Adhyaya 36
Upodghata PadaAdhyaya 3696 Verses

Adhyaya 36

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम् (Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī)

Ang adhyaya na ito ay nasa diyalogo nina Hayagrīva at Agastya sa Uttarabhāga, sa loob ng Lalitopākhyāna. Inilalarawan nito ang ritwal at kosmikong paglalagay ng arghya sa Mahāpadmāṭavī, na iniuugnay ang kinalalagyan sa Cintāmaṇi-gṛha (palasyong tumutupad ng hangarin). Itinatakda ng mga taludtod ang pag-aayos ayon sa mga direksiyon, lalo na sa bahaging agni/timog-silangan, at binabanggit ang “cid-vahni,” ang sariling nananatiling apoy ng kamalayan, na pinararangalan ng mga agos ng sudhā (nektar). Ipinakikilala rin ang walang hanggang magkaparis na tagapaghandog—si Mahādevī bilang hotrī at si Kāmeśvara bilang hotā—na ang tuloy-tuloy na yajña ay sinasabing nag-iingat sa kosmos. Pagkaraan, nagiging talaan ito ng mga sasakyang banal at sagisag, gaya ng Cakrarāja ratha at kaugnay na mga ratha, kasama ang sukat sa yojana at mga katumbas na simboliko: ang Veda bilang mga gulong, ang puruṣārtha bilang mga kabayo, at ang tattva bilang mga kasamang tagapaglingkod. Sa kabuuan, inilalarawan nito ang Śākta na teolohiya ng ritwal bilang isang sagradong espasyong nakamapa, pinagsasama ang liturhiya, ikonograpikong simbolismo, at mga motibong pangkosmikong pag-iingat.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच चिन्तामणिगृहस्याग्निदिग्भागे कुन्दमानकम् / योजनायामविस्तारं योजनोच्छासचातकम्

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa bahaging Uttara, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya, sa salaysay tungkol kay Lalitā, ang ika-35 kabanata na tinatawag na “Paglalahad ng pagtatatag ng arghya sa gubat ng Mahāpadma.” Sinabi ni Hayagrīva: Sa panig ng Agni (dakong apoy) ng tahanang Cintāmaṇi ay may lawa na Kundamānaka, na may lawak na isang yojana at lalim na isang yojana at isang-kapat.

Verse 2

तत्र ज्वलति चिद्वह्निः सुधाधाराशतार्चितः / परमैश्वर्यजनकः पावनो ललिताज्ञया

Doon ay nagliliyab ang apoy ng kamalayan (cid-vahni), sinasamba sa daan-daang agos ng amṛta; tagapagluwal ng sukdulang kadakilaan at tagapaglinis, ayon sa banal na utos ni Lalitā.

Verse 3

अनिन्धनो महाज्वालः सुधया तर्पिताकृतिः / कङ्कोलीपल्लवच्छायस्तत्र ज्वलति चिच्छिखी

Walang panggatong ngunit dakilang liyab; ang anyo’y pinuspos ng amṛta; may lilim na gaya ng mga dahon ng kaṅkolī—doon nagliliyab ang apoy-dila ng kamalayan (cicchikhī).

Verse 4

तत्र होत्री महादेवी होता कामेश्वरः परः / उभौ तौ नित्यहोतारौ रक्षतः सकलं जगत्

Doon, ang Mahādevī ang Hotrī (babaeng punong pari), at ang Kataas-taasang Kāmēśvara ang Hotā (lalaking punong pari). Silang dalawa, ang walang-humpay na mga tagapaghandog, ay nag-iingat sa buong daigdig.

Verse 5

अनुत्तरपराधीना ललिता संप्रवर्तिता / ललिताचोदितः कामः शङ्करेण प्रवर्तितः

Si Lalitā ay pinakikilos sa ilalim ng kapangyarihang sukdulan at walang hihigit; si Kāma ay inudyukan ni Lalitā, at pinakilos ni Śaṅkara upang maganap.

Verse 6

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागेम्बुजाटवौ

Sa dakilang palasyong Cintāmaṇi, sa bahaging bantay, naroon ang dalawang gubat ng mga lotus.

Verse 7

चक्रराजरथश्रेष्ठस्तिष्ठत्युन्नतविग्रहः / नवभिः पर्वभिर्युक्तः सर्वरत्नमयाकृतिः

Ang pinakadakilang karwaheng Cakra-Raja ay nakatindig na maringal ang anyo; may siyam na tuktok at ang kabuuang anyo’y yari sa lahat ng hiyas.

Verse 8

चतुर्योजनविस्तारो दशयोजनमुन्नतः / यथोत्तरे ह्रासयुक्तः स्थूलतः कूबरोज्ज्वलः

May lawak na apat na yojana at taas na sampung yojana; habang patungong hilaga’y unti-unting sumisikip, at sa kabuuang bigat ay kumikislap ang kūbara (bahagi ng ehe).

Verse 9

चतुर्वेदमहाचक्रः पुरुषार्थमहाहयः / तत्त्वैरु पचरद्भिश्च चामरैरभिमण्डितः

Ang dakilang gulong nito ay ang Apat na Veda, at ang dakilang mga kabayo ay ang Purushartha; pinalilibutan ng mga tattva bilang mga tagapaglingkod at pinalalamutian ng mga pamaypay na chāmara.

