Adhyaya 46
Purva BhagaAdhyaya 4660 Verses

Adhyaya 46

Divine Abodes on the Mountains — A Sacred Survey of Jambūdvīpa (Kailāsa to Siddha Realms)

Sa pagpapatuloy ng kosmograpiyang Purāṇiko, inilalarawan ni Sūta ang isang maringal na kabundukan sa Jambūdvīpa bilang buhay na banal na tanawin na tinitirhan ng mga deva, siddha, yakṣa, gandharva, at dakilang yogin. Nagsisimula ang kabanata sa mala-kristal na mga palasyong panghimpapawid at sa araw-araw na pagsamba kay Bhūteśa/Śiva, saka lumalawak patungong Kailāsa at sa ilog Mandākinī, na itinatampok ang mga ilog at tubig na hitik sa lotus bilang bukal ng kadalisayan at kabutihang-loob (puṇya). Sinusundan ito ng sunod-sunod na tahanang banal at mala-banal: si Viṣṇu kasama si Lakṣmī, si Indra kasama si Śacī, si Brahmā kasama si Sāvitrī, si Durgā bilang Maheśvarī, si Garuḍa na lubos na nakalubog sa pagninilay kay Viṣṇu, at mga lungsod ng Vidyādhara, Gandharva, Apsaras, Yakṣa, at Rākṣasa. Ang mga ermitanyong yogiko (lalo na si Jaigīṣavya at mga alagad) ang nag-uugnay sa tanawin sa panloob na disiplina, at hayagang itinuturo ang pagninilay kay Īśāna sa tuktok ng ulo. Sa wakas, kinikilala ang di-mabilang na siddha-liṅga at āśrama, binubuod ang lawak ng Jambūdvīpa at inihahanda ang susunod na pag-usad ng teksto sa mas malawak pang paglalahad na hindi kayang isa-isahin.

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे पञ्चचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच हेमकूटगिरेः शृङ्गे महाकूटैः सुशोभनम् / स्फाटिकं देवदेवस्य विमानं परमेष्ठिनः

Kaya nga, sa Śrī Kūrma Purāṇa—sa Saṃhitā na may anim na libong śloka, sa Pūrva-bhāga—(nagsisimula) ang ika-46 na kabanata. Wika ni Sūta: Sa tuktok ng Bundok Hemakūṭa, na maringal sa matatayog na taluktok, naroon ang isang vimāna na kristal (sphāṭika) ng Diyos ng mga diyos, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 2

अथ देवादिदेवस्य भूतेशस्य त्रिशूलिनः / देवाः सिद्धगणा यक्षाः पूजां नित्यं प्रकुर्वते

Pagkaraan, ang mga diyos, ang mga pangkat ng Siddha, at ang mga Yakṣa ay walang patid na nagsasagawa ng araw-araw na pagsamba sa Diyos ng mga diyos—si Bhūteśa, ang may hawak ng Triśūla.

Verse 3

स देवो गिरिशः सार्धं महादेव्या महेश्वरः / भूतैः परिवृतो नित्यं भाति तत्र पिनाकधृक्

Doon, ang banal na Panginoon ng mga bundok—si Girīśa, si Mahādeva na Mahēśvara—ay nagniningning magpakailanman kasama si Mahādevī, napaliligiran ng mga pangkat ng bhūta, at tangan ang busog na Pināka.

Verse 4

विभक्तचारुशिखरः कैलासो यत्र पर्वतः / निवासः कोटियक्षाणां कुबेरस्य च धीमतः / तत्रापि देवदेवस्य भवस्यायतनं महत्

Naroon ang Bundok Kailāsa, ang maririkit na mga tuktok ay nakahanay sa magkakahiwalay na gulod—tahanan ng di-mabilang na Yakṣa at ng marunong na si Kubera. Naroon din ang malawak na dambana ni Bhava (Śiva), ang Diyos ng mga diyos.

Verse 5

मन्दाकिनी तत्र दिव्या रम्या सुविमलोदका / नदी नानाविधैः पद्मैरनेकैः समलङ्कृता

Doon ay umaagos ang Mandākinī—banal at kaaya-aya—na may tubig na lubhang dalisay. Ang ilog na iyon ay marikit na pinalamutian ng maraming lotus na sari-saring uri.

