Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
यदा परिनिषिच्येत निहितो वै यथाविधि । तदा राजा महायज्ञैर्यजेत बहुदक्षिणै:,जब राजाका विधिपूर्वक राज्याभिषेक हो जाय और वह राज्यासनपर बैठ जाय तब राजा बहुत-सी दक्षिणाओंसे युक्त महान् यज्ञका अनुष्ठान करे
yadā pariniṣicyeta nihito vai yathāvidhi | tadā rājā mahāyajñair yajeta bahu-dakṣiṇaiḥ ||
Sinabi ni Bhishma: Kapag ang hari ay naitalaga na nang wasto ayon sa itinakdang mga ritwal at naipaupo nang nararapat sa trono, saka niya dapat isagawa ang mga dakilang yajña na may saganang dakṣiṇā—mga kaloob para sa mga paring tagapagganap. Sa ganitong paraan, ang kapangyarihang panghari ay naitatag sa dharma sa pamamagitan ng tamang kaayusan ng ritwal at bukas-palad na pagtangkilik sa banal na tungkulin, hindi sa lakas lamang.
भीष्म उवाच
A king’s rule should begin with proper consecration and lawful installation, and be sustained by dharmic action—especially the performance of major sacrifices and generous giving (dakṣiṇā). Authority is presented as legitimate when aligned with prescribed rites and public-spirited generosity.
Bhishma is instructing on rājadharma (the duties of kings). He describes the proper sequence after accession: once the king has undergone the formal abhiṣeka and taken the throne according to rule, he should undertake great sacrificial rites and distribute ample gifts to the ritual specialists.