Adhyaya 271

Verse 1

हि >> मो न (0) हि २ 7 सप्तत्यधिकद्विशततमो< ध्याय: द्रौपदीद्वारा जयद्रथके सामने पाण्डवोंके पराक्रमका वर्णन वैशम्पायन उवाच ततो घोरतर: शब्दो वने समभवत्‌ तदा | भीमसेनार्जुनौ दृष्ट्वा क्षत्रियाणाममर्षिणाम्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: Noon din, sa sandaling iyon, sa gubat ay sumiklab ang higit pang kakila-kilabot na ingay, nang makita ng mga kṣatriya na nag-aalab sa poot sina Bhīmasena at Arjuna—sigaw na isinilang ng sugatang dangal at ng bugso ng galit-mandirigma bago ang sagupaan.

Verse 2

तेषां ध्वजाग्राण्यभिवी क्ष्य राजा स्वयं दुरात्मा नरपुज्गवानाम्‌ | जयद्रथो याज्ञसेनीमुवाच रथे स्थितां भानुमतीं हतौजा:

Nang makita ang mga tuktok ng watawat ng mga bayaning iyon na pinakamahuhusay sa mga tao, ang haring Jayadratha—masamang-loob at nawalan na ng sigla—ay siya mismong nagsalita kay Yājñasenī, si Draupadī, na nakaupo sa kanyang karwahe:

Verse 3

आयान्तीमे पञ्च रथा महान्तो मन्ये च कृष्णे पतयस्तवैते । सा जानती ख्यापय न: सुकेशि परं पर पाण्डवानां रथस्थम्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Limang dambuhalang karwahe ang papalapit. O Kṛṣṇā, wari ko’y ang mga nakasakay roon ay ang iyong mga asawa. Kilala mo sila—o babaeng may magandang buhok, isa-isang ipahayag sa amin ang pagkakakilanlan ng bawat Pāṇḍava habang nakaluklok siya sa kanyang karwahe.”

Verse 4

द्रौपहुुवाच कि ते ज्ञातैर्मूढड महा धनुर्थरै- रनायुष्यं कर्म कृत्वातिघोरम्‌ । एते वीरा: पतयो मे समेता न व: शेष: कश्िदिहास्ति युद्धे

Wika ni Draupadī: “O hangal! Matapos mong gawin ang pinakakakila-kilabot at hamak na gawaing sumisira sa buhay at kapalaran, ano ang mapapala mo sa pagkilala ngayon sa mga dakilang mamamanang ito? Narito, nagkatipon na ang aking mga asawang bayani. Sa digmaang darating, ni isa sa inyong panig ay walang maiiwang buhay.”

Verse 5

आखूयाततव्यं त्वेव सर्व मुमूर्षो- मैया तुभ्यं पृष्टया धर्म एष: । न मे व्यथा विद्यते त्वद्‌भयं वा सम्पश्यन्त्या: सानुजं धर्मराजम्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Dapat kong sabihin sa iyo ang lahat. Yamang sabik kang mamatay at nagtanong ka sa ganitong sandali, nararapat—ayon sa dharma—na sagutin kita. Nakikita ko sa harap ko si Dharmarāja Yudhiṣṭhira kasama ang kanyang mga kapatid; kaya wala na akong dalamhati ni takot sa iyo. Kaya ngayo’y kikilalanin ko ang aking mga asawa.”

Verse 6

यस्य ध्वजाग्रे नदतो मृदड़ौ नन्दोपनन्दौ मधुरौ युक्तरूपौ | एत॑ स्वधर्मार्थविनिश्चयज्ञं सदा जना: कृत्यवन्तो$नुयान्ति

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Yaong sa dulo ng kanyang watawat ay nakatali ang dalawang tambol—Nanda at Upananda—na tumutunog nang matamis, wasto ang timpla at marikit ang anyo; siya ang marunong magpasya kung alin ang dharma at alin ang artha. Kaya kapag tumatawag ang tungkulin, ang mga taong may kakayahan ay laging sumusunod sa kanya.”

