Adhyaya 45
Purva BhagaAdhyaya 4545 Verses

Adhyaya 45

Jambūdvīpa Varṣas, Bhārata as Karmabhūmi, and the Sacred Hydro-Topography of Dharma

Matapos isara ang naunang bahagi (na tinatakan ng kolopon sa pagtatapos ng Adhyāya 44), ipinagpapatuloy ni Sūta ang kosmograpiyang Purāṇiko sa pagsiyasat sa kalagayan ng tao sa mga varṣa ng Jambūdvīpa: kulay ng balat, karaniwang pagkain, at pambihirang haba ng buhay sa mga lupain gaya ng Ketumāla, Bhadrāśva, Ramyaka, Hiraṇmaya, Kuru, Kiṁpuruṣa, Harivarṣa, Ilāvṛta, at Candra-dvīpa. Mula sa mga varṣang huwaran—walang dalamhati, laging may bhakti at walang takot—lumilipat ang salaysay sa Bhārata-varṣa, na natatangi dahil sa sari-saring kaayusang panlipunan (varṇa), iba’t ibang hanapbuhay, at maikling buhay; kaya ito ang karmabhūmi, ang lupain ng gawa, kung saan isinasabuhay ang dharma sa pamamagitan ng yajña, digmaan, at kalakalan. Itinataguyod ng kabanata ang ugnayang etika at heograpiya sa pagbanggit ng mahahalagang kabundukan ng Bhārata at sa mahabang talaan ng mga ilog na nagpapadalisay na nagmumula sa Himavat, Vindhya, Sahya, Malaya, Śuktimat, at Ṛkṣavat, kasama ang mga taong naninirahan sa mga pampang nito. Sa wakas, itinatangi ang apat na yuga bilang para sa Bhārata at inuulit ang paghahambing: ang walong varṣa na nagsisimula sa Kiṁpuruṣa ay malaya sa gutom, pagod, at pighati, samantalang ang Bhārata ang larangan ng pagbabagong dulot ng pagkilos, na naghahanda sa susunod na mas malalim na aral ukol sa doktrina at kaligtasan.

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुश्चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच केतुमाले नराः कालाः सर्वे पनसभोजनाः / स्त्रियश्चोत्पलपत्राभा जीवन्ति च वर्षायुतम्

Sa gayon, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Saṃhitā na may anim na libong śloka, sa Pūrva-bhāga, nagtatapos ang ika-44 na kabanata. Wika ni Sūta: “Sa Ketumāla, ang mga lalaki ay maitim ang kutis at lahat ay nabubuhay sa pagkain ng langka. Ang mga babae nama’y maganda na tila mga talulot ng lotus, at nabubuhay nang sampung libong taon.”

Verse 2

भद्राश्वे पुरुषाः शुक्लाः स्त्रियश्चन्द्रांशुसन्निभाः / दश वर्षसहस्त्राणि जीवन्ते आम्रभोजनाः

Sa Bhadrāśva-varṣa, ang mga lalaki ay maputi ang kutis at ang mga babae’y tulad ng liwanag ng sinag ng buwan. Nabubuhay sila nang sampung libong taon, na mangga ang kanilang pagkain.

Verse 3

रम्यके पुरुषा नार्यो रमन्ते रजतप्रभाः / दशवर्षसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति चैव सत्त्वस्था न्यग्रोधफलभोजनाः

Sa Ramyaka, ang mga lalaki at babae ay nagagalak, kumikislap na tila pilak. Nabubuhay sila nang isang daan at limang libong taon, nakatatag sa sattva (kadalisayan at pagkakabalanse), at ang bunga ng nyagrodha (balete/banyan) ang kanilang pagkain.

Verse 4

हिरण्मये हिरण्याभाः सर्वे च लकुचाशनाः / एकादशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति पुरुषा नार्यो देवलोकस्थिता इव

Sa ginintuang lupain na iyon, ang lahat ng nilalang ay kumikislap sa gintong liwanag at nabubuhay sa bunga ng lakuca. Ang mga lalaki at babae ay nabubuhay nang 11,115 taon, na wari’y nananahan sa daigdig ng mga deva.

Verse 5

त्रयोदशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति कुरुवर्षे तु श्यामाङ्गाः क्षीरभोजनाः

Sa lupain na tinatawag na Kuru-varṣa, ang mga tao’y nabubuhay nang 13,115 taon; maitim ang kanilang mga sangkap at gatas ang kanilang pagkain.

Verse 6

सर्वे मिथुनजाताश्च नित्यं सुखनिषेविनः / चन्द्रद्वीपे महादेवं यजन्ति सततं शिवम्

Sa Candra-dvīpa, ang lahat ng nilalang ay isinilang na magkapares at laging lumalasap ng kaginhawahan; doon ay walang patid nilang sinasamba si Mahādeva—Śiva—magpakailanman.

Verse 7

तथा किंपुरुषे विप्रा मानवा हेमसन्निभाः / दशवर्षहस्त्राणि जीवन्ति प्लक्षभोजनाः

Gayundin, O mga Brahmin, sa lupain ng Kimpuruṣa, ang mga tao’y tila ginto ang anyo; nabubuhay sila nang sampung libong taon, na umaasa sa pagkain mula sa punong plakṣa (puno ng igos).

Verse 8

यजन्ति सततं देवं चतुर्मूर्ति चतुर्मुखम् / ध्याने मनः समाधाय सादरं भक्तिसंयुताः

Buong debosyon nilang sinasamba ang Panginoon—ang may apat na anyo at apat na mukha—inihihimpil ang isip sa samādhi sa pagninilay, nang may paggalang at ganap na bhakti.

Verse 9

तथा च हरिवर्षे तु महारजतसन्निभाः / दशवर्षसहस्त्राणि जीवन्तीक्षुरसाशिनः

Gayundin sa Harivarṣa, sila’y nagniningning na tila dakilang pilak; sa katas ng tubo sila nabubuhay, at umaabot sa sampung libong taon ang kanilang buhay.

Verse 10

तत्र नारायणं देवं विश्वयोनिं सनातनम् / उपासते सदा विष्णुं मानवा विष्णुभाविताः

Doon, ang mga taong puspos ng diwa ni Vishnu ay laging sumasamba kay Nārāyaṇa—si Vishnu, ang walang hanggan, sinapupunan at pinagmulan ng sansinukob.

Verse 11

तत्र चन्द्रप्रभं शुभ्रं शुद्धस्फटिकनिर्मितम् / विमानं वासुदेवस्य पारिजातवनाश्रितम्

Doon, nasilayan niya ang maningning at mapalad na vimāna—kasingliwanag ng buwan, yari sa dalisay na kristal—na kay Vāsudeva at nakahimpil sa kakahuyan ng Pārijāta.

Verse 12

चतुर्धारमनोपम्यं चतुस्तोरणसंयुतम् / प्राकारैर्दशभिर्युक्तं दुराधर्षं सुदुर्गमम्

Ito’y tulad ng isang kamangha-manghang kuta na may apat na pintuan, may apat na maringal na tarangkahan; napalilibutan ng sampung pader, di-masasalakay at lubhang mahirap pasukin.

Verse 13

स्फाटिकैर्मण्डपैर्युक्तं देवराजगृहोपमम् / स्वर्णस्तम्भसहस्त्रैश्च सर्वतः समलङ्कृतम्

May mga bulwagang kristal ito, na wari’y palasyo ng Hari ng mga Deva; at sa lahat ng dako’y maringal na pinalamutian ng libu-libong haliging ginto.

Verse 14

हेमसोपानसंयुक्तं नानारत्नोपशोभितम् / दिव्यसिंहासनोपेतं सर्वशोभासमन्वितम्

Pinalamutian ng mga hakbang na ginto at pinagniningning ng sari-saring hiyas; may makalangit na trono ng leon, ganap sa lahat ng karilagan.

Verse 15

सरोभिः स्वादुपानीयैर्नदीभिश्चोपशोभितम् / नारायणपरैः शुद्धैर्वेदाध्ययनतत्परैः

Pinapaganda ng mga lawa ng matamis at dalisay na tubig at ng mga ilog; tinitirhan ng mga dalisay na taong deboto kay Nārāyaṇa, masigasig sa pag-aaral at pagbigkas ng mga Veda.

Verse 16

योगिभिश्च समाकीर्णं ध्यायद्भिः पुरुषं हरिम् / स्तुवद्भिः सततं मन्त्रैर्नमस्यद्भिश्च माधवम्

Siksik ito ng mga yogin: ang ilan ay nagmumuni kay Hari, ang Kataas-taasang Purusha; ang ilan ay walang humpay na nagpupuri sa Kanya sa pamamagitan ng mga mantra; at ang ilan ay yumuyuk na sumasamba kay Mādhava.