Verse 10

पूर्वोक्तलक्षणैर्युक्तो मुक्ताच्छत्रेण शोभितः / भण्डासुरमहायुद्धे कृतसाहसिकक्रियः

Taglay ang mga katangiang nabanggit na, at lalo pang maringal sa payong na perlas; sa dakilang digmaan laban kay Bhaṇḍāsura, isinagawa ang mga gawang mapangahas.

Verse 11

वर्तते रथमूर्धन्यः श्रीदेव्यासनपाटितः / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायुभागेम्बुजाटवौ

Ang tuktok ng karwahe ay wari’y nahawi ang luklukan ni Śrī Devī; ito’y nananatili sa palasyong Cintāmaṇi, sa bahagi ng hangin, sa gubat ng mga lotus.

Verse 12

गेयचक्ररथेन्द्रस्तु मन्त्रिण्याः प्रान्ततिष्ठति / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रुद्रभागेम्बुजाटवौ

Ang panginoon ng karwaheng may gulong ng awit ay tumitigil sa gilid ng dakong kinaroroonan ng babaeng ministro; sa palasyong Cintāmaṇi ng hari, sa bahagi ni Rudra ay may gubat ng mga lotus.

Verse 13

वल्लभो दण्डनाथायाः किरिचक्रे महारथः / एतद्रथत्रयं सर्वक्षेत्रश्रीपुरपक्तिषु / समानमेव विज्ञेयमङ्गस्था देवता यथा

Ang dakilang mandirigmang nakasakay sa Kiri-cakra ay ang minamahal ni Dandanāthā. Ang tatlong karwaheng ito, sa mga hanay ng Śrī-pura ng bawat kṣetra, ay dapat kilalaning magkakapantay, gaya ng mga diyos na nananahan sa mga sangkap ng katawan.

Verse 14

आनलं कुण्डमाग्नेये यत्तिष्ठति सदा ज्वलत् / तप्तमेतत्तु गायत्री तप्तं स्याद भयङ्करम्

Sa kundā ng apoy sa dakong Agneya, ang Apoy na Anala ay laging nagliliyab. Ito ang tinatawag na “pinainit na Gāyatrī,” at ang init na yaon ay maaaring maging nakapanghihilakbot.

Verse 15

घृणिसूर्यस्तु तत्पश्चाद् ओंकारस्य च मन्दिरम् / देवी तुरीयगायत्री चक्षुष्मत्यपि तापस

Pagkaraan nito ay si Ghṛṇi-Sūrya, at ang dambana ng Oṃkāra. O mapagpakasakit, ang Diyosa na Turīya-Gāyatrī ay tinatawag ding Cakṣuṣmatī, ang May Maliwanag na Paningin.

Verse 16

अथ गन्धर्वराजश्च परिषद्रुद्र एव च / तारांबिका भगवती तत्पश्चाद्भागतः स्थिताः

Sumunod ang hari ng mga Gandharva at ang Pariṣad-Rudra. Pagkaraan nito, ayon sa nakatalagang bahagi, nananatili ang Bhagavatī na si Tārāmbikā, ang Ina-Diyosa.

Verse 17

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागं समाश्रितः / नामत्रय पहामन्त्रवाच्यो ऽस्ति भगवान्हरिः

Sa maringal na palasyong Cintāmaṇi, sa bahagi ng pag-iingat, nananahan ang Bhagavān Hari (Viṣṇu), na tinatawag sa pamamagitan ng mantrang may tatlong banal na pangalan.

Verse 18

महागणपतिस्तस्योत्तरसंश्रितकेतनः / पञ्चाक्षरीमन्त्रवाच्यस्तस्य चाप्युत्तरे शिवः

Ang Mahā Gaṇapati ay nananahan sa tahanang nakasandig sa hilaga; at sa hilaga pa niya ay si Śiva, na tinatawag sa mantrang limang pantig (pañcākṣarī).

Verse 19

अथ मृत्युञ्जयेशश्च वाच्यर्त्र्यक्षरमात्रतः / सरस्वती धारणाख्या ह्यस्य चोत्तरवासिनी

Pagkaraan nito, si Mṛtyuñjayeśa, ang Mananaig sa kamatayan, ay tinatawag sa mantrang tatlong pantig; at sa hilaga niya nananahan si Sarasvatī na may pangalang Dhāraṇā.

Verse 20

अकारादिक्षकारान्तवर्णमूर्तेस्तु मन्दिरम् / मातृकाया उत्तरतस्तस्यां विन्ध्यनिषूदन

O Vindhya-niṣūdana, naroon ang dambana ng anyong-titik, mula ‘a’ hanggang ‘kṣa’; at sa hilaga ng Mātṛkā, ang Ina ng mga titik, naroon ang pook na iyon.

Verse 21

उत्तरे सम्पदेशी वै कालसंकर्षणी तथा / श्रीमहाशम्भुनाथा च देव्याविर्भावकारणम्

Sa hilaga naroon ang Diyosa Sampadeśī at ang Kālasaṅkarṣaṇī; at naroon din si Śrī Mahāśambhunāthā, ang sanhi ng pagpapakita ng Devī.

Verse 22

श्रीः परांबा च विशदज्योत्स्ना निर्मलविग्रहा / उत्तरोत्तरमेतास्तु देवताः कृतमन्दिराः

Si Śrī at ang Kataas-taasang Ina, si Parāmbā, ay gaya ng malinaw na liwanag ng buwan, may dalisay na anyo; ang mga diyosang ito’y may mga mandir na itinayo nang sunod-sunod, pataas nang pataas ang kabanalan.