Verse 6

देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसकिंनरैः / उपस्पृष्टजला नित्यं सुपुण्या सुमनोरमा

Ang tubig nito ay laging nahahaplos (at napapabanal) ng mga deva, dānava, gandharva, yakṣa, rākṣasa, at kiṃnara; kaya ito’y palaging lubhang mapagpala at napakagandang pagmasdan.

Verse 7

अन्याश्च नद्यः शतशः स्वर्णपद्मैरलङ्कृताः / तासां कूलेषु देवस्य स्थानानि परमेष्ठिनः / देवर्षिगणजुष्टानि तथा नारायणस्य च

At may daan-daang iba pang ilog, na pinalamutian ng mga gintong lotus. Sa kanilang mga pampang ay naroon ang mga banal na tahanan ng Panginoon—si Parameṣṭhin, ang Kataas-taasang Lumikha—na dinadalaw ng mga pangkat ng devarṣi; at gayundin ay may mga dambana ni Nārāyaṇa.

Verse 8

सितान्तशिखरे चापि पारिजातवनं शुभम् / तत्र शक्रस्य विपुलं भवनं रत्नमण्डितम् / स्फाटिकस्तम्भसंयुक्तं हेमगोपुरसंयुतम्

At sa tuktok na Puting-Bundok (Sītānta-śikhara) ay naroon din ang mapalad na kakahuyan ng Pārijāta. Doon nakatindig ang malawak na palasyo ni Śakra (Indra), na pinalamutian ng mga hiyas—may mga haliging kristal at may mga tarangkahang ginto.

Verse 9

तत्राथ देवदेवस्य विष्णोर्विश्वामरेशितुः / सुपुण्यं भवनं रम्यं सर्वरत्नोपशोभितम्

Doon nga, naroon ang lubhang banal at kaaya-ayang palasyo ni Viṣṇu—ang Diyos ng mga diyos, Panginoon ng buong sansinukob at ng mga walang-kamatayan—na kumikislap sa lahat ng uri ng hiyas.

Verse 10

तत्र नारायणः श्रीमान् लक्ष्म्या सह जगत्पतिः / आस्ते सर्वामरश्रेष्ठः पूज्यमानः सनातनः

Doon, nananahan si Nārāyaṇa na pinagpala—Panginoon ng daigdig—kasama si Lakṣmī. Ang Walang-hanggan, pinakadakila sa mga diyos, ay nakaluklok at sinasamba.

Verse 11

तथा च वसुधारे तु वसूनां रत्नमण्डितम् / स्थानानामष्टकं पुण्यं दुराधर्षं सुरद्विषाम्

Gayundin, sa Vasudhārā ay may banal na pangkat ng walong tahanan ng mga Vasu, pinalamutian ng mga hiyas—isang mapalad na kalipunan na tulad ng tīrtha, di-malalapastangan at mahirap lusubin kahit ng mga kaaway ng mga diyos.

Verse 12

रत्नधारे गिरिवरे सप्तर्षोणां महात्मनाम् / सप्ताश्रमाणि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि तु

Sa dakilang bundok na Ratnadhara, na nauukol sa Pitong Rishi na may dakilang diwa, naroon ang pitong banal na ashram—bawat isa’y may kalakip na tahanan ng mga siddha na ganap na nagtagumpay.

Verse 13

तत्र हैमं चतुर्द्वारं वज्रनीलादिमण्डितम् / सुपुण्यं सुमहत् स्थानं ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

Doon ay may isang ginintuang lungsod na may apat na tarangkahan, pinalamutian ng diyamante, sapiro at iba pang hiyas—isang lubhang banal at napakalawak na tahanan ni Brahmā, na ang pinagmulan ay di-nahahayag.