Verse 17

तत्र देवादिदेवस्य विष्णोरमिततेजसः / राजानः सर्वकालं तु महिमानं प्रकुर्वते

Doon, ang mga hari sa lahat ng panahon ay nagdiriwang at nagtatanghal ng kaluwalhatian ni Viṣṇu—ang Diyos ng mga diyos—na ang ningning ay di masukat.

Verse 18

गायन्ति चैव नृत्यन्ति विलासिन्यो मनोरमाः / स्त्रियो यौवनशालिन्यः सदा मण्डनतत्पराः

Ang mga kaakit-akit na babae, mahilig sa ligaya, ay umaawit at sumasayaw; taglay ang sigla ng kabataan, lagi silang abala sa pagpapaganda at pag-aayos.

Verse 19

इलावृते पद्मवर्णा जम्बूफलरसाशिनः / त्रयोदश सहस्त्राणि वर्षाणां वै स्थिरायुषः

Sa Ilāvṛta, ang mga naninirahan ay kulay-loto, nabubuhay sa katas ng bungang jambu; ang kanilang buhay ay matatag at umaabot sa labintatlong libong taon.

Verse 20

भारते तु स्त्रियः पुंसो नानावर्णाः प्रकीर्तिताः / नानादेवार्चने युक्ता नानाकर्माणि कुर्वते / परमायुः स्मृतं तेषां शतं वर्षाणि सुव्रताः

Ngunit sa Bhārata, ang babae at lalaki ay inilalarawang kabilang sa sari-saring varṇa. Abala sila sa pagsamba sa iba’t ibang diyos at gumagawa ng maraming tungkulin at hanapbuhay. Ang pinakamataas na haba ng buhay nila ay inaalaalang isang daang taon, O may mabuting panata.

Verse 21

नानाहाराश्च जीवन्ति पुण्यपापनिमित्ततः / नवयोजनसाहस्त्रं वर्षमेतत् प्रकीर्तितम् / कर्मभूमिरियं विप्रा नराणामधिकारिणाम्

Nabubuhay ang mga nilalang sa iba’t ibang pagkain ayon sa mga sanhi na nagmumula sa merito at kasalanan. Ipinahahayag na ang lawak nito ay siyam na libong yojana, at “isang taon” ang sukat. O mga Brāhmaṇa, ang lupang ito ang karmabhūmi, larangan ng gawa para sa mga taong may karapatang magsagawa ng dharma.

Verse 22

महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वतः / विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

Mahendra, Malaya, Sahya, Śuktimān, at Bundok Ṛkṣa; at gayundin ang Vindhya at Pāriyātra—ito ang pitong pangunahing hanay ng kabundukan dito.

Verse 23

इन्द्रद्युम्नः कशेरुमांस्ताम्रवर्णो गभस्तिमान् / नागद्वीपस्तथा सौम्यो गन्धर्वस्त्वथ वारुणः

Indradyumna, Kaśerumān, Tāmravarṇa, at Gabhastimān; gayundin ang Nāgadvīpa at Saumya; at saka ang Gandharva at Vāruṇa—ito ang mga rehiyon/pulong binanggit sa salaysay ng Purāṇa.

Verse 24

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपः सागरसंवृतः / योजनानां सहस्त्रं तु द्वीपो ऽयं दक्षिणोत्तरः

Ito nga ang ikasiyam sa mga dvīpa, na napalilibutan ng karagatan. Ang pulong ito’y may sukat na isang libong yojana, na umaabot mula timog hanggang hilaga.

Verse 25

पूर्वे किरातास्तस्यान्ते पशिचमे यवनास्तथा / ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्य मध्ये शूद्रास्तथैव च

Sa silangan naroon ang mga Kirāta; sa dulong kanluran naman ang mga Yavana. Sa gitna ay ang mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya, at gayundin ang mga Śūdra.

Verse 26

इज्यायुद्धवणिज्याभिर्वर्तयन्त्यत्र मानवाः / स्त्रवन्ते पावना नद्यः पर्वतेभ्यो विनिः सृताः

Dito, ang mga tao’y nabubuhay sa pamamagitan ng paghahandog na pagsamba (yajña), pakikidigma, at pangangalakal; at mula sa mga bundok ay umaagos ang mga ilog na nagpapadalisay, bumubukal mula sa kanilang pinagmulan.

Verse 27

शतद्रुश्चन्द्रभागा च सरयूर्यमुना तथा / इरावती वितस्ता च विपाशा देविका कुहूः

Śatadru, Candrabhāgā, Sarayū, at gayundin ang Yamunā; Irāvatī, Vitastā, Vipāśā, Devikā, at Kuhū—ang mga ito’y mga ilog na bantog.