Verse 23

बालाचैवान्नपूर्णा च हयारूढा तथैव च / श्रीपादुकाचतस्रस्तदुत्तरोत्तरमन्दिराः

Naroon din si Bālā at si Annapūrṇā, gayundin si Hayārūḍhā na nakasakay sa kabayo; at ang apat na Śrīpādukā. Ang kanilang mga mandir ay itinayo nang sunod-sunod ayon sa antas.

Verse 24

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायव्यवसुधादितः / महापद्माटवौ त्वन्या देवताः कृतमन्दिराः

Mula sa panig ng Vāyavya (hilagang-kanluran) at sa hilaga at iba pang dako sa paligid ng palasyong Cintāmaṇi, ang ‘hari ng mga tahanan’; sa gubat ng Mahāpadmā ay may iba pang mga diyos na nagtayo rin ng mga mandir.

Verse 25

उन्मत्तभैरवी चैव स्वप्नवाराहिका परा / तिरस्करणिकांबा च तथान्या पञ्चमी परा

Naroon si Unmattabhairavī, at ang kataas-taasang Svapnavārāhikā; naroon din si Tiraskaraṇikāmbā, at isa pang dakilang Diyosa bilang ikalima.

Verse 26

यथापूर्वं कृतगृहा एता देव्यो महोदयाः / श्रीपूर्तिश्च महादेवी श्रीमहापादुकापि च

Gaya ng naunang sinabi, ang mga Dakilang Diyosa na ito’y may mga tahanang naitayo na; at naroon din si Mahādevī Śrīpūrti at si Śrīmahāpādukā.

Verse 27

यथापूर्वं कृतगृहे द्वे एते देवतोत्तमे / शङ्करेण षडाम्नायसागरे प्रतिपादिताः / या विद्यास्ताः समस्ताश्च महापद्माटवीस्थले

Gaya ng dati, sa bahay na naitayo na, naroon ang dalawang pinakadakilang diyos na ito; ipinahayag ni Śaṅkara sa “dagat ng Anim na Āmnāya.” Ang lahat ng vidyā, nang buo, ay nasa pook ng gubat na Mahāpadma.

Verse 28

इत्थं श्रीरश्मिमालाया मणिकॢप्ता गहागृहाः / उच्चध्वजा उच्चशालास्ससोपानास्तपोधन

Gayon nga, ang mga bahay at tirahan na hinubog sa mga hiyas ay inayos sa pamamagitan ng kuwintas ng mga sinag ni Śrī; may matataas na watawat, matataas na bulwagan, at may mga hagdan—o tagapagtipon ng tapa.

Verse 29

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य पूर्वद्वारे समुद्रप / दक्षिणे पार्श्वभागेतु मन्त्रिनाथागृहं महत्

O panginoon ng karagatan, sa silangang tarangkahan ng palasyong Cintāmaṇi, sa kanang panig (timog) naroon ang dakilang tahanan ni Mantrinātha.

Verse 30

वामभागे दण्डनाथाभवनं रत्ननिर्मितम् / ब्रह्मविष्णुमहेशानामर्ध्यस्थानम्य पूर्वतः

Sa kaliwang panig ay ang tahanan ni Daṇḍanātha na yari sa mga hiyas; at sa unahan, sa silangan, naroon ang pook ng pag-aalay ng arghya (tubig-puja) kina Brahmā, Viṣṇu, at Maheśa.

Verse 31

भवनं दीपिताशेषदिक्चक्रं रत्नरश्मिभिः / समस्ता देवता एता ललिताभक्तिनिर्भराः / ललितामन्त्रजाप्याश्च श्रीदेवीं समुपासते

Ang palasyong iyon ay nagpapaliwanag sa buong ikot ng mga dako sa pamamagitan ng mga sinag ng hiyas. Ang lahat ng diyos na ito ay puspos ng debosyon kay Lalitā; at sa pagbigkas (japa) ng mantra ni Lalitā, sinasamba nila si Śrī Devī.

Verse 32

पूर्वोक्त मर्ध्यस्थानं च पूर्वोक्तं चार्ध्यकल्पनम् / याम्यद्वारप्रभृतिषु सर्वेष्वपि समं स्मृतम्

Ang naunang binanggit na gitnang pook at ang naunang itinakdang pag-aayos ng arghya (tubig-alay) ay inaalala na magkakapantay sa lahat, mula sa timog na tarangkahan at iba pa.

Verse 33

अथ चिन्तामणिगृहं वक्ष्ये शृणु महामुने / तच्छ्रीपट्टनमध्यस्थं योजनद्वयविस्मृतम्

Ngayon ay aking ilalarawan ang Bahay na Cintāmaṇi; makinig ka, O dakilang muni. Ito’y nasa gitna ng lungsod na Śrīpaṭṭana, at ang kabantugan ay umaabot sa dalawang yojana.

Verse 34

तस्य चिन्तामणिभयी भित्तिः कोशसुविस्तृता / चिन्तामणिशिलाभिश्च च्छादिनीभिस्तथोपरि

Ang pader nito’y yari sa hiyas na Cintāmaṇi, maluwang na parang dakilang kamalig ng kayamanan; at sa itaas ay natatakpan ng mga batong Cintāmaṇi na nagsisilbing bubong at panangga.

Verse 35

संवृता कूटरूपेण तत्रतत्र समुन्नता / गृहभित्तिस्तथोन्नम्रा चतुर्योजनमानतः

Ito’y nababalutan ng mga tuktok na anyong kūṭa, na sa ilang dako’y nakataas; ang pader ng bahay ay umaakyat na tila nakahilig, na may sukat na apat na yojana ang taas.

Verse 36

विंशतिर्योजनं तस्याश्चोन्नम्रा भूमिरुच्यते / ततोर्ध्वं ह्राससंयुक्तं स्थौल्यत्रिमुकुटोज्ज्वला

Ang nakaangat na lupain nito ay sinasabing may sukat na dalawampung yojana; at sa itaas pa, ito’y unti-unting sumisikip, nagniningning sa tatlong makakapal at maringal na korona.

Verse 37

तानि चेच्छाक्रियाज्ञानरूपाणि मुकुटान्यृषे / सदा देदीप्यमानानि चिन्तामणिमयान्यपि

O rishi, ang mga koronang yaon ay anyo ng kalooban, gawa, at karunungan; laging nagliliwanag, at wari’y hinubog pa mula sa Cintāmaṇi, ang hiyas na tumutupad ng nasa.

Verse 38

चिन्तामणिगृहे सर्वं चिन्तामणिमयं स्मृतम् / यस्य द्वाराणि चत्वारि क्रोशार्धायामभाञ्जि च

Sa tahanang Cintāmaṇi, ang lahat ay sinasabing pawang Cintāmaṇi. May apat itong pintuan, at ang bawat pintuan ay may habang kalahating krośa.

Verse 39

क्रोशार्द्धार्द्धं च विस्तारो द्वाराणां कथितो मुने / द्वारेषु सर्वेषु पुनश्चिन्तामणिगृहान्तरे

O muni, ang luwang ng mga pintuang iyon ay sinabing kalahati ng kalahating krośa (isang-kapat na krośa). At sa lahat ng pintuan, gayundin sa loob ng bahay na Cintāmaṇi.

Verse 40

पिहिता ललिता देव्या मूतर्लोहितसिन्धुवत् / तरुणार्कसहस्राभा चन्द्रवच्छीतला ह्यपि / मुहुः प्रवाहरूपेण प्रसरन्ती महामुने

O Mahāmuni, ito’y tinakpan ni Diyosa Lalitā, gaya ng ilog na mapulang tila tanso. Kumikinang na parang sanlibong batang araw, ngunit malamig na gaya ng buwan; at paulit-ulit na lumalaganap sa anyong pagdaloy.

Verse 41

पूर्वाम्नाय मयं चैव पूर्वद्वारं प्रकीर्तितम् / दक्षिणद्वारदेशस्तु दक्षिणाम्नायलक्षणः

Ang pintuang silangan ay ipinahayag na may kalikasan ng Pūrvāmnāya; at ang pook ng pintuang timog ay may tanda ng Dakṣiṇāmnāya.

Verse 42

पश्चिमद्वारदेशस्तु पश्चिमाम्नायलक्षणः / उत्तरद्वारदेशः स्यादुत्तराम्नायलक्षणः

Ang lupain ng pintuang-kanluran ay may tanda ayon sa Kanlurang Amnāya; ang lupain ng pintuang-hilaga ay nararapat may tanda ayon sa Hilagang Amnāya.

Verse 43

गृहराजस्यान्तराले भित्तौ खचितदण्डकाः / रत्नप्रदीपा भास्वन्तः कोट्यर्कसदृशत्विषः / परितस्तत्र वर्तन्ते भासयन्तो गृहान्तरम्

Sa pagitan ng loob ng palasyong-bahay, sa pader ay may mga haliging inukit at ikinabit; ang mga lamparang hiyas ay nagniningning, kasingliwanag ng di-mabilang na araw, at sa paligid ay lumilibot na nagpapaliwanag sa loob ng tahanan.

Verse 44

चिन्तामणिगृहस्यास्य मध्यस्थाने महीयसि / अत्युच्चैर्वेदिकाभागे बिन्दुचक्रं महात्तरम्

Sa dakilang gitna ng bahay na Cintāmaṇi, sa bahaging dambanang napakataas, naroon ang Bindu-cakra na lubhang maringal.

Verse 45

चिन्तारत्नगृहोत्तुङ्गभिन्त्तेर्बिन्दोश्च मध्यभूः / भित्तिः क्रोशं परित्यज्य क्रोशत्रयमुदाहृतम्

Ang gitnang lunan sa pagitan ng mataas na pader ng bahay-hiyas na Cintāratna at ng gitna ng Bindu—kapag ibinawas ang isang krośa mula sa pader—ay ipinahahayag na tatlong krośa.

Verse 46

तत्र क्रोशत्रयस्थाने ह्यणिमाद्यात्मरोचिषा / क्रोशत्रयं समस्तं तद्धस्तसंख्याप्रकारतः / चतुर्विंशतिसाहस्रहस्तैः संमितमुच्यते

Sa pook na tatlong krośa ang lawak, may liwanag na panloob na gaya ng Aṇimā at iba pang siddhi; at ang kabuuang tatlong krośa, kapag binilang sa hasta, ay sinasabing katumbas ng dalawampu’t apat na libong hasta.

Verse 47

बिन्दुपीठेशपर्यम्तं चतुर्दशविभेदतः / अन्तरे भेदिते जाते हस्तसंख्या मयोच्यते

Mula sa Bindu-pīṭheśa hanggang sa dulo, ayon sa labing-apat na uri ng pagkakabukod; kapag nahati na ang mga pagitan, aking ipahahayag ang bilang sa sukat na “hasta”.

Verse 48

पद्माटवीस्थलाच्चिन्तामणिवेश्मान्तरं मुने / हस्तविंशतिरुन्नम्रं तत्र स्युरणिमादयः

O muni, mula sa lupain ng gubat na Padmāṭavī hanggang sa loob ng palasyong Cintāmaṇi ay may taas na dalawampung hasta; doon naroroon ang mga siddhi gaya ng Aṇimā at iba pa.

Verse 49

अणिमान्तरविस्तारश्चतुर्नल्वसमन्वितः / किष्कुश्चतुःशती नल्वकिष्कुर्हस्त उदीर्यते

Ang lawak sa loob ng Aṇimā ay binubuo ng apat na nalva; ang kisku ay apat na raan; at ang nalva-kisku ang tinatawag na “hasta”.

Verse 50

तत्रान्तरे ऽणिमाद्यास्तु पूर्वादिकृतमन्दिराः / अणिमा महिमा चैव लघिमा गरिमा तथा

Sa loob ng pagitan na iyon, ang mga unang siddhi gaya ng Aṇimā ay may mga dambanang itinayo ayon sa silangan at iba pang direksiyon: Aṇimā, Mahimā, Laghimā, at Garimā.

Verse 51

ईशित्वं च वशित्वं च प्राकाम्यं मुक्तिरेव च / इच्छा प्राप्तिः सर्वकामेत्येताः सिद्धय उत्तमाः

Īśitva at Vaśitva, Prākāmya at gayundin ang Mukti; kasama ang Icchā, Prāpti, at Sarvakāma—ito ang mga siddhi na pinakadakila.

Verse 52

रससिद्धिर्मोक्षसिद्धिर्बलसिद्धिस्तथैव च / खड्गसिद्धिः पादुकाया सिद्धिरञ्जनसिद्धिकः

May siddhi ng rasa, siddhi ng moksha, at siddhi ng lakas; gayundin ang siddhi ng espada, siddhi ng pādukā (banal na sandalyas), at siddhi ng anjana (banal na pampahid sa mata).

Verse 53

वाक्सिद्धिर्लोकसिद्धिश्च देहसिद्धिरनन्तरम् / एता अष्टौ सिद्धयस्तु बह्व्यो ऽन्या योगिसंमताः

May vāk-siddhi (kaganapan ng pananalita) at loka-siddhi (kaganapan sa daigdig); kasunod nito ang deha-siddhi (kaganapan ng katawan). Ito ang walong siddhi, ngunit marami pang iba na kinikilala ng mga yogi.

Verse 54

तत्रान्तरे तु परितः सेवते परमेश्वरीम् / कोटिशः सिद्धयस्तस्मिन्नणिमाद्यन्तरे मुने

Sa pagitan niyon, sa palibot, ay naglilingkod sila sa Parameśvarī, ang Kataas-taasang Diyosa. O muni, sa loob ng saklaw ng aṇimā at iba pa, may mga siddhi na di-mabilang na koṭi.

Verse 55

नवलावण्यसंपूर्णाः स्मयमानमुखांबुजाः / ज्वलच्चिन्तामणि कराः मदा षोडशवर्षिकाः / अत्युदारप्रकृतयः खेलन्ति मदविह्वलाः

Sila’y puspos ng sariwang kagandahan, ang mukha’y lotong nakangiti; ang mga kamay ay nagniningas na tila cintāmaṇi; lasing sa madda na wari’y dalagang labing-anim; likas na marangal, naglalaro sa pagkahilo ng pagkalango.

Verse 56

तस्याणिमाद्यन्तरस्योपरिष्टात्सुमनोहरम् / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

Sa ibabaw ng saklaw ng aṇimā at iba pa ay may isang bagay na lubhang kaakit-akit; ang taas ay dalawampung hasta, at ang luwang ay apat na nalva.

Verse 57

चतुर्दिक्षु च सोपानपङ्क्तिभिः सुमनोहरम् / ब्रह्माद्यंबरधिष्ण्यं स्यात्तत्रदेवीः स्थिताः शृणु

Sa apat na panig ay may mga hanay ng hagdan na lubhang kaakit-akit. Doon ay ang banal na luklukan ni Brahma at ng mga diyos; pakinggan mo ang tungkol sa mga Devi na nananahan doon.

Verse 58

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा / वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डाप्यथ सप्तमी / महालक्ष्मीरष्टमी तु तत्रैताः कृतमन्दिराः

Naroon ang mga Devi: Brāhmī, Māheśvarī, Kaumārī, Vaiṣṇavī; gayundin si Vārāhī at Māhendrī; si Cāmuṇḍā bilang ikapito; at si Mahālakṣmī bilang ikawalo—at silang lahat ay may mga templong itinayo roon.

Verse 59

नानाविधायुधाढ्याश्च नानाशक्तिपरिच्छदाः / पूर्वादिदिशमारभ्य प्रादक्षिण्यकृतालयाः

Sila’y hitik sa sari-saring sandata at pinalamutian ng iba’t ibang śakti. Mula sa silangan at pasulong, itinakda nila ang mga tahanan ayon sa ayos ng pradakṣiṇā, ang pag-ikot sa kanan.

Verse 60

अथ ब्राह्यन्तरा तस्योपरिष्टात्कुम्भसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / मुद्रान्तरमिति त्रैधं तत्र मुद्राः कृतालयाः

Pagkaraan, sa loob ng bahaging iyon—o Kumbha-saṃbhava (Agastya)—sa itaas ay may taas na dalawampung hasta at lapad na apat na nalva. Nahahati ito sa tatlo na tinatawag na “Mudrāntara”; doon nanahan ang mga Mudrā sa kani-kanilang dako.

Verse 61

संक्षोभद्रावणाकर्षवश्योन्मादमहाङ्कुशाः / खेचरी बीजयोन्याख्या त्रिखण्डा दशमी पुनः

Ang mga Mudrā na iyon ay tinatawag na: Saṃkṣobha, Drāvaṇa, Ākarṣa, Vaśya, Unmāda, Mahāṅkuśa; Khecarī; ang tinatawag na Bījayonī; Trikhaṇḍā; at muli, Daśamī.

Verse 62

पूर्वादिदिशमारभ्य मुद्रा एताः प्रतिष्ठिताः / अत्यन्तसुन्दराकारा नवयौवनविह्वलाः

Mula sa silangan at sa iba pang mga dako, ang mga mudrā na ito ay itinatag. Lubhang marikit ang anyo, nanginginig sa sigla ng bagong kabataan.

Verse 63

कान्तिभिः कमनीयाभिः पूरयन्त्यो गृहान्तरम् / सेवन्ते मुनिशार्दूल ललितापरमेश्वरीम्

Sa kanilang kaibig-ibig na ningning, pinupuno nila ng liwanag ang loob ng tahanan; o tigre sa mga muni, sinasamba at pinaglilingkuran nila si Lalitā Parameśvarī.

Verse 64

अन्तरं त्रयमेतत्तु चक्रं त्रैलोक्यमोहनम् / एतस्मिञ्छक्तयो यासु ता उक्ताः प्रकटाभिधाः

Ang tatlong pagitan na ito ang cakra na umaakit at lumilito sa tatlong daigdig. Dito, ang mga Śakti na naroroon ay tinatawag sa kanilang hayag na mga pangalan.

Verse 65

एतसां समधिष्ठात्री त्रिपुरा चक्रनायिका / तच्चक्रपालनकरी मुद्रासंक्षोभणात्मिका

Ang pangkalahatang tagapaghari nila ay si Tripurā, ang pinunong-diyosa ng cakra. Siya ang tagapag-ingat ng cakrang iyon, na ang likas ay ang kapangyarihang nagpapakilos sa pamamagitan ng mudrā.

Verse 66

अथ मुद्रान्तरस्योर्ध्वं प्रोक्ता नित्याकलां तरम् / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / पर्वतश्चैव सोपानमुत्तरोत्तरमिष्यते

Pagkaraan, sa ibabaw ng ibang bahagi ng mudrā, ipinahayag ang mas mataas na antas na tinatawag na Nityākalā. Ito’y may taas na dalawampung hasta at lapad na apat na nalva; at may bundok na tila hagdan, pataas nang pataas sa bawat baitang.

Verse 67

नित्याकलान्तरे तस्मिन्कामाकर्षणिकासुखाः / परितः कृतसंस्थानाः षोडशेन्दुकलात्मिकाः

Sa walang hanggang pagitan ng panahon na yaon, naroon ang mga kaligayahang humihila sa kāma; nakapuwesto sila sa paligid, taglay ang diwa ng labing-anim na kalā ng buwan.

Verse 68

तर्पयन्त्यो दिशां चक्रं सुधास्यन्दैः सुशीतलैः / तासां नामानि मत्तस्त्वमवधारय कुम्भज

Pinupuspos nila ang gulong ng mga dako sa mga agos ng amṛta na ubod-lamig; O Kumbhaja, tanggapin mo mula sa akin ang kanilang mga pangalan.

Verse 69

कामाकर्षिणिका नित्या बुद्ध्याकर्षणिकापरा / रसाकर्षणिका नित्या गन्धाकर्षणिका कला

Si Nityā ang Kāmakarṣiṇikā, humihila sa kāma; ang Buddhyākarṣiṇikā na dakila, humihila sa buddhi; ang Rasākarṣiṇikā na walang hanggan, humihila sa lasa; at ang Gandhākarṣiṇikā na kalā, humihila sa samyo.

Verse 70

चित्ताकर्षणिका नित्या धैर्याकर्षणिका कला / स्मृत्याकर्षणिका नित्या नामाकर्षणिका कला

Ang Cittākarṣiṇikā na walang hanggan ay humihila sa citta; ang Dhairyākarṣiṇikā na kalā ay humihila sa katatagan; ang Smṛtyākarṣiṇikā na walang hanggan ay humihila sa alaala; at ang Nāmākarṣiṇikā na kalā ay humihila sa pangalan.

Verse 71

बीजाकर्षणिका नित्या चार्थाकर्षणिका कला / अमृताकर्षणी चान्या शरीराकर्षणी कला

Ang Bījākarṣiṇikā na walang hanggan ay humihila sa binhi; ang Arthākarṣiṇikā na kalā ay humihila sa kahulugan at kapakinabangan; ang isa pa, Amṛtākarṣaṇī, humihila sa amṛta; at ang Śarīrākarṣaṇī na kalā ay humihila sa katawan.

Verse 72

एतास्तु गुप्तयोगिन्यस्त्रिपुरेशी तु चक्रिणी / सर्वाशापूरिकाभिख्या चक्राधिष्ठानदेवता

Ito ang mga lihim na Yoginī; si Tripureśī ang Mayhawak ng cakra. Siya’y tinatawag na Sarvāśāpūrikā, ang diyosang nananahan at nagbabantay sa luklukan ng cakra.

Verse 73

एतच्चक्रे पालिका तु मुद्रा द्राविणिकाभिधा / नित्या कलान्तरादूर्ध्वं धिष्ण्य मत्यन्तसुन्दरम्

Sa cakrang ito, ang tagapag-ingat ay si Mudrā na tinatawag na Drāviṇikā. Si Nityā, lampas sa pagitan ng mga kalā, ay nananahan sa dambanang lubhang kagandahan.

Verse 74

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / प्राग्वत्सोपानसंयुक्तं सर्वसंक्षोभणाभिधम्

Ito’y may taas na dalawampung hasta at lawak na apat na nalva; may hagdang nakaharap sa silangan, at tinatawag na Sarvasaṃkṣobhaṇā.

Verse 75

तत्राष्टौ शक्तयस्तीव्रा मदारुणविलोचनाः / नवतारुण्यमच्चाश्च सेवन्ते परमेश्वरीम्

Doon ay may walong Śakti na matitindi, mapulang mga mata dahil sa pagkalango; at siyam na dalagang nasa kasariwaan ang naglilingkod sa Parameśvarī.

Verse 76

कुसुमा मेखला चैव मदना मदनातुरा / रेखा वेगिन्यङ्कुशा च मालिन्यष्टौ च शक्तयः

Kusumā, Mekhalā, Madanā, Madanāturā; Rekhā, Veginī, Aṅkuśā, at Mālinī—silang walo ang mga Śakti.

Verse 77

कोटिशस्तत्परीवारः शक्तयो ऽनङ्गपूर्विकाः / सर्वसंक्षोभमिदं चक्रं तदधिदेवता

May mga Śakti na di-mabilang na koṭi bilang mga kasamang tagasunod, na pinangungunahan ni Anangā. Ang cakra na ito’y nagpapayanig sa lahat, at ang Adhidevatā nito ay Siya ring banal na pinuno.

Verse 78

सुंदरी नाम विज्ञेया नाम्ना गुप्ततरापि सा / तच्चक्रपालनकरी मुद्राकर्षणिका स्मृता

Dapat siyang makilala sa pangalang “Sundarī,” at sa pangalang yaon ay lalo pa siyang lihim. Siya ang tagapag-ingat ng cakra na iyon, at inaalala bilang “Mudrākarṣaṇikā,” ang humihila sa mga mudrā.

Verse 79

अनङ्गशक्त्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / संक्षोभिण्याद्यन्तरं स्यात्सर्वसौभाग्यदायकम्

O Kumbhasambhava, sa ibabaw ng kaloob-looban ng Anangā-Śakti ay may bahagi na may taas na dalawampung hasta at lawak na apat na nalva; sa loob nito, na pinangungunahan ni Saṃkṣobhiṇī, naroon ang nagbibigay ng lahat ng kagandahang-palad.

Verse 80

सर्वसंक्षोभिणीमुख्यास्तत्र शक्तय उद्धताः / चतुर्दश वसंत्येव तासां नामानि मच्छृणु

Doon, ang mga dakilang Śakti, na pinangungunahan ni Sarvasaṃkṣobhiṇī, ay labing-apat na nananahan. Pakinggan mo mula sa akin ang kanilang mga pangalan.

Verse 81

सर्वसंक्षोभिणी शक्तिः सर्वविद्राविणी तथा / सर्वाकर्षणिका शाक्तिः सर्वाह्लादनिका तथा

Ang Śakti ay Sarvasaṃkṣobhiṇī; gayundin ang Sarvavidrāviṇī; ang Sarvākarṣaṇikā-Śakti; at ang Sarvāhlādanikā rin.

Verse 82

सर्वसंमोहिनी शक्तिः सर्वस्तंभनशक्तिका / सर्वजृंभिणिका शक्तिस्तथा सर्ववशङ्करी

Ang Śakti na lumilito sa lahat, ang Śakti na nagpapahinto at nagpapapirmi sa lahat; ang Śakti na nagpapalawak sa lahat, at ang Śakti na nagpapasuko sa lahat sa kapangyarihan.

Verse 83

सर्वरञ्जनशक्तिश्च सर्वोन्मादनिशक्तिका / सर्वार्थसाधिका शक्तिः सर्वसंपत्तिपूरिणी

Ang Śakti na nagbibigay-lugod sa lahat, ang Śakti na nagpapabaliw sa lahat; ang Śakti na tumutupad sa lahat ng layon, ang Śakti na pumupuno sa lahat ng kasaganaan.

Verse 84

सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करी / एताश्च संप्रदायाख्याश्चक्रिणीपुरवासिनीः

Ang Śakti na binubuo ng lahat ng mantra, ang Śakti na pumupuksa sa lahat ng dwandwa (magkapares na salungatan); ang mga Śakti na ito ay tinatawag na “Sampradāya,” na nananahan sa lungsod ng Chakriṇīpura.