Verse 14

तत्र देवर्षयो विप्राः सिद्धा ब्रह्मर्षयो ऽपरे / उपासते सदा देवं पितामहमजं परम्

Doon, ang mga devarshi at mga pantas na brahmana—mga Siddha at iba pang dakilang Brahmarshi—ay walang humpay na sumasamba sa Diyos na Pitāmaha, ang kosmikong Ninuno, ang Walang-kapanganakan at ang Kataas-taasan.

Verse 15

स तैः संपूजितो नित्यं देव्या सह चतुर्मुखः / आस्ते हिताय लोकानां शान्तानां परमा गतिः

Palaging sinasamba nila, ang Panginoong may apat na mukha (Brahmā), kasama ang Diyosa, ay nananahan para sa kapakanan ng mga daigdig; siya ang sukdulang kanlungan at huling hantungan ng mga mapayapa at may pagpipigil-sa-sarili.

Verse 16

अथैकशृङ्गशिखरे महापद्मैरलङ्कृतम् / स्वच्छामृतजलं पुण्यं सुगन्धं सुमहत् सरः

Pagkaraan, sa tuktok ng Ekaśṛṅga ay may isang napakalawak na banal na lawa, pinalamutian ng malalaking lotus; ang tubig nito’y malinaw na gaya ng amṛta, dalisay, mabango, at lubhang malawak.

Verse 17

जैगीषव्याश्रमं तत्र योगीन्द्रैरुपशोभितम् / तत्रासौ भगवान् नित्यमास्ते शिष्यैः समावृतः / प्रशान्तदोषैरक्षुद्रैर्ब्रह्मविद्भिर्महात्मभिः

Naroon ang ashram ni Jaigīṣavya, na pinapaganda ng mga pinakadakilang yogin. Doon nananahan palagi ang pinagpalang Panginoon, napaliligiran ng kanyang mga alagad—mga dakilang kaluluwa, mga nakakakilala sa Brahman, walang kapintasan, payapa, at hindi kailanman mababa ang diwa.

Verse 18

शङ्खो मनोहरश्चैव कौशिकः कृष्ण एव च / सुमना वेदनादश्च शिष्यास्तस्य प्रधानतः

Sina Śaṅkha, Manohara, Kauśika, at Kṛṣṇa, gayundin sina Sumanā at Vedanāda—sila ang mga pangunahing alagad niya.

Verse 19

सर्वे योगरताः शान्ता भस्मोद्धूलितविग्रहाः / उपासते महावीर्या ब्रह्मविद्यापरायणाः

Silang lahat ay nakalubog sa Yoga, payapa, ang katawan ay binudburan ng banal na abo; taglay ang dakilang lakas espirituwal, sila’y sumasamba, lubos na nakatuon sa kaalaman ng Brahman.

Verse 20

तेषामनुग्रिहार्थाय यतीनां शान्तचेतसाम् / सान्निध्यं कुरुते भूयो देव्या सह महेश्वरः

Upang igawad ang biyaya sa mga yati na payapa ang diwa, si Maheshvara—kasama ang Diyosa—muling ipinahahayag ang Kanyang buhay na presensya, lumalapit sa kanila.

Verse 21

अन्यानिचाश्रमाणि स्युस्तस्मिन् गिरिवरोत्तमे / मुनीनां युक्तमनसां सरांसि सरितस्तथा

Sa pinakadakilang bundok na iyon ay may iba pang mga ashram ng mga muni na disiplinado ang isip sa yoga, pati mga lawa at mga ilog na umaagos.

Verse 22

तेषु योगरता विप्रा जापकाः संयतेन्द्रियाः / ब्रह्मण्यासक्तमनसो रमन्ते ज्ञानतत्पराः

Sa kanila, ang mga pantas na Brahmana—nakalubog sa Yoga, masigasig sa japa (pag-uulit ng mantra), at may pagpipigil sa mga pandama—ay nagagalak na ang isip ay nakakapit sa Brahman, nakatuon sa kaalamang nagpapalaya.

Verse 23

आत्मन्यात्मानमाधाय शिखान्तान्तरमास्थितम् / धायायन्ति देवमीशानं येन सर्वमिदं ततम्

Inilalagak ang Sarili sa Sarili, sila’y nagmumuni sa Panginoong Īśāna, nananahan sa panloob na kalawakan sa tuktok ng ulo—Siya na siyang lumalaganap sa buong sansinukob na ito.