Verse 7

य एष जाम्बूनदशुद्धगौर: प्रचण्डघोणस्तनुरायताक्ष: । एतं कुरुश्रेष्ठतमं वदन्ति युधिष्ठिरं धर्मसुतं पतिं मे

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Naroon siya—kumikinang na tila dalisay na ginto ng Jāmbūnada, matangos ang ilong, payat at banayad ang tindig, at mahahaba’t malalapad ang mga mata. Siya ang tinatawag ng mga tao na pinakadakila sa angkan ng Kuru: si Yudhiṣṭhira, anak ni Dharma. Siya ang aking asawa.”

Verse 8

अप्येष शत्रो: शरणागतस्य दद्यात्‌ प्राणान्‌ धर्मचारी नृवीर: । परेहोनं मूढ जवेन भूतये त्वमात्मन: प्राउजलिि्न्यस्तशस्त्र:

Wika ni Vaiśampāyana: “Maging ang matuwid na mandirigmang ito, matatag sa dharma, ay magbibigay-buhay pa sa kaaway na lumapit upang humingi ng kanlungan. Kaya, ikaw na hangal, kung ninanais mo ang ikabubuti mo, ibaba mo agad ang iyong mga sandata at, na magkasalikop ang mga kamay, lumapit ka sa kanyang pag-iingat.”

Verse 9

अथाप्येनं पश्यसि यं रथस्थं महाभुजं शालमिव प्रवृद्धम्‌ । संदष्टौष्ठ॑ भ्रुकुटीसंहत भरुवं वृकोदरो नाम पतिममैष:

Wika ni Vaiśampāyana: “At ngayo, nakikita mo ba ang bayaning nakaupo sa karwahe—malalaking bisig, matayog na wari’y ganap nang lumaking punong śāla? Sa tindi ng galit ay kinakagat niya ang kanyang labi at pinipilipit ang kilay sa pagkakunot; siya ang aking asawa na si Vṛkodara. Dahil sa kanyang nakapanghihilakbot na lakas, siya’y bantog sa daigdig sa pangalang ‘Bhīma.’”

Verse 10

आजानेया बलिन: साधु दान्ता महाबला: शूरमुदावहन्ति । एतस्य कर्माण्यतिमानुषाणि भीमेति शब्दोडस्य गत: पृथिव्याम्‌

Wika ni Vaiśampāyana: “Ang malalakas, sanay na sanay, at ubod-lakas na mga kabayong lahing Ājāneya ang humihila sa karwahe ng bayaning ito. Ang kanyang mga gawa ay lampas sa sukat ng karaniwang tao; at dahil sa kanyang nakapanghihilakbot na kapangyarihan, kumalat sa buong daigdig ang kanyang pangalan bilang ‘Bhīma.’”

Verse 11

इनके अपराधी कभी जीवित नहीं रह सकते। ये वैरको कभी नहीं भूलते हैं और वैरका बदला लेकर ही रहते हैं। बदला लेनेके बाद भी अच्छी तरह शान्त नहीं हो पाते

Wika ni Vaiśaṃpāyana: “Ang mga nagkasala ng gayong mga pagkakasala ay hindi maaaring hayaang mabuhay. Hindi sila kailanman lumilimot sa alitan; magpapatuloy sila hanggang makapaghiganti. At kahit matapos ang pagganti, hindi pa rin sila tunay na mapapanatag.”

Verse 12

धनुर्धराग्रयो धृतिमान्‌ यशस्वी जितेन्द्रियो वृद्धसेवी नृवीर: । भ्राता च शिष्यश्व युधिष्ठिरस्य धनंजयो नाम पतिर्ममैष:

Wika ni Vaiśampāyana: “Yaong pinakadakila sa mga mamamana—matatag, bantog, may pagpipigil-sa-sarili, at tapat sa paglilingkod sa matatanda—ay isang tunay na bayani. Siya’y kapatid at alagad ni Yudhiṣṭhira. Siya ang aking asawa, na nagngangalang Dhanaṃjaya.”

Verse 13

नास्यापराद्धा: शेषमवाप्रुवन्ति नायं वैरं विस्मरते कदाचित्‌ | वैरस्यान्तं संविधायोपयाति पश्चाच्छान्तिं न च गच्छत्यतीव

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Yaong mga nagkasala sa kanya ay hindi madaling makakuha ng kahit kaunting natitirang kaligtasan; hindi niya kailanman nalilimutan ang poot. Uusad lamang siya matapos ayusin ang wakas ng alitan, at kahit noon ay hindi siya agad nananahan sa kapayapaan. Gayunman, siya yaong hindi tatalikod sa dharma dahil sa pagnanasa, takot, o kasakiman, ni gagawa ng malupit na gawa. Ang anak ni Kuntī na iyon—nagniningning na parang apoy, kayang humarap sa mga kaaway at durugin ang masasama—ay si (Arjuna) Dhanañjaya.”