Verse 28

गोमती धूतपापा च बाहुदा च दृषद्वती / कौशिकी लोहिता चैव हिमवत्पादनिः सृताः

Ang mga ilog na Gomati, Dhūtapāpā, Bāhudā, at Dṛṣadvatī—kasama ang Kauśikī at Lohitā—ay sinasabing sumisibol mula sa mga paa ni Himavat, umaagos mula sa banal na pinagmulan.

Verse 29

वेदस्मृतिर्वेदवती व्रतघ्नी त्रिदिवा तथा / पर्णाशा वन्दना चैव सदानीरा मनोरमा

Ang Vedasṃṛti, Vedavatī, Vrataghnī at gayundin ang Tridivā; pati ang Parṇāśā, Vandanā, Sadānīrā at Manoramā—ang mga ito ay mga banal na ilog na dapat alalahanin at sambahin nang may paggalang.

Verse 30

चर्मण्वती तथा दूर्या विदिशा वेत्रवत्यपि / शिग्रुः स्वशिल्पापि तथा पारियात्राश्रयाः स्मृताः

Gayundin, inaalala ang Carmaṇvatī, Dūryā, Vidiśā at Vetravatī; at kasama rin ang Śigru at Svaśilpā—ang lahat ng ito, ayon sa kaugalian, ay kabilang sa saklaw ng kabundukang Pāriyātra.

Verse 31

नर्मदा सुरसा शोण दशार्णा च महानदी / मन्दाकिनी चित्रकूटा तामसी च पिशाचिका

Ang Narmadā, Surasā, Śoṇa, Daśārṇā at ang dakilang ilog na Mahānadī; ang Mandākinī, ang ilog ng Citrakūṭa, ang Tāmasī at Piśācikā—ang mga ito man ay mga banal na ilog na dapat alalahanin.

Verse 32

चित्रोत्पला विपाशा च मञ्जुला वालुवाहिनी / ऋक्षवत्पादजा नद्यः सर्वपापहरा नृणाम्

Ang Citrotpalā, Vipāśā, Mañjulā at Vāluvāhinī—ang mga ilog na ito, na isinilang mula sa mga paa ng banal na bundok na Ṛkṣavat, ay nag-aalis ng lahat ng kasalanan ng tao.

Verse 33

तापी पयोष्णी निर्विन्ध्या शीघ्रोदा च महानदी / वेण्या वैतरणी चैव बलाका च कुमुद्वती

Ang Tāpi, Payoṣṇī, Nirvindhyā at Śīghrodā; ang dakilang ilog na Mahānadī; at gayundin ang Veṇyā, Vaitaraṇī, Balākā at Kumudvatī—ang lahat ng ito ay ipinahahayag na mga banal na tubig.

Verse 34

तोया चैव महागैरी दुर्गा चान्तः शिला तथा / विन्ध्यपादप्रसूतास्ता नद्यः पुण्यजलाः शुभाः

Gayundin, ang mga ilog na Toyā, Mahāgairī, Durgā, at Antaḥśilā—na isinilang mula sa mga paa ng Bundok Vindhya—ay mapalad na mga agos na ang tubig ay banal at nagpapadalisay.

Verse 35

सोदावरी भीमरथी कृष्णा वर्णा च मत्सरी / तुङ्गभ्द्रा सुप्रयोगा कावेरी च द्विजोत्तमाः / दक्षिणापथगा नद्यः सह्यपादविनिः सृताः

O pinakamainam sa mga dwija, ang mga ilog na Godāvarī, Bhīmarathī, Kṛṣṇā, Varṇā, Matsarī, Tuṅgabhadrā, Suprayogā, at Kāverī ay dumadaloy sa Dakṣiṇāpatha, lumilitaw mula sa paanan ng Bundok Sahya.

Verse 36

ऋतुमाला ताम्रपर्णो पुष्पवत्युत्पलावती / मलयान्निः सृता नद्यः सर्वाः शीतजलाः स्मृताः

Ang Ṛtumālā, Tāmraparṇī, Puṣpavatī, at Utpalāvatī—mga ilog na sumisibol mula sa Kabundukang Malaya—ay pawang inaalala bilang mga agos na malamig ang tubig.

Verse 37

ऋषिकुल्या त्रिसामा च मन्दगा मन्दगामिनी / रूपा पालासिनी चैव ऋषिका वंशकारिणी / शुक्तिमत्पादसंजाताः सर्वपापहरा नृणाम्

Ang Ṛṣikulyā, Trisāmā, Mandagā, Mandagāminī, Rūpā, Pālāsinī, Ṛṣikā, at Vaṃśakāriṇī—mga ilog na nagmula sa mga paa ng Śuktimat—ay nag-aalis ng bawat kasalanan ng mga tao.

