Shloka 43
प्रभो! आप ही जिनके परम आश्रय हैं
tvāṃ tu jānāmy ahaṃ devaṃ purāṇam ṛṣisattamam | nareṇa sahita deva badaryā sucirōṣitam ||
Wika ni Bhīṣma: “Panginoon! Ikaw ang pinakadakilang kanlungan ng mga iyon; kaya nararapat na lagi Mong pangalagaan ang mga Pāṇḍava. Sinabi ko kay Duryodhana na mahina ang isip: ‘Kung saan naroon si Śrī Kṛṣṇa, naroon ang Dharma; at kung saan naroon ang Dharma, sa panig na iyon ang tagumpay. Kaya, anak na Duryodhana, sa tulong ni Bhagavān Śrī Kṛṣṇa, makipagkasundo ka sa mga Pāṇḍava; ito ang pinakamainam na pagkakataon para sa kasunduan.’ Ngunit kahit paulit-ulit kong sinabi, hindi niya sinunod; pinuksa niya ang mga bayani ng buong daigdig, at sa huli siya man ay nilamon ng Panahon. Datapwat tunay kitang nakikilala, O sinaunang Diyos, pinakadakila sa mga ṛṣi: Ikaw yaong Ṛṣi Nārāyaṇa ng unang panahon na, kasama si Nara, ay nanahan nang matagal sa Badarī (Badarikāśrama).”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma affirms that Krishna is not merely a political ally but the ancient divine sage Nārāyaṇa; therefore dharma is inseparable from him. Ethical counsel aligned with dharma leads to welfare, while rejecting it out of pride and delusion leads to destruction.
In Anuśāsana Parva, Bhishma speaks to Yudhiṣṭhira and identifies Krishna as the primeval ṛṣi Nārāyaṇa who lived with Nara at Badarī. This recognition frames Bhishma’s earlier warning to Duryodhana—peace with the Pāṇḍavas under Krishna’s guidance was the best course—yet Duryodhana refused and brought about the ruin of kings and his own end.