Adhyaya 60

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते तृतीय उपोद्धातपादे वैवस्वतोत्पत्तिर्नामैकोनषष्टितमोध्यायः // ५९// सूत उवाच ततो मन्वन्तरे ऽतीते चाक्षुषे दैवतैः सह / वैवस्वताय महते पृथिवीराज्यमादिशत्

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa ikatlong bahagi ng paunang salaysay na ipinahayag ni Vāyu, ang ika-59 na kabanata na tinatawag na “Paglitaw ni Vaivasvata.” Sinabi ni Sūta: nang lumipas ang Manvantara ni Cākṣuṣa, kasama ang mga diyos, ipinagkaloob kay Vaivasvata na dakila ang paghahari sa daigdig.

Verse 2

तस्माद्वैवस्वतात्पुत्रा जज्ञिरे दश तत्समाः / इक्ष्वाकुश्च नृगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेवच

Mula kay Vaivasvata ay isinilang ang sampung anak na lalaki na magkakatulad ang dangal—si Ikṣvāku, si Nṛga, si Dhṛṣṭa, at si Śaryāti rin.

Verse 3

नरिष्यन्तस्तथा प्रांशुर्नाभागो दिष्ट एव च / करूषश्च पृषध्रश्च नवैते मानवाः स्मृताः

Si Nariṣyanta, si Prāṃśu, si Nābhāga, si Diṣṭa, si Karūṣa, at si Pṛṣadhra—ang siyam na ito ang inaalala bilang mga ‘Mānava’.

Verse 4

ब्रह्मणा तु मनुः पूर्वं चोदितस्तु प्रबोधितम् / यष्टुं प्रजक्रमे कामं हयमेधेन भूपतिः

Si Manu, na dati nang inudyukan at ginising ni Brahmā—ang haring iyon—ay nagsimulang magsagawa ng Aśvamedha yajña ayon sa kanyang nais.

Verse 5

अथाकरोत्पुत्रकामः परामिष्टिं प्रजापतिः / मित्रावरुणयोरंशे अनलाहुतिमेव यत्

Pagkaraan, dahil sa pagnanais ng anak, isinagawa ng Prajāpati ang dakilang iṣṭi; yaon ay ang pag-aalay ng āhuti sa apoy para sa bahagi nina Mitra at Varuṇa.

Verse 6

तत्र दिव्यांबरधरा दिव्याभरणभूषिता / दिव्यासंहनना चैव इला जज्ञ इति श्रुतम्

Doon, isinilang si Ila na may banal na kasuotan, pinalamutian ng makalangit na alahas, at may dakilang anyo—gaya ng narinig sa śruti.

Verse 7

तामिलेत्यथ होवाच मनुर्दण्डधरस्ततः / अनुगच्छस्व भद्रं ते तमिला प्रत्युवाच ह

Pagkaraan, tinawag siya ni Manu na may hawak na tungkod, “Ila,” at sinabi, “Sumunod ka sa akin; nawa’y mapasa iyo ang pagpapala.” At sumagot si Tamilā.

Verse 8

धर्मयुक्तमिदं वाक्यं पुत्रकामं प्रजापतिम् / मित्रावरुणयोरंशे जातास्मि वदतां वर

Ang salitang ito’y ayon sa Dharma. O pinakamainam sa pananalita, sinasabi ko sa Prajāpati na nagnanais ng anak: ako’y isinilang mula sa bahagi nina Mitra at Varuṇa.

Verse 9

तयोः सकाशं यास्यामि मातो धर्मो हतो वधीत् / एवमुक्त्वा पुनर्देवी तयोरन्तिकमागमत्

“Ina, pupunta ako sa kanilang dalawa upang hindi masira ang Dharma.” Pagkasabi nito, muling lumapit ang Diyosa sa kanila.

