Shloka 7
Virāṭa-parva Adhyāya 13 — Kīcaka’s Proposition and Draupadī’s Dharmic Refusal
Devanagari script
भीमसेनो<पि मांसानि भक्ष्याणि विविधानि च । अतिसृष्टानि मत्स्येन विक्रीणीते युधिष्ठिरे,भीमसेन भी नाना प्रकारके भक्ष्य-भोज्य पदार्थ, जो मत्स्यनरेशद्वारा उन्हें पुरस्काररूपमें प्राप्त होते, बेच देते और उससे मिला हुआ धन युधिष्ठिरकी सेवामें अर्पित करते थे
Translation
Si Bhīmasena man ay gayon din: ang mga karne at sari-saring pagkaing iginawad sa kanya ng hari ng Matsya (Virāṭa) bilang gantimpala ay ipinagbili niya, at ang salaping nakuha roon ay inihandog niya sa paglilingkod kay Yudhiṣṭhira.
Word by Word
भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मांसानिmeats/flesh (items)
मांसानि:
Karma
TypeNoun
Rootमांस
FormNeuter, Accusative, Plural
भक्ष्याणिedible (things)
भक्ष्याणि:
Karma
TypeAdjective
Rootभक्ष्य
FormNeuter, Accusative, Plural
विविधानिvarious
विविधानि:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अतिसृष्टानिbestowed/granted
अतिसृष्टानि:
Karma
TypeAdjective
Rootअतिसृष्ट
FormNeuter, Accusative, Plural, Past passive participle (क्त), सृज्, अति
मत्स्येनby the Matsya (king/realm)
मत्स्येन:
Karana
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
विक्रीणीतेsells
विक्रीणीते:
TypeVerb
Rootवि + क्री
FormLat (Present), Atmanepada, Third, Singular
युधिष्ठिरO Yudhishthira
युधिष्ठिर:
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes