
Prāyaścitta for Mahāpātakas: Liquor, Theft, Sexual Transgression, Contact with the Fallen, and Homicide
Sa pagtatapos ng naunang talakayan sa disiplina ng pagtubos-sala, ipinagpapatuloy ni Vyāsa ang paglalahad ng prāyaścitta para sa mabibigat na paglabag (mahāpātaka) at ng mga kapalit na paraan ayon sa antas. Una niyang tinukoy ang pag-inom ng nakalalasing, na may mahigpit at makasagisag na lunas na nakabatay sa “init.” Sumunod ang pagnanakaw ng ginto, na binibigyang-diin ang pag-amin sa harap ng hari at ang prinsipyong panghukuman na ang parusang panghari ay makapag-aalis ng kasalanan ng magnanakaw—ngunit kung hindi magpaparusa ang pinuno, ang sala ay napapasa sa kanya. Pagkaraan, inilista ang pagtubos para sa mga paglabag na seksuwal (kabilang ang asawa ng guro at ipinagbabawal na ugnayang kamag-anak), na pinagsasama ang matitinding anyo ng pagpaparusa sa sarili at ang mga panatang may tuntunin gaya ng Kṛcchra, Atikṛcchra, Taptakṛcchra, Sāṃtapana, at paulit-ulit na Cāndrāyaṇa. Tinalakay rin ang karumihan mula sa pakikisalamuha sa patita, na may panatang katimbang sa antas ng pagdikit o pakikihalubilo. Sa huling bahagi, inihanay ang mga penitensiya para sa pagpatay ayon sa varṇa at kasarian, at pinalawak hanggang sa hayop, ibon, puno at halaman—iniuugnay ang dāna, pagbigkas ng mantra, pag-aayuno, at pagpipigil-hininga (prāṇāyāma) sa pagwawasto ng pinsalang ritwal at pangkalikasan. Itinatag ng kabanata ang prinsipyo ng proporsiyon (doṣa–prāyaścitta) at pinag-iisa ang mantra, tīrtha, at ascetic restraint/yoga bilang iisang landas ng pagwawasto.
Verse 1
इति श्रीकूर्मपाराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकत्रिशो ऽध्यायः व्यास उवाच सुरापस्तु सुरां तप्तामग्निवर्णां स्वयं पिबेत् / तया स काये निर्दग्धे मुच्यते तु द्विजोत्तमः
Ganito, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, sa huling bahagi—wakas ng ika-31 kabanata. Sinabi ni Vyāsa: “Ngunit ang uminom ng alak ay dapat mismong uminom ng alak na pinainit, kulay-apoy; kapag ang katawan ay napaso dahil doon, ang pinakadakila sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang) ay napapalaya sa kasalanan.”
Verse 2
गोमूत्रमग्निवर्णं वा गोशकृद्रसमेव वा / पयो घृतं जलं वाथ मुच्यते पातकात् ततः
Sa pag-inom ng ihi ng baka na mapula gaya ng apoy, o maging ng katas na piniga mula sa dumi ng baka; o kaya’y gatas, ghee, o tubig—pagkaraan nito’y napapalaya sa kasalanan.
Verse 3
जलार्द्रवासाः प्रयतो ध्यात्वा नारायणं हरिम् / ब्रह्महत्याव्रतं चाथ चरेत् तत्पापशान्तये
Nakasuot ng kasuotang binasa ng tubig, may disiplina at pagpipigil-sa-sarili, magnilay kay Nārāyaṇa, Hari; at saka isagawa ang panatang (vrata) itinakda para sa pag-alis ng kasalanang brahmahatyā, upang mapayapa ang gayong sala.
Verse 4
सुवर्णस्तेयकृद् विप्रो राजानमभिगम्य तु / स्वकर्म ख्यापयन् ब्रूयान्मां भवाननुशास्त्विति
Ang isang brāhmaṇa na nagnakaw ng ginto ay dapat lumapit sa hari at, sa pag-amin ng sariling gawa, magsabi: “Nawa’y parusahan at disiplinahin ninyo ako.”
Verse 5
गृहीत्वा मुसलं राजा सकृद् हन्यात् ततः स्वयम् / वधे तु शुद्ध्यते स्तेनो ब्राह्मणस्तपसैव वा
Hawak ang pamalo, dapat siyang hampasin ng hari nang minsan, at saka siya mismo ang magpasya. Sa kamatayan, nalilinis ang magnanakaw; ngunit ang brāhmaṇa ay nalilinis lamang sa pamamagitan ng tapasya, ang banal na pag-aayuno at pagkamahinahon.
Verse 6
स्कन्धेनादाय मुसलं लकुटं वापि खादिरम् / शक्तिं चोभयतस्तीक्ष्णामायसं दण्डमेव वा
Pasanin sa balikat ang isang pambayo, o humawak ng pamalo—maging yaong yari sa kahoy na khadira—o kaya’y sibat na matalim sa magkabilang dulo, o isang tungkod na bakal lamang.
Verse 7
राजा तेन च गन्तव्यो मुक्तकेशेन धावता / आचक्षाणेन तत्पापमेवङ्कर्मास्मि शाधि माम्
Dala ang bagay na iyon, dapat siyang tumakbo na nakalugay ang buhok at magtungo sa hari, hayagang ipinahahayag ang kasalanan: “Ako ang gumawa nito—pakiutusan ninyo ako at itakda ang nararapat na pagtubos-sala.”
Verse 8
शासनाद् वा विमोक्षाद् वा स्तेनः स्तेयाद् विमुच्यते / अशासित्वा तु तं राजास्तेनस्याप्नोति किल्बिषम्
Sa pamamagitan man ng parusa o ng pagpapalaya ayon sa batas, napapalaya ang magnanakaw mula sa kasalanan ng pagnanakaw. Ngunit kung hindi siya parusahan ng hari, ang hari ang tunay na nagkakamit ng sala ng magnanakaw.
Verse 9
तपसापनुनुत्सुस्तु सुवर्णस्तेयजं मलम् / चीरवासा द्विजो ऽरण्ये चरेद् ब्रह्महणो व्रतम्
Ang isang dwija na nagnanais sunugin sa pamamagitan ng tapas ang dungis na dulot ng pagnanakaw ng ginto ay dapat magsuot ng kasuotang balat-kahoy, manirahan sa gubat, at tuparin ang panatang itinakda para sa pumatay ng isang Brāhmaṇa.
Verse 10
स्नात्वाश्वमेधावभृथे पूतः स्यादथवा द्विजः / प्रदद्याद् वाथ विप्रेभ्यः स्वात्मतुल्यं हिरण्यकम्
Sa pagligo sa avabhṛtha, ang pangwakas na paglilinis ng Aśvamedha, ang dwija ay nagiging dalisay; o kung hindi, maghandog siya sa mga pantas na Brāhmaṇa ng ginto na kasinghalaga ng sarili niyang katawan bilang pag-alis-sala.
Verse 11
चरेद् वा वत्सरं कृच्छ्रं ब्रह्मचर्यपरायणः / ब्राह्मणः स्वर्णहारी तु तत्पापस्यापनुत्तये
O kaya naman, ang Brāhmaṇa na nagnakaw ng ginto, na nakatuon sa brahmacarya, ay dapat magsagawa ng Kṛcchra na penitensiya sa loob ng isang buong taon upang maalis ang kasalanang iyon.
Verse 12
गुरोर्भार्यां समारुह्य ब्राह्मणः काममोहितः / अवगूहेत् स्त्रियं तप्तां दीप्तां कार्ष्णायसीं कृताम्
Ang Brāhmaṇa na nalinlang ng pagnanasa at lumapastangan sa asawa ng kanyang guro ay dapat yumakap sa isang babaeng anyong yari sa itim na bakal, pinainit at nagliliyab, bilang parusang pangpagsisisi.
Verse 13
स्वयं वा शिश्नवृषणावुत्कृत्याधाय चाञ्चलौ / आतिष्ठेद् दक्षिणामाशामानिपातादजिह्मगः
O kaya naman, putulin niya mismo ang kanyang ari at dalawang bayag, ilapag sa lupa, at tumayo na nakaharap sa timog, hindi yumuyuko, hanggang sa siya’y bumagsak.
Verse 14
गुर्वर्थं वा हतः शुद्ध्येच्चरेद् वा ब्रह्महा व्रतम् / शाखां वा कण्टकोपेतां परिष्वज्याथ वत्सरम् / अधः शयीत नियतो मुच्यते गुरुतल्पगः
Kung ang isang tao ay nakapatay alang-alang sa kanyang guro, siya’y nalilinis sa pagsasagawa ng panatang itinakda para sa pumatay ng brāhmaṇa. O kaya, yakapin niya ang sanga na may mga tinik at humiga sa ilalim nito sa loob ng isang taon na may mahigpit na pagpipigil; sa gayon, ang lumapastangan sa higaan ng guro ay napapalaya sa kasalanan.
Verse 15
कृच्छ्रं वाब्दं चरेद् विप्रश्चीरवासाः समाहितः / अश्वमेधावभृथके स्नात्वा वा शुद्ध्यते नरः
Ang isang brāhmaṇa ay dapat magsagawa ng Kṛcchra na penitensiya sa loob ng isang taon, nakasuot ng kasuotang balat-kahoy at nananatiling disiplinado at nakatuon ang isip. O kaya, nalilinis ang tao sa pagligo sa pangwakas na paliligo (avabhṛtha) ng handog na Aśvamedha.
Verse 16
काले ऽष्टमे वा भुञ्जानो ब्रह्मचारी सदाव्रती / स्थानासनाभ्यां विहरंस्त्रिरह्नो ऽभ्युपयन्नपः
Hayaan siyang, na laging may panatang banal at nag-iingat ng brahmacarya, kumain lamang sa ikawalong takdang oras. Sa paglalakad at pamumuhay na ang tindig at upo lamang ang anyo, magsagawa siya ng pagsipsip ng tubig (ācaman) nang tatlong ulit bawat araw.
Verse 17
अधः शायी त्रिभिर्वर्षैस्तद् व्यपोहति पातकम् / चान्द्रायणानि वा कुर्यात् पञ्च चत्वारि वा पुनः
Ang natutulog sa hubad na lupa bilang panatang pagkamahigpit sa loob ng tatlong taon ay nag-aalis ng kasalanang iyon. O kaya, magsagawa siya ng mga penitensiyang Cāndrāyaṇa, muli—limang ulit o apat na ulit.
Verse 18
पतितैः संप्रयुक्तानामथ वक्ष्यामि निष्कृतिम् / पतितेन तु संसर्गं यो येन कुरुते द्विजः / स तत्पापापनोदार्थं तस्यैव व्रतमाचरेत्
Ngayon ay ipaliliwanag ko ang pagtubos sa kasalanan para sa mga nakasalamuha ng mga nalugmok (patita). Anumang uri ng pakikisalamuha ang ginawa ng isang dvija sa patita, upang maalis ang kasalanang bunga ng ugnayang iyon, dapat niyang isagawa ang mismong katumbas na panatang penitensiya.
Verse 19
तप्तकृच्छ्रं चरेद् वाथ संवत्सरमतन्द्रितः / षाण्मासिके तु संसर्गे प्रायश्चित्तार्धमर्हति
Kung hindi, dapat niyang isagawa ang panatang penitensiya na «taptakṛcchra» sa loob ng isang buong taon nang walang kapabayaan; ngunit kung ang bawal na pakikipagtalik ay naganap matapos ang pagitan na anim na buwan, kalahati lamang ng pag-alis-sala ang nararapat.
Verse 20
एभिर्व्रतैरपोहन्ति महापातकिनो मलम् / पुण्यतीर्थाभिगमनात् पृथिव्यां वाथ निष्कृतिः
Sa pamamagitan ng mga panatang ito (vrata), kahit ang nagkasala ng mabibigat na kasalanan ay naaalis ang dungis. Gayundin, sa pagdalaw sa mga banal na tawiran ng paglalakbay (tīrtha) sa daigdig, sumisibol ang pag-alis-sala at paglaya mula sa mantsa ng kasalanan.
Verse 21
ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः / कृत्वा तैश्चापि संसर्गं ब्राह्मणः कामकारतः
Ang isang brāhmaṇa na, dahil sa pita at sariling kagustuhan, ay pumatay ng brāhmaṇa, uminom ng nakalalasing, nagnakaw, o lumapastangan sa asawa ng guru—at maging ang sinumang may kamalayang nakikisama sa gayong mga salarin—ay nagkakamit ng mabigat na kasalanan.
Verse 22
कुर्यादनशनं विप्रः पुण्यतीर्थे समाहितः / ज्वलन्तं वा विशेदग्निं ध्यात्वा देवं कपर्दिनम्
Ang isang brāhmaṇa na may natipong isip sa banal na tīrtha ay dapat magsagawa ng panatang pag-aayuno (anaśana); o kaya, matapos magnilay sa Panginoong Kapardin (Śiva, ang Diyos na may buhol-buhol na buhok), maaari siyang pumasok sa naglalagablab na apoy.
Verse 23
न ह्यन्या निष्कृतिर्दृष्टा मुनिभिर्धर्मवादिभिः / तस्मात् पुण्येषु तीर्थेषु दहेद् वापि स्वदेहकम्
Sapagkat ang mga muni na nagpapahayag ng Dharma ay walang nakitang ibang pag-alis-sala kundi ito; kaya sa mga tīrtha na banal at mapagpala, dapat pa ngang sunugin—ihandog—ang sariling katawan.
Verse 24
गत्वा दुहितरं विप्रः स्वसारं वा स्नुषामपि / प्रविशेज्ज्वलनं दीप्तं मतिपूर्वमिति स्थितिः
Kung ang isang Brahmana ay nagkaroon ng bawal na relasyon sa kanyang sariling anak na babae, kapatid na babae, o manugang na babae, kung gayon—na may buong pasya at kamalayan—siya ay dapat pumasok sa naglalagablab na apoy; ito ang itinakdang kautusan.
Verse 25
मातृष्वसां मातुलानीं तथैव च पितृष्वसाम् / भागिनेयीं समारुह्य कुर्यात् कृच्छ्रातिकृच्छ्रकौ
Kung ang isang lalaki ay nakipagtalik sa kanyang tiyahin sa ina, asawa ng tiyuhin sa ina, tiyahin sa ama, o anak na babae ng kanyang kapatid na babae, dapat niyang isagawa ang matitinding pagbabayad-puri na kilala bilang Kṛcchra at Atikṛcchra.
Verse 26
चान्द्रायणं च कुर्वोत तस्य पापस्य शान्तये / ध्यायन् देवं जगद्योनिमनादिनिधनं परम्
Upang mapayapa ang kasalanang iyon, dapat ding isagawa ng isa ang panata ng pagbabayad-puri na Cāndrāyaṇa, habang nagninilay sa Kataas-taasang Panginoon—ang sinapupunan ng uniberso—na walang simula at walang katapusan, ang pinakamataas na Realidad.
Verse 27
भ्रातृभार्यां समारुह्य कुर्यात् तत्पापशान्तये / चान्द्रायणानि चत्वारि पञ्च वा सुसमाहितः
Kung nilabag ng isa ang asawa ng kanyang kapatid na lalaki, para sa kapayapaan ng kasalanang iyon, dapat siyang magsagawa, nang may buong konsentrasyon, ng apat—o kahit lima—na panatang Cāndrāyaṇa (ang penitensiya ng buwan).
Verse 28
पैतृष्वस्त्रेयीं गत्वा तु स्वस्त्रेयां मातुरेव च / मातुलस्य सुतां वापि गत्वा चान्द्रायणं चरेत्
Kung ang isang lalaki ay nakipagtalik sa anak na babae ng kanyang tiyahin sa ama, o sa anak na babae ng kanyang sariling kapatid na babae, o sa anak na babae ng kapatid ng kanyang ina, o kahit sa anak na babae ng kanyang tiyuhin sa ina, dapat niyang isagawa ang penitensiyang Cāndrāyaṇa.
Verse 29
सखिभार्यां समारुह्य गत्वा श्यालीं तथैव च / अहोरात्रोषितो भूत्वा तप्तकृच्छ्रं समाचरेत्
Kung ang isang lalaki ay nakipagtalik sa asawa ng kaibigan, at gayundin sa hipag, kung gayon—pagkaraang manatili sa pagsisisi sa loob ng isang araw at isang gabi—dapat niyang ganap na isagawa ang Taptakṛcchra, ang “pinainit na kṛcchra” na pag-aayuno-pagtubos.
Verse 30
उदक्यागमने विप्रस्त्रिरात्रेण विशुध्यति / चाण्डालीगमने चैव तप्तकृच्छ्रत्रयं विदुः / सह सांतपनेनास्य नान्यथा निष्कृतिः स्मृता
Kung ang isang brāhmaṇa ay nakipagtalik sa babaeng may regla, siya’y luminis matapos ang tatlong gabi ng itinakdang pagtalima. Ngunit kung nakipagtalik siya sa babaeng Caṇḍāla, itinatakda ng mga may-akda ang tatluhang Taptakṛcchra; at kasama pa ang ritong Sāṃtapana—walang ibang pagtubos na inaalala para sa kanya.
Verse 31
मातृगोत्रां समासाद्य समानप्रवरां तथा / चाद्रायणेन शुध्येत प्रयतात्मा समाहितः
Kung ang isang lalaki ay nakipag-ugnay sa babaeng kabilang sa gotra ng kanyang ina, o gayundin sa may kaparehong pravara, kung gayon—na may pagpipigil-sa-sarili at payapang isip—dapat siyang luminis sa pamamagitan ng pagganap ng Āndrāyaṇa na pagtubos.
Verse 32
ब्राह्मणो ब्राह्मणीं गत्वा गृच्छ्रमेकं समाचरेत् / कन्यकां दूषयित्वा तु चरेच्चान्द्रायणव्रतम्
Kung ang isang Brāhmaṇa ay nakipagtalik sa isang Brāhmaṇī, dapat niyang isagawa ang isang Gṛcchra na penitensiya. Ngunit kung nilapastangan niya ang isang dalagang hindi pa kasal, dapat niyang tuparin ang panatang Cāndrāyaṇa bilang pagtubos.
Verse 33
अमानुषीषु पुरुष उदक्यायामयोनिषु / रेतः सिक्त्वा जले चैव कृच्छ्रं सान्तपनं चरेत्
Kung ang isang lalaki ay nagbuhos ng semilya sa mga babaeng hindi-tao, sa babaeng may regla, sa di-wastong sisidlan (ayoni), o maging sa tubig, dapat niyang isagawa ang mga penitensiyang Kṛcchra at Sāntapana bilang pagtubos.
Verse 34
बन्धकीगमने विप्रस्त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति / गवि भथुनमासेव्य चरेच्चान्द्रायणव्रतम्
Kung ang isang Brahmin ay nakipagtalik sa isang babaeng may masamang ugali, siya ay dadalisayin sa pamamagitan ng pagmamasid ng tatlong gabi. Ngunit kung siya ay nakipagtalik sa isang baka, dapat niyang isagawa ang panatang Cāndrāyaṇa bilang kabayaran.
Verse 35
अजावी मैथुनं कृत्वा प्राजापत्यं चरेद् द्विजः / पतितां च स्त्रियं गत्वा त्रिभिः कृच्छ्रै र्विशुद्ध्यति
Matapos makipagtalik sa isang kambing na babae, ang isang taong ipinanganak nang dalawang beses ay dapat magsagawa ng penitensiya ng Prājāpatya. Kung siya ay pumunta sa isang babaeng nahulog sa kasalanan, siya ay dadalisayin sa pamamagitan ng tatlong penitensiya ng Kṛcchra.
Verse 36
पुल्कसीगमने चैव क्रच्छ्रं चान्द्रायणं चरेत् / नटीं शैलूषकीं चैव रजकीं वेणुजीविनीम् / गत्वा चान्द्रायणं कुर्यात् तथा चर्मोपजीविनीम्
Kung ang isa ay nakipagtalik sa isang babaeng Pulkasī, dapat siyang magsagawa ng penitensiya ng Kṛcchra at isagawa rin ang panatang Cāndrāyaṇa. Gayundin, matapos makipagtalik sa isang mananayaw, aktres, labandera, babaeng tumutugtog ng plawta, o manggagawa ng katad, dapat siyang magsagawa ng Cāndrāyaṇa.
Verse 37
ब्रहामचारी स्त्रियं गच्छेत् कथञ्चित्काममोहितः / सप्तगारं चरेद् भैक्षं वसित्वा गर्दभाजिनम्
Kung ang isang brahmacārin, na nalinlang ng pagnanasa, ay pumunta sa isang babae, kung gayon habang nakasuot ng balat ng asno ay dapat siyang mabuhay sa limos, na namamalimos sa pitong bahay, bilang kabayaran.
Verse 38
उपस्पृशेत् त्रिषवणं स्वपापं परिकीर्तयन् / संवत्सरेण चैकेन तस्मात् पापात् प्रमुच्यते
Sa pamamagitan ng pagsasagawa ng ritwal na paghigop/pagdadalisay (ācamana) sa tatlong bahagi ng araw, habang hayagang inaamin at binibigkas ang sariling pagkakamali, ang isa ay mapapalaya mula sa kasalanang iyon sa loob ng isang taon.
Verse 39
ब्रह्महत्याव्रतं वापि षण्मासानाचरेद् यमी / मुच्यते ह्यवकीर्णो तु ब्राह्मणानुमते स्थितः
O kaya, ang taong may pagpipigil-sa-sarili ay magsagawa ng panatang pangtubos para sa kasalanang pagpatay sa Brahmana sa loob ng anim na buwan; sa gayon siya’y napapalaya. Tunay, maging ang nadungisan ng mabigat na pagkukulang (avakīrṇa) ay naliligtas kapag nananatili ayon sa pagsang-ayon ng mga Brahmana.
Verse 40
सप्तरात्रमकृत्वा तु भैक्षचर्याग्निपूजनम् / रेतसश्च समुत्सर्गे प्रायश्चित्तं समाचरेत्
Ngunit kung sa loob ng pitong gabi ay hindi naisagawa ang pamumuhay sa limos at ang pagsamba sa banal na apoy, kung gayon—kapag may paglabas din ng semilya—dapat niyang tuparin nang wasto ang itinakdang ritwal ng pagtubos (prāyaścitta).
Verse 41
ओङ्कारपूर्विकाभिस्तु महाव्याहृतिभिः सदा / संवत्सरं तु भुञ्जानो नक्तं भिक्षाशनः शुचिः
Ngunit lagi niyang gamitin ang mga Dakilang Vyāhṛti na pinangungunahan ng Oṃ; mamuhay nang ganito sa loob ng isang buong taon, malinis sa asal, at kumain lamang nang minsan sa gabi, na nabubuhay sa pagkaing limos.
Verse 42
सावित्रीं च जपेच्चैव नित्यं क्रोधविवर्जितः / नदीतीरेषु तीर्थेषु तस्मात् पापाद् विमुच्यते
At araw-araw din niyang bigkasin ang Sāvitrī (Gāyatrī), na walang poot; sa paggawa nito sa mga banal na tawiran sa pampang ng ilog, siya’y napapalaya mula sa kasalanang iyon.
Verse 43
हत्वा तु क्षत्रियं विप्रः कुर्याद् ब्रह्महणो व्रतम् / अकामतो वै षण्मासान् दद्यान् पञ्चशतं गवाम्
Kung ang isang Brahmana ay pumatay ng isang Kshatriya, dapat niyang isagawa ang panatang itinakda para sa pumatay ng Brahmana. Kung ito’y nagawa nang hindi sinasadya, tuparin niya ito sa loob ng anim na buwan at maghandog ng limandaang baka bilang dāna.
Verse 44
अब्दं चरेत नियतो वनवासी समाहितः / प्राजापत्यं सान्तपनं तप्तकृच्छ्रं तु वा स्वयम्
Naka-disiplina at may pagpipigil sa sarili, naninirahan sa kagubatan na may payapang isipan, dapat isagawa ng isa ang panata sa loob ng isang taon; o kaya naman ay isagawa ang penitensiyang Prajapatya, Santapana, o ang Taptakrcchra.
Verse 45
प्रमाप्याकामतो वैश्यं कुर्यात् संवत्सरद्वयम् / गोसहस्रं सपादं च दद्याद् ब्रह्महणो व्रतम् / कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ वा कुर्याच्चान्द्रायणमथावि वा
Kung ang isang tao ay hindi sinasadyang makapatay ng isang Vaiśya, dapat siyang magsagawa ng penitensiya sa loob ng dalawang taon. Dapat din siyang magbigay ng isang libong baka kasama ang kanilang mga guya, alinsunod sa itinakda para sa nakapatay ng isang Brāhmaṇa; o kaya ay isagawa ang Kṛcchra at Ati-kṛcchra, o ang panatang Cāndrāyaṇa.
Verse 46
संवत्सरं व्रतं कुर्याच्छूद्रं हत्वा प्रमादतः / गोसहस्रार्धपादं च दद्यात् तत्पापशान्तये
Kung dahil sa kapabayaan ay nakapatay ang isa ng isang Śūdra, dapat siyang magsagawa ng panata ng pagbabayad-puri sa loob ng isang taon; at upang mapayapa ang kasalanang iyon, dapat din siyang magbigay ng kalahati ng isang libong baka.
Verse 47
अष्टौ वर्षाणि षट् त्रीणि कुर्याद् ब्रह्महणो व्रतम् / हत्वा तु क्षत्रियं वैश्यं शूद्रं चैव यथाक्रमम्
Para sa nakapatay ng isang Brāhmaṇa, ang itinakdang panata ng pagbabayad-puri ay dapat isagawa sa loob ng walong taon; at para sa nakapatay ng isang Kṣatriya, isang Vaiśya, at isang Śūdra—anim, tatlo, at isang taon ayon sa pagkakasunod-sunod.
Verse 48
निहत्य ब्राह्मणीं विप्रस्त्वष्टवर्षं व्रतं चरेत् / राजन्यां वर्षषट्कं तु वैश्यां संवत्सरत्रयम् / वत्सरेण विशुद्ध्येत शूद्रां हत्वा द्विजोत्तमः
Matapos mapatay ang isang babaeng Brāhmaṇa, ang isang Brāhmaṇa ay dapat magsagawa ng panata ng pagbabayad-puri sa loob ng walong taon. Para sa pagpatay sa isang babaeng Kṣatriya, (dapat niya itong gawin) sa loob ng anim na taon; para sa isang babaeng Vaiśya, sa loob ng tatlong taon. Ngunit matapos mapatay ang isang babaeng Śūdra, ang pinakamahusay sa mga ipinanganak nang dalawang beses ay dadalisay sa loob ng isang taon.
Verse 49
वैश्यां हत्वा प्रमादेन किञ्चिद् दद्याद् द्विजातये / अन्त्यजानां वधे चैव कुर्याच्चान्द्रायणं व्रतम् / पराकेणाथवा शुद्धिरित्याह भगवानजः
Matapos mapatay ang isang babaeng Vaiśyā dahil sa kapabayaan, ang isang tao ay dapat magbigay ng kaunting donasyon sa isang ipinanganak na muli (dvija). Ngunit sa pagpatay sa mga kabilang sa mga komunidad ng huling ipinanganak (antyaja), dapat isagawa ang panata ng Cāndrāyaṇa; o kaya naman ay makakamit ang pagdadalisay sa pamamagitan ng pag-aayuno ng Parāka—ganito ang ipinahayag ng Panginoong Walang Kapanganakan.
Verse 50
मण्डूकं नकुलं काकं दन्दशूकं च मूषिकम् / श्वानं हत्वा द्विजः कुर्यात् षोडशांशं व्रतं ततः
Matapos pumatay ng palaka, mongoose, uwak, ahas, o daga—o matapos pumatay ng aso—ang isang lalaking ipinanganak na muli ay dapat magsagawa ng panata ng pagbabayad-puri na katumbas ng isa-labing-anim (ng itinakdang buong penitensya).
Verse 51
पयः पिबेत् त्रिरात्रं तु श्वानं हत्वा सुयन्त्रितः / मार्जारं वाथ नकुलं योजनं वाध्वनो व्रजेत् / कृच्छ्रं द्वादशरात्रं तु कुर्यादश्ववधे द्विजः
Matapos pumatay ng aso, ang isang tao—na may mahusay na pagpipigil—ay dapat mabuhay sa gatas sa loob ng tatlong gabi. Matapos pumatay ng pusa o mongoose, ang isa ay dapat maglakbay ng isang yojana nang naglalakad. Ngunit sa kaso ng pagpatay ng kabayo, ang isang lalaking ipinanganak na muli ay dapat magsagawa ng penitensya na kṛcchra sa loob ng labindalawang gabi.
Verse 52
अभ्रीं कार्ष्णायसीं दद्यात् सर्पं हत्वा द्विजोत्तमः / पलालभारं षण्डं च सैसकं चैकमाषकम्
Matapos pumatay ng ahas, ang isang mahusay na brāhmaṇa ay dapat magbigay ng kawanggawa na isang bakal na asarol, kasama ang isang kargang dayami, isang toro, at tingga na may bigat na isang māṣaka.