Verse 10

गत्वान्तिकं वरारोहा प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् / अंशे ऽस्मिन्युवयोर्जाता देवौ किं करवाणि वाम्

Paglapit niya, ang marikit ay nag-anjali at nagsabi: “O dalawang Deva, ako’y isinilang mula sa bahagi ninyong dalawa; ano ang dapat kong gawin para sa inyo?”

Verse 11

मनुनैवाहमुक्तास्मि अनुगच्छस्व मामिति / तथा तु ब्रुवतीं साध्वीमिडामाश्रित्य तावुभौ

Sinabi ni Manu sa akin, “Sumunod ka sa akin.” Sa gayong pananalita ng banal na si Ida, silang dalawa ay kumapit sa kanyang kanlungan at nanatiling magkasama.

Verse 12

देवौ च मित्रावरुणाविदं वचनमूचतुः / अनेन तव धर्मज्ञे प्रश्रयोण दमेन च

At sinabi ng mga diyos na sina Mitra at Varuna ang ganitong salita: “O nakaaalam ng dharma, dahil sa iyong paggalang at pagpipigil-sa-sarili.”

Verse 13

सत्येन चैव सुश्रोणि प्रीतौ स्वौ वरवर्णिनि / आवयोस्त्वं महाभागे ख्यातिं कन्ये प्रयास्यसि

O may magandang baywang, o may marangal na anyo! Dahil sa iyong katotohanan, kaming dalawa ay nalugod. O mapalad na dalaga, sa pamamagitan namin ay makakamtan mo ang katanyagan.

Verse 14

सुद्युम्न इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु पूजितः / जगत्प्रियो धर्मशीलो मनोर्वंशविवर्द्धनः

Siya’y makikilala sa pangalang “Sudyumna,” sasambahin sa tatlong daigdig; mamahalin ng sanlibutan, masunurin sa dharma, at magpapalago sa angkan ni Manu.

Verse 15

मानवः स तु सुद्युम्नः स्त्रीभावमगमत्प्रभुः / सा तु देवी वरं लब्ध्वा निवृत्ता पितरं प्रति

Ang makapangyarihang taong si Sudyumna ay napasa-kalagayang pambabae. At ang diyosa, matapos matamo ang biyaya, ay nagbalik sa kanyang ama.

Verse 16

बुधेनोत्तरमासाद्य मैथुनायोपमन्त्रिता / सोमपुत्राद्बुधाच्चास्यामैलो जज्ञे पुरूखाः

Nang marating niya si Budha sa hilagang panig, siya’y inanyayahan sa pagsasama. Mula kay Budha, anak ni Soma, isinilang sa kanya si Purūrava na tinawag na Aila.

Verse 17

बुधात्सा जनयित्वा तु सुद्युम्नत्वं पुनर्गताः / सुद्युम्नस्य तु दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः

Matapos magsilang ng anak kay Budha, siya’y muling nagbalik sa kalagayang Sudyumna. Si Sudyumna ay nagkaroon ng tatlong tagapagmana na lubhang maka-Dharma.

Verse 18

उत्कलश्च गयश्चैव विनतश्च तथैव च / उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनतस्यापि पश्चिमम्

Ang tatlo ay sina Utkala, Gaya, at Vinata. Ang kaharian ni Utkala ay tinawag na ‘Utkala’, at si Vinata naman ay nagkaroon ng lupain sa kanluran.

Verse 19

दिक्पूर्वा तस्य राजर्षेर्गयस्य तु गया पुरी / प्रविष्टेतु मनौ तस्मिन्प्रजाः सृष्ट्वा दिवाकरम्

Sa silangan ng rajarishi na si Gaya ay naroon ang lungsod na ‘Gaya’. Nang siya’y pumasok kay Manu, nilikha niya ang mga nilalang at itinatag si Divakara, ang Araw.

Verse 20

दशधा तदधात्क्षत्त्रमकरोत्पृथिवीमिमाम् / इक्ष्वाकुरेव दायादो भागं दशममाप्तवान्

Hinati niya ang kapