Shloka 50
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
हयादीनां प्रकृष्टानि ते5ध्वानं यान्ति वै नरा: । संनिवार्यातपं यान्ति छत्रेणैव हि छत्रदा:,राजन! जिनके द्वारा यहाँ ब्राह्मणोंको नाना प्रकारके अश्व आदि वाहनोंका उत्कृष्ट दान किया गया है, वे उस मार्गपर (उन्हीं वाहनोंद्वारा सुखसे) यात्रा करते हैं। छत्र-दान करनेवाले मनुष्य वहाँ प्राप्त हुए छत्रके द्वारा ही धूपका निवारण करते हुए चलते हैं
vaiśampāyana uvāca |
hayādīnāṃ prakṛṣṭāni te 'dhvānaṃ yānti vai narāḥ |
saṃnivāryātapaṃ yānti chatreṇaiva hi chatradāḥ |
Sinabi ni Vaiśampāyana: Yaong mga lalaking sa mundong ito’y naghandog ng mararangal na kaloob—mga kabayo at iba pang sasakyan—sa mga brāhmaṇa ay naglalakbay sa landas na yaon nang magaan, na wari’y sakay sa mismong mga sasakyang iyon. Gayundin, ang mga nagkaloob ng payong ay nagpapatuloy na iniiwas ang sikat ng araw sa pamamagitan ng payong na kanilang natamo roon. Ipinahihiwatig ng talatang ito ang batas ng dāna: ang ibinibigay sa katuwiran ay nagiging sariling sandigan at panangga sa paglalakbay pagkamatay.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Righteous giving (dāna), especially of practical supports like transport and shelter, returns as corresponding aid and protection in the next journey; the fruit of charity mirrors the nature of the gift.
Vaiśampāyana describes the post-mortem results of specific gifts: donors of excellent horses/vehicles travel comfortably, and donors of umbrellas walk protected from the sun by the very umbrellas gained there.