Verse 14

यः सर्वरधर्मार्थविनि श्षयज्ञो भयार्तानां भयहर्ता मनीषी । यस्योत्तमं रूपमाहु: पृथिव्यां यं पाण्डवा: परिरक्षन्ति सर्वे

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Siya na may malinaw na pag-unawa sa huling pagpapasya sa lahat ng dharma at mga layuning makamundo, ang marunong na nag-aalis ng takot ng mga pinahihirapan ng takot—na ang anyo’y ipinahahayag na pinakadakila sa ibabaw ng lupa—siya ang pinangangalagaan ng lahat ng Pāṇḍava nang magkakasama.”

Verse 15

य: खड्गयोधी लघुचित्रहस्तो महांश्व धीमान्‌ सहदेवोडद्धितीय:

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Si Sahadeva—walang kapantay at walang pangalawa—ay isang mandirigmang-dagat; ang kanyang kamay ay mabilis at bihasa, nagpapamalas ng mga kahanga-hangang pain at liksi. Sanay sa sining ng digmaan sa pamamagitan ng tabak, sukdulang matalino, at bayaning walang katulad, siya ang aking ikalimang asawa. O nalilinlang na nilalang! Kung paanong ang lakas ni Indra ay kumikislap sa gitna ng mga hukbo ng Daitya, gayon din ngayon sa labanan ay masisilayan mo ang dakilang pagkalalaki ni Sahadeva. Siya’y puspos ng tapang, dalubhasa sa kaalaman sa mga sandata, marunong at mataas ang loob, at laging nakatuon sa ikalulugod ni Haring Yudhiṣṭhira, anak ni Dharma.”

Verse 16

यस्याद्य कर्म द्रक्ष्यसे मूढसत्त्व शतक्रतोर्वा दैत्यसेनासु संख्ये । शूर: कृतास्त्रो मतिमान्‌ मनस्वी प्रियड्करो धर्मसुतस्य राज्ञ:

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O nalilinlang, ngayon ay masasaksihan mo ang gawa at lakas ng bayaning iyon—gaya ng kapangyarihan ni Śatakratu (Indra) na nahahayag sa gitna ng hanay ng mga hukbo ng Daitya sa labanan. Siya’y matapang na mandirigma, ganap na sinanay sa paggamit ng mga sandata, matalino at mataas ang loob, at laging nakatuon sa kung ano ang mahal at kapaki-pakinabang sa haring isinilang sa dharma (Yudhiṣṭhira).”

Verse 17

य एष चन्द्रार्कसमानतेजा जघन्यज: पाण्डवानां प्रियश्न । बुद्धया समो यस्य नरो न विद्यते वक्ता तथा सत्सु विनिश्चयज्ञ:

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ang isang ito’y nagniningning na may liwanag na tulad ng buwan at araw. Bagama’t siya ang pinakabata sa mga Pāṇḍava, minamahal siya ng lahat. Walang taong natatagpuan na kapantay niya sa talino. Siya rin ay mahusay magsalita, at sa mga kapulungan ng mga mararangal ay kinikilala siyang marunong umabot sa wasto at matatag na pasya.”

Verse 18

स एष शूरो नित्यममर्षणश्न धीमान्‌ प्राज्ञ: सहदेव: पतिर्मे त्यजेत्‌ प्राणान्‌ प्रविशेद्धव्यवाहं न त्वेवैष व्याहरेद्‌ धर्मबाहमम्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ang taong ito ay isang bayani—laging hindi nagtitiis sa paglapastangan sa dangal, matatag ang loob, matalino at marunong. Si Sahadeva, ang aking panginoon, ay mas pipiliing ialay ang buhay at pumasok sa apoy ng handog kaysa magsalita ng anumang salitang lalabag sa dharma.”

Verse 19

सदा मनस्वी क्षत्रधर्मे रतश्न कुन्त्या: प्राणैरिष्टतमो नृवीर: । मेरे पति सहदेव शूरवीर

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ang bayaning iyon ay laging marangal ang diwa at matatag na nakatuon sa kodigo ng kṣatriya; sa paningin ni Kuntī, siya’y higit pang mahalaga kaysa buhay. Mas pipiliin niyang mawalan ng hininga o pumasok sa naglalagablab na apoy kaysa magsabi ng kahit isang salitang laban sa dharma.”

Verse 20

इत्येते वै कथिता: पाण्डुपुत्रा यांस्त्वं मोहादवमन्य प्रवृत्त: । यद्येतेभ्यो मुच्यसे<रिष्टदेह: पुनर्जन्म प्राप्स्पसे जीव एव

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ganyan ko inilarawan sa iyo ang mga anak ni Pāṇḍu—yaong mga hinamak mo dahil sa pagkalito at laban sa kanila’y pinasok mo ang hamak na landas na ito. Kung ngayon ay makaligtas ka sa kanilang kamay na walang pinsala ang katawan at buháy pa ang hininga, kung gayon kahit nabubuhay ka pa’y daraan ka sa isang ‘ikalawang kapanganakan’—isang sapilitang pagbabago na idudulot ng bunga ng sarili mong kasamaan.”

Verse 21

वैशम्पायन उवाच ततः पार्था: पञ्च पउ्चेन्द्रकल्पा- स्त्यवत्वा त्रस्तान्‌ प्राउ्जलींस्तान्‌ पदातीन्‌ । रथानीकं शरवर्षान्धकारं चक्कुः क्रुद्धा: सर्वत: संनिगृहर्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkaraan, ang limang Pārtha—limang bayaning maihahambing kay Indra—ay iniwan ang mga takót na kawal na naglalakad na nakatindig na magkadikit ang palad sa pagsusumamo. Nag-alab ang kanilang galit. Pinalibutan nila mula sa lahat ng panig ang natitirang hukbo—ang mga karwahe at iba pang puwersa—at pinakawalan ang napakasiksik na ulang-palaso na wari’y nagpalaganap ng dilim sa buong paligid.

Verse 146

प्राणैर्गरीयांसमनुव्रतं वै स एष वीरो नकुलः पतिर्मे | जो समस्त धर्म और अर्थके निश्चयको जानते हैं

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ito ang aking asawa, ang bayaning si Nakula—na ang tapat na paglilingkod ay higit pang mahalaga kaysa buhay. Matatag siya sa pagsunod sa matuwid na landas, malinaw ang paghatol sa dharma at sa kapakinabangan (artha), at pinapawi niya ang takot ng mga pinahihirapan ng pangamba. Sukdulang matalino at bantog bilang pinakaguwapo sa lupa, masigasig siyang naglilingkod sa kanyang mga nakatatandang kapatid at minamahal nila nang di masukat; kaya’t pinangangalagaan siya ng lahat ng Pāṇḍava.”

Verse 193

सेनां तवेमां हतसर्वयोधां विक्षोभितां द्रक्ष्यसि पाण्डुपुत्रै: । (अरे मूढ!) रत्नोंसे लदी हुई नाव जैसे समुद्रके बीचमें जाकर किसी मगरमच्छकी पीठसे टकराकर टूट जाती है

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Masasaksihan mo ang hukbo mong ito—na ang lahat ng mandirigma ay napatay—na itatapon sa ganap na kaguluhan ng mga anak ni Pāṇḍu. Gaya ng bangkang kargado ng mga hiyas na, pagdating sa gitna ng dagat, sumalpok sa likod ng buwaya at nabasag, gayon din ngayong araw wawasakin ng mga Pāṇḍava ang lahat mong kawal, dudurugin at paghihiwa-hiwalayin ang buong hukbo mo, at makikita mo ang lahat ng ito sa sarili mong mga mata.”

Verse 270

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि द्रौपदीहरणपर्वणि द्रौपदीवाक्ये सप्तत्यधिकद्धिशततमो<ध्याय:

Sa gayon nagtatapos ang ika-270 kabanata sa Vana Parva ng Śrī Mahābhārata, sa bahaging tumatalakay sa pagdukot kay Draupadī, sa siping naglalahad ng mga salita ni Draupadī.