Verse 53
धृतकुम्भं वराहं च तिलद्रोणं च तित्तिरिम् / शुकं द्विहायनं वत्सं क्रौञ्चं हत्वा त्रिहायनम्
Matapos pumatay ng ibong dhṛtakumbha, baboy-ramo, ibong tiladroṇa, partridge, loro, guya na dalawang taong gulang, at krauñca (crane) na tatlong taong gulang—(ang isa ay mananagot sa kaukulang disiplina ng pagbabayad-puri na itinakda sa kontekstong ito).
Verse 54
हत्वा हंसं बलाकां च बकं बर्हिणमेव च / वानरं श्येनभासौ च स्पर्शयेद् ब्राह्मणाय गाम्
Ang sinumang pumatay ng sisne, tagak, bakaw, pabo real, unggoy, at pati lawin at ibong mandaragit na bhāsa, ay dapat magtubos-sala sa pamamagitan ng pag-aalay ng isang baka sa isang Brāhmaṇa.
Verse 55
क्रव्यादांस्तु मृगान् हत्वा धेनुं दद्यात् पयस्विनीम् / अक्रव्यादान् वत्सतरीमुष्ट्रं हत्वा तु कृष्णलम्
Kapag nakapatay ng mababangis na hayop na kumakain ng laman, maghandog ng isang inahing baka na sagana sa gatas. Kapag nakapatay ng hayop na hindi kumakain ng laman, maghandog ng isang dumalaga. At kapag nakapatay ng kamelyo, magbigay ng isang kṛṣṇala (munting timbang/barya ng ginto) bilang pagtubos-sala.
Verse 56
किञ्चिदेव तु विप्राय दद्यादस्थिमतां वधे / अनस्थ्नां चैव हिंसायां प्राणायामेन शुध्यति
Sa pagpatay ng mga nilalang na may buto, magbigay ng ilang handog na pantubos sa isang Brāhmaṇa. Ngunit sa pananakit ng mga nilalang na walang buto, nalilinis ang tao sa pamamagitan ng prāṇāyāma, ang disiplina ng pagpigil at pag-ayos ng hininga.
Verse 57
फलदानां तु वृक्षाणां छेदने जप्यमृक्शतम् / गुल्मवल्लीलतानां तु पुष्पितानां च वीरुधाम्
Kung pumutol ng mga punong namumunga, dapat magtubos-sala sa pagbigkas ng sandaang taludtod na Ṛk. Gayundin, sa pagputol ng mga palumpong, baging, gumagapang at umaakyat na halaman, at mga halamang namumulaklak, ang gayunding pagbigkas ang itinakda.
Verse 58
अन्येषां चैव वृक्षाणां सरसानां च सर्वशः / फलपुष्पोद्भवानां च घृतप्राशो विशोधनम्
Para sa iba pang mga puno at sa lahat ng halamang makatas sa kabuuan—lalo na yaong nagbubunga at namumulaklak—ang itinakdang paglilinis ay ang pag-inom o pagkain ng ghee (nilinaw na mantikilya).
Verse 59
हस्तिनां च वधे दृष्टं तप्तकृच्छ्रं विशोधनम् / चान्द्रायणं पराकं वा गां हत्वा तु प्रमादतः / मतिपूर्वं वधे चास्याः प्रायश्चित्तं न विद्यते
Sa pagpatay ng elepante, ang itinakdang paglilinis ay ang panatang Taptakṛcchra. Kung ang baka ay napatay dahil sa kapabayaan, dapat isagawa ang Cāndrāyaṇa o ang panatang Parāka. Ngunit kung sinadyang patayin siya, walang ipinahayag na pag-alis-sala para sa gawang iyon.
It states that lawful punishment (or official release) can remove the thief’s sin, and if the king neglects to punish, the king incurs the thief’s guilt—linking political dharma (rāja-dharma) to moral-ritual order.
Kṛcchra, Atikṛcchra, Taptakṛcchra, Sāṃtapana, Cāndrāyaṇa, and Parāka appear as recurring frameworks, often combined with brahmacarya, forest-dwelling, mantra-japa (Oṃ/Vyāhṛtis/Sāvitrī), and tīrtha observance.
Alongside meditation on Nārāyaṇa (Hari), it also prescribes contemplation of Kapardin (Śiva) and tīrtha-based rites, showing a sect-inclusive devotional field within a unified dharma-and-purification program.