Verse 24

सुमेघे वासवस्थानं सहस्त्रादित्यसंनिभम् / तत्रास्ते भगवानिन्द्रः शच्या सह सुरेश्वरः

Sa marilag na lupain ng mga ulap naroon ang tahanan ni Vāsava (Indra), nagniningning na parang sanlibong araw. Doon nananahan ang pinagpalang Indra, panginoon ng mga diyos, kasama si Śacī.

Verse 25

गजशैले तु दुर्गाया भवनं मणितारणम् / आस्ते भगवती दुर्गा तत्र साक्षान्महेश्वरी

Sa Gajashaila naroon ang dambana ni Durgā, pinalamutian ng mga hiyas. Doon nananahan ang Mapalad na Diyosa Durgā—hayagang nahahayag bilang Maheśvarī, ang Dakilang Reyna ng kapangyarihan.

Verse 26

उपास्यमाना विविधैः शक्तिभेदैरितस्ततः / पीत्वा योगामृतं लब्ध्वा साक्षादानन्दमैश्वरम्

Sinasamba sa iba’t ibang anyo ng Śakti—dito at doon sa maraming paraan—(ang naghahanap), matapos inumin ang amṛta ng Yoga, tuwirang nakakamtan ang makaharing kaligayahan ni Īśvara.

Verse 27

सुनीलस्य गिरेः शृङ्गे नानाधातुसमुज्ज्वले / राक्षसानां पुराणि स्युः सरांसि शतशो द्विजाः

Sa tuktok ng Bundok Sunīla, na kumikislap sa sari-saring mineral, naroon ang mga sinaunang kuta ng mga Rākṣasa; at naroon din ang daan-daang lawa, O mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 28

तथा पुरशतं विप्राः शतशृङ्गे महाचले / स्फाटिकस्तम्भसंयुक्तं यक्षाणाममितौजसाम्

Gayundin, O mga brāhmaṇa, sa dakilang bundok na Śataśṛṅga ay may sandaang lungsod, pinalamutian ng mga haliging kristal, na pag-aari ng mga Yakṣa na may lakas na di masukat.

Verse 29

श्वेतोदरगिरेः शृङ्गे सुपर्णस्य महात्मनः / प्राकारगोपुरोपेतं मणितोरणमण्डितम्

Sa tuktok ng Bundok Śvetodara naroon ang tahanang banal ng dakilang Suparṇa (Garuḍa), may mga pader na pananggol at mga tore sa tarangkahan, at pinalamutian ng mga arkong may hiyas.

Verse 30

स तत्र गरुडः श्रीमान् साक्षाद् विष्णुरिवापरः / ध्यात्वास्ते तत् परं ज्योतिरात्मानं विष्णुमव्ययम्

Doon, ang maringal na Garuḍa—na wari’y isa pang Viṣṇu sa mismong anyo—ay nanatiling nakalubog sa pagninilay, tinatanaw ang Kataas-taasang Liwanag: ang di-nasisirang Viṣṇu, ang mismong Ātman.

Verse 31

अन्यच्च भवनं पुण्यं श्रीशृङ्गे मुनिपुङ्गवाः / श्रीदेव्याः सर्वरत्नाढ्यं हैमं सुमणितोरणम्

At may isa pang banal na tahanan doon sa Śrīśṛṅga, O mga pinakadakilang muni—na pag-aari ng mapalad na Śrī Devī: isang gintong tahanan na hitik sa lahat ng hiyas, at pinalamutian ng marikit na arkong batong-mamahalin.

Verse 32

तत्र सा परमा शक्तिर्विष्णोरतिमनोरमा / अनन्तविभवा लक्ष्मीर्जगत्संमोहनोत्सुका

Doon, ang Kataas-taasang Śakti ni Viṣṇu—na lubhang kaakit-akit—si Lakṣmī na may walang-hanggang karangalan, ay nakatindig na sabik na humalina at bumihag sa mga daigdig.

Verse 33

अध्यास्ते देवगन्धर्वसिद्धचारणवन्दिता / विचिन्त्य जगतोयोनिं स्वशक्तिकिरणोज्ज्वला

Siya’y nananahan doon, sinasamba ng mga Deva, Gandharva, Siddha, at Cāraṇa; pinagninilayan ang sinapupunang pinagmulan ng sansinukob, at nagniningning sa mga sinag ng sariling kapangyarihan.

Verse 34

तत्रैव देवदेवस्य विष्णोरायतनं महत् / सरांसि तत्र चत्वारि विचित्रकमलाश्रया

Doon din naroon ang dakilang dambana ni Viṣṇu, ang Diyos ng mga diyos; at naroon din ang apat na lawa, pinalamutian ng mga kahanga-hangang lotus.

Verse 35

तथा सहस्त्रशिखरे विद्याधरपुराष्टकम् / रत्नसोपानसंयुक्तं सरोभिश्चोपशोभितम्

Gayundin, sa bundok na Sahasraśikhara (‘Libong Tuktok’) naroon ang walong-bahaging lungsod ng mga Vidyādhara—may mga hagdang yari sa hiyas at pinapaganda ng mga lawa nito.

Verse 36

नद्यो विमलपानीयाश्चित्रनीलोत्पलाकराः / कर्णिकारवनं द्विव्यं तत्रास्ते शङ्करोमया

May mga ilog na may dalisay at malinaw na tubig, pinalalamutian ng sari-saring latag ng asul na lotus. Naroon din ang isang banal na gubat ng mga punong karṇikāra; doon Ako—si Śaṅkara—naninirahan sa sarili Kong kapangyarihan.

Verse 37

पारियात्रे महाशैले महालक्ष्म्याः पुरं शुभम् / रम्यप्रासादसंयुक्तं घण्टाचामरभूषितम्

Sa dakilang bundok Pāriyātra naroon ang mapalad na lungsod ni Mahālakṣmī—may kaakit-akit na mga palasyo, at pinalamutian ng mga kampana at chāmara (pamaypay na pangseremonya).

Verse 38

नृत्यद्भिरप्सरः सङ्घैरितश्चेतश्च शोभितम् / मृदङ्गमुरजोद्घुष्टं वीणावेणुनिनादितम्

Pinalamutian sa lahat ng panig ng mga pangkat ng sumasayaw na Apsaras, umalingawngaw ito sa pagtugtog ng mṛdaṅga at muraja, at napuno ng himig ng vīṇā at plawta.

Verse 39

गन्धर्वकिंनराकीर्णं संवृतं सिद्धपुङ्गवैः / भास्वद्भित्तिसमाकीर्णं महाप्रासादसंकुलम्

Ang kahariang iyon ay punô ng mga Gandharva at Kiṃnara, at napaliligiran ng mga pinakadakila sa mga Siddha. Siksik ang mga pader na nagliliwanag, at nag-uumapaw sa matatayog na dakilang palasyo.

Verse 40

गणेश्वराङ्गनाजुष्टं धार्मिकाणां सुदर्शनम् / तत्र सा वसते देवी नित्यं योगपरायणा

Ang pook na iyon ay pinalalamutian ng mararangal na kababaihan ni Gaṇeśvara, at kaaya-ayang pagmasdan ng mga matuwid. Doon nananahan ang Devī sa lahat ng panahon, laging nakatuon sa Yoga.

Verse 41

महालक्ष्मीर्महादेवी त्रिशूलवरधारिणी / त्रिनेत्रा सर्वशसक्तीभिः संवृता सदसन्मया / पश्यन्ति तत्र मुनयः सिद्धा ये ब्रह्मवादिनः

Doon, ang mga muni—mga Siddha na ganap at nagpapahayag ng Brahman—ay namamasdan si Mahālakṣmī, ang Mahādevī: tangan ang dakilang trisula, may tatlong mata, napaliligiran ng lahat ng banal na śakti, at may likas na kapwa hayag (sat) at di-hayag (asat).

