Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
एते देया व्युष्टिमन्तो लघूपायाश्न भारत । भारत! जो ब्राह्मण यज्ञ करते हों
ete deyā vyuṣṭimanto laghūpāyāśna bhārata | bhārata yo brāhmaṇā yajñaṃ kurvanti tebhyo ghṛtam annaṃ hayayuktān rathādikāḥ savāryāḥ gṛhāḥ śayyādayaś ca vastūni dātavyāni | bharatanandana rājñe ete dānāni sulabhāni samṛddhiṃ vardhayanti |
Wika ni Bhishma: “O Bharata, ang mga handog na ito ang dapat ibigay—mga handog na nagdudulot ng pangmatagalang kapakinabangan at madaling maipagkaloob. Sa mga Brahmin na nagsasagawa ng yajna (hain), dapat magbigay ng ghee at butil, mga sasakyang gaya ng karwaheng hinihila ng mga kabayo, gayundin ng mga bahay at higaan at iba pang katulad na pangangailangan. O pinakamainam sa mga Bharata, para sa isang hari ang mga pag-aalay na ito ay madaling maisakatuparan at nagpapalago ng kasaganaan.”
भीष्म उवाच
Bhishma teaches that a king should support sacrificial and religious activity through practical, life-sustaining gifts—food, ghee, transport, housing, and bedding—because such dāna is both feasible and increases prosperity (samṛddhi) while upholding dharma.
In the Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira about appropriate forms of charity, specifying what should be given to Brahmins engaged in yajña and emphasizing the king’s role in sustaining social and ritual order.