Verse 85

मुद्राश्च सर्ववश्याख्यास्तच्चक्रे रक्षिका मताः / कोटिशः शक्तयस्तत्र तासां किङ्कर्य्य उद्धृताः

Ang mga mudrā na tinatawag na “Sarvavaśyā” ay itinuturing na mga tagapangalaga sa loob ng cakra; doon ay may mga Śakti na di-mabilang na koṭi, ngunit ang binanggit dito ay ang kanilang mga tagapaglingkod lamang.

Verse 86

संक्षोभिण्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / सर्वसिद्धादिकानां तु मन्दिरं विष्ट्यमुच्यते

O Kumbhasambhava (Agastya), sa ibabaw ng panloob na bahagi na nagsisimula sa Saṃkṣobhiṇī ay may isang dambanang tinatawag na “Viṣṭya”; dalawampung hasta ang taas at apat na nalva ang luwang; ito ang tahanan ng lahat ng Siddha at ng iba pang banal na nilalang.

Verse 87

सर्वसिद्धिप्रदा चैव सर्वसंपत्प्रदा तथा / सर्वप्रियङ्करी देवी सर्वमङ्गलकारिणी

Ang Diyosa ang nagkakaloob ng lahat ng siddhi at ng lahat ng kayamanan; Siya ang nagpapamahal sa lahat at ang tagapaghatid ng lahat ng pagpapala at kabutihang-palad.

Verse 88

सर्वकामप्रदा देवी सर्वदुःखविमोचनी / सर्वमृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्ननिवारिणी

Ang Diyosa ang nagbibigay ng lahat ng ninanais at nagpapalaya sa lahat ng pagdurusa; Siya ang nagpapatahimik sa lahat ng kamatayan at nag-aalis ng lahat ng balakid.

Verse 89

सर्वाङ्गसुन्दरी देवी सर्वसौभाग्यदायिनी / एता देव्यः कलोत्कीर्णा योगिन्यो नामतः स्मृताः

Ang Diyosa ay marikit sa bawat bahagi ng katawan at nagbibigay ng lahat ng kapalarang mabuti; ang mga Diyosa na ito’y sumibol mula sa mga kala at inaalala sa pangalang “Yoginī”.

Verse 90

चक्रिणी श्रीश्च विज्ञेया चक्रं सर्वार्थसाधकम् / सर्वोन्मादनमुद्राश्च चक्रस्य परिपालिकाः

Ang Cakriṇī at si Śrī ay dapat ding makilala (bilang mga Diyosa); ang cakra ang tumutupad sa lahat ng layon; at ang mga mudrā na “Sarvonmādana” ang mga tagapangalaga ng cakra.

Verse 91

सर्वसिद्ध्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

O Kumbhasambhava (Agastya), sa itaas ng panloob na bahagi na nagsisimula sa “Sarvasiddhi,” ang taas ay dalawampung hasta at ang luwang ay apat na nalva.

Verse 92

सर्वज्ञाद्यन्तरं नाम्ना सर्वरक्षाकरं स्मृतम् / चक्रं महत्तरं दिव्यं सर्वज्ञाद्याः प्रकीर्तिताः

Sa pangalang “Sarvajñādyantara,” ito’y inaalala bilang tagapagkaloob ng ganap na pag-iingat. Ang dakila at banal na cakra ay ipinupuri bilang “Sarvajñādyā.”

Verse 93

सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वैश्वर्यप्रदायिनी / सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी

Si Sarvajñā ay ang lahat ng kapangyarihan at tagapagkaloob ng lahat ng kadakilaan. Ang Diyosa na puspos ng ganap na kaalaman ay pumupuksa sa lahat ng karamdaman.

Verse 94

सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरी तथा / सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी

Siya ang anyo ng saligan ng lahat at tagapawi ng lahat ng kasalanan. Ang Diyosang puspos ng ganap na kaligayahang banal ay siyang mismong anyo ng ganap na pag-iingat.

Verse 95

सर्वेप्सितप्रदा चैता निर्गर्वा योगिनीश्वराः

Ang Diyosang ito ang nagbibigay ng lahat ng minimithi; walang pagmamataas, Siya ang Panginoon ng mga Yoginī.

Verse 96

मालिनी चक्रिणी प्रोक्ता मुद्रा सर्वमहाङ्कुशा / इति चिन्तामणि गृहे सर्वज्ञाद्यन्तरावधि / चक्राणि कानिचित्प्रोक्तान्यन्यान्यपि मुने शृणु

Siya’y tinatawag na Mālinī at Cakriṇī; at ang mudrā ay Sarvamahāṅkuśā. Kaya sa tahanang Chintāmaṇi, mula sa Sarvajñādyantara pataas, may ilang cakra nang nabanggit; o muni, pakinggan mo rin ang iba pang mga cakra.

Frequently Asked Questions

The chapter centers on arghya-sthāpana (the establishment/offering-setting of arghya) in Mahāpadmāṭavī, described in relation to the Cintāmaṇi-gṛha and its directional quadrants.

It gives yojana-based dimensions (e.g., breadth/height) for the divine chariot (Cakrarāja ratha) and uses structured component-symbolism (Vedas as wheels, puruṣārthas as horses, tattvas as attendants).

Cid-vahni represents a self-sustaining consciousness-fire honored by nectar, while Mahādevī (hotrī) and Kāmeśvara (hotā) model a perpetual cosmic rite (nitya-homa) whose function is stated as protection and maintenance of the world-order.