Verse 42

सुपार्श्वस्योत्तरे भागे सरस्वत्याः पुरोत्तमम् / सरांसि सिद्धजुष्टानि देवभोग्यानि सत्तमाः

Sa hilaga ng Bundok Supārśva naroon ang pinakadakilang banal na pook ni Sarasvatī. Doon ay may mga lawa na dinadalaw ng mga Siddha, karapat-dapat sa pagdiriwang at kagalakan ng mga deva, O pinakamabuti sa mabubuti.

Verse 43

पाण्डुरस्य गिरेः शृङ्गे विचित्रद्रुमसंकुले / सन्धर्वाणां पुरशतं दिव्यस्त्रीभिः समावृतम्

Sa tuktok ng Bundok Pāṇḍura, na hitik sa mga punong kahoy na kahanga-hanga at sari-sari, naroon ang sandaang lungsod ng mga Gandharva, napaliligiran ng mga diwata ng langit.

Verse 44

तेषु नित्यं मदोत्सिक्ता वरनार्यस्तथैव च / क्रीडन्ति मुदिता नित्यं विलासैर्भोगतत्पराः

Sa gitna nila, ang mga dakilang babae—laging lasing sa ligaya—ay patuloy na naglalaro sa kagalakan, lubos na nalulubog sa mga kaluguran at sa mapaglarong aliw.

Verse 45

अञ्जनस्य गिरेः शृङ्गे नारीणां पुरमुत्तमम् / वसन्ति तत्राप्सरसो रम्भाद्या रतिलालसाः

Sa tuktok ng Bundok Añjana naroon ang pinakadakilang lungsod ng mga babae. Doon nananahan ang mga Apsarā—pinangungunahan ni Rambhā—na laging uhaw sa ligaya at sa larong pag-ibig.

Verse 46

चित्रसेनादयो यत्र समायान्त्यर्थिनः सदा / सा पुरी सर्वरत्नाढ्या नैकप्रस्त्रवणैर्युता

Sa pook na iyon, si Citrasena at ang iba pa ay palaging dumarating bilang mga humihiling. Ang lungsod na iyon ay sagana sa lahat ng uri ng hiyas at may maraming bukal, agos, at talon.

Verse 47

अनेकानि पुराणि स्युः कौमुदे चापि सुव्रताः / रुद्राणां शान्तरजसामीश्वरार्पितचेतसाम्

Maraming Purāṇa ang umiiral; at gayundin sa tradisyong Kaumudī, O ikaw na may dakilang panata: (ang mga ito) ay itinuturo para sa mga Rudra—yaong napatahimik ang rajas at inialay ang isip sa Panginoong Īśvara.

Verse 48

तेषु रुद्रा महायोगा महेशान्तरचारिणः / समासते परं ज्योतिरारूढाः स्थानमुत्तमम्

Sa kanila, ang mga Rudra—mga dakilang Yogin na gumagalaw sa loob ng kamalayan ni Mahādeva—ay nananahan, pag-akyat sa Kataas-taasang Liwanag, ang pinakamataas na kalagayan.

Verse 49

पिञ्जरस्य गिरेः शृङ्गे गणेशानां पुरत्रयम् / नन्दीश्वरस्य कपिले तत्रास्ते सुयशा यतिः

Sa tuktok ng Bundok Piñjara naroon ang tatlong-lungsod ng mga Gaṇeśa; at sa Kapila, na kay Nandīśvara, nananahan ang ascetic na si Suyaśā, bantog sa mabuting dangal.

Verse 50

तथा च जारुधैः शृङ्गे देवदेवस्य धीमतः / दीप्तमायतनं पुण्यं भास्करस्यामितौजसः

Gayundin, sa tuktok na tinatawag na Jārudha ay may isang maningning at banal na dambana ng Devadeva na marunong—si Bhāskara (Araw), na di-masukat ang ningning.

Verse 51

तस्यैवोत्तरदिग्भागे चन्द्रस्थानमनुत्तमम् / रमते तत्र रम्यो ऽसौ भगवान् शीतदीधितिः

Sa mismong pook na iyon, sa gawing hilaga, naroon ang walang kapantay na tahanan ng Buwan. Doon, ang kaibig-ibig na Panginoon—may malamig na sinag—ay naglalaro at nananahan sa kagandahan.

