Shloka 29
Ādi Parva, Adhyāya 115 — Mādri’s request; invocation of the Aśvins; birth and naming of the Pāṇḍavas
वाताश्ष प्रववुश्चापि दिग्दाहश्वाभवत् तदा । ततस्तु भीतवद् राजा धृतराष्ट्रोडब्रवीदिदम्,बड़े जोरकी आँधी चलने लगी। सम्पूर्ण दिशाओंमें दाह-सा होने लगा। राजन्! तब राजा धुृतराष्ट्र भयभीत-से हो उठे और बहुत-से ब्राह्मणोंको, भीष्मजी और विदुरजीको, दूसरे-दूसरे सुहृदों तथा समस्त कुरुवंशियोंको अपने समीप बुलवाकर उनसे इस प्रकार बोले --
Vātāś ca pravavuś cāpi digdāhaś cābhavat tadā | tatas tu bhītavad rājā Dhṛtarāṣṭro ’bravīd idam ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Nagsimulang humihip ang malalakas na hangin, at wari’y nagliliyab ang mga dako ng langit. Pagkaraan, ang Haring Dhṛtarāṣṭra, nanginginig sa takot sa mga masamang palatandaang iyon, ay nagsalita nang ganito—ipinatawag niya sa kanyang piling ang maraming brāhmaṇa, sina Bhīṣma at Vidura, ang iba pang mga kaibigang may mabuting hangarin, at ang lahat ng nasa angkan ng Kuru. Itinatanghal ng tagpong ito ang bigat ng pangamba: kapag ang kaguluhan ay lumilitaw sa kalikasan, ang marurunong ay humihingi ng payo at binabasa ito bilang babala ng adharma at kapahamakan sa kaharian.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When ominous disturbances appear, a ruler should not act impulsively; he should seek wise counsel and reflect on whether adharma within the polity is inviting disaster. The verse sets a moral tone: cosmic disorder mirrors ethical disorder.
A sudden, frightening natural upheaval—violent winds and a fiery appearance in all directions—occurs. Alarmed, Dhṛtarāṣṭra prepares to speak, gathering advisers and elders, indicating that the court is about to interpret these portents and respond.