Verse 38

आसां नद्युपनद्यश्च शतशो द्विजपुङ्गवाः / सर्वपापहराः पुण्याः स्नानदानादिकर्मसु

O mga pinakadakila sa mga dwija, ang mga ilog at mga sanga nito ay binibilang sa daan-daan; sila’y banal at nag-aalis ng lahat ng kasalanan, lalo na sa mga gawaing tulad ng paliligo, pagbibigay-dāna, at mga kaugnay na ritwal.

Verse 39

तास्विमे कुरुपाञ्चाला मध्यदेशादयो जनाः / पूर्वदेशादिकाश्चैव कामरूपनिवासिनः

Sa mga lupain na yaon naninirahan ang mga taong ito—ang mga Kuru at Pañcāla, at ang mga taga-Madhyadeśa at iba pang mga bansa; gayundin ang mga nasa silangang mga lupain, kabilang ang mga nananahan sa Kāmarūpa.

Verse 40

पुण्ड्राः कलिङ्गामगधा दाक्षिणात्याश्चकृत्स्नशः / तथापरान्ताः सौराष्ट्राः शूद्राभीरास्तथार्ऽबुदाः

Kasama rin ang mga Puṇḍra, ang mga Kaliṅga, at ang mga Magadha; at ang lahat ng mga tao sa mga lupain sa timog. Gayundin naroon ang mga Aparānta at Saurāṣṭra, pati ang mga Śūdra, Ābhīra, at ang mga taga-Arbuda.

Verse 41

मालका मालवाश्चैव पारियात्रनिवासिनः / सौवीराः सैन्धवा हूणा शाल्वाः कल्पनिवासिनः

Naroon din ang mga Mālaka at mga Mālava—yaong mga naninirahan sa lupain ng Pāriyātra; ang mga Sauvīra, Saindhava, Hūṇa, at Śālva—sila ang mga taong sinasabing nananahan sa kani-kanilang mga nasasakupan.

Verse 42

मद्रा रामास्तथाम्बष्ठाः पारसीकास्तथैव च / आसां पिबन्ति सलिलं वसन्ति सरितां सदा

Naroon ang mga Madrā, ang mga Rāmā, ang mga Ambaṣṭha, at gayundin ang mga Pārasīka (mga Persiano); sila’y umiinom ng tubig ng mga ilog na yaon at laging naninirahan sa kahabaan ng mga daluyan ng ilog.

Verse 43

चत्वारि भारते वर्षे युगानि कवयो ऽब्रुवन् / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चान्यत्र न क्वचित्

Ipinahayag ng mga pantas na sa Bharata-varṣa ay may apat na yugto: Kṛta, Tretā, Dvāpara, at Kali; sa ibang dako ay wala ni saanman ang ganito.

Verse 44

यानि किंपुरुषाद्यानि वर्षाण्यष्टौ महर्षयः / न तेषु शोको नायासो नोद्वेगः क्षुद्भयं न च

O mga dakilang rishi, sa walong varṣa na nagsisimula sa Kiṁpuruṣa, walang dalamhati, walang pagod, walang pagkabagabag; at wala ring gutom ni takot.

Verse 45

स्वस्थाः प्रजा निरातङ्काः सर्वदुः खविवर्जिताः / रमन्ति विविधैर्भावैः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः

Ang mga tao roon ay malusog at payapa, walang kapahamakan at walang pangamba, at malaya sa lahat ng pagdurusa. Sila’y nagagalak sa sari-saring mabubuting gawain, at ang lahat ay nananatili sa matatag na kabataan at sigla.

← Adhyaya 44Adhyaya 46

Frequently Asked Questions

Bhārata is presented as karmabhūmi with multiple varṇas, diverse duties, and a short maximum lifespan (100 years), where merit and demerit shape conditions; other varṣas are depicted as largely sorrowless realms with long lifespans and steady devotion, lacking hunger, fear, and agitation.

Alongside Viṣṇu-centered devotion (Harivarṣa worship of Nārāyaṇa and descriptions of Vāsudeva’s vimāna), the chapter explicitly includes uninterrupted worship of Mahādeva (Śiva) in Candra-dvīpa, indicating a non-exclusive sacred map where multiple forms of Īśvara are honored within one cosmological order.