Verse 52

अन्यच्च भवनं दिव्यं हंसशैले महर्षयः / सहस्त्रयोजनायामं सुवर्णमणितोरणम्

At higit pa, O mga dakilang rishi, may isa pang makalangit na palasyo sa Haṃsaśaila—umaabot sa isang libong yojana, na may mga tarangkahang pinalamutian ng ginto at kumikislap na hiyas.

Verse 53

तत्रास्ते भगवान् ब्रह्मा सिद्धसङ्घैरभिष्टुतः / सावित्र्या सह विश्वात्मा वासुदेवादिभिर्युतः

Doon nananahan ang pinagpalang Panginoong Brahmā, pinupuri ng mga pangkat ng Siddha; kasama si Sāvitrī, Siya ang Sariling-Diwa ng sansinukob, na may Vāsudeva at iba pang banal na nilalang na kasama.

Verse 54

तस्य दक्षिणदिग्भागे सिद्धानां पुरमुत्तमम् / सनन्दनादयो यत्र वसन्ति मुनिपुङ्गवाः

Sa timog na bahagi nito naroon ang kataas-taasang lungsod ng mga Siddha, kung saan nananahan si Sanandana at ang iba pang dakilang mga muni.

Verse 55

पञ्चशैलस्य शिखरे दानवानां पुरत्रयम् / नातिदूरेण तस्याथ दैत्यचार्यस्य धीमतः

Sa tuktok ng Pañcaśaila nakatindig ang Tripura, ang tatluhang lungsod ng mga Dānava; at di-kalayuan doon ay ang tahanan ng marunong na guro ng mga Daitya.

Verse 56

सुगन्धशैलशिखरे सरिद्भिरुपशोभितम् / कर्दमस्याश्रमं पुण्यं तत्रास्ते भगवानृषिः

Sa tuktok ng Bundok Sugandha, na pinapaganda ng mga dumadaloy na ilog, naroon ang banal na āśrama ni Kardama; doon nananahan ang kagalang-galang na Ṛṣi Kardama.

Verse 57

तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिद् वै दक्षिणाश्रिते / सनत्कुमारो भगवांस्तत्रास्ते ब्रह्मवित्तमः

Sa silangang bahagi nito—bahagyang nakahilig sa timog—nananahan si Bhagavān Sanatkumāra, ang pinakadakilang nakakabatid sa Brahman.

Verse 58

सर्वेष्वेतेषु शैलेषु ततान्येषु मुनीश्वराः / सरांसि विमला नद्यो देवानामालयानि च

O pinakamainam sa mga muni, sa lahat ng mga bundok na ito—at sa marami pang iba—may mga dalisay na lawa, mga ilog na walang dungis, at mga tahanan ng mga deva.

Verse 59

सिद्धलिङ्गानि पुण्यानि मुनिभिः स्थापितानि तु / वन्यान्याश्रमवर्याणि संख्यातुं नैव शक्नुयाम्

Tunay nga, ang mga banal na Siddha-liṅga na itinatag ng mga muni, at ang mga dakilang ashram sa gubat, ay napakarami kaya hindi ko man lamang mabilang.

Verse 60

एष संक्षेपतः प्रोक्तो जम्बूद्वीपस्य विस्तरः / न शक्यं विस्तराद् वक्तुं मया वर्षशतैरपि

Kaya sa maikling sabi, naipahayag ang lawak ng Jambūdvīpa. Ngunit ang pagsasalaysay nang ganap na detalyado ay hindi ko magagawa, kahit pa sa loob ng daan-daang taon.

← Adhyaya 45Adhyaya 47

Frequently Asked Questions

They are portrayed as perpetually purified by divine contact and thus inherently meritorious (puṇya-prada); their beauty and sanctity support worship, tapas, and yogic contemplation, linking external tīrtha to inner purification.

By “placing the Self within the Self” and meditating on Īśāna pervading the universe, the chapter implies an inward turn where individual identity is disciplined into recognition of the all-pervading Lord/Ātman, aligning devotion with a Vedāntic-yogic movement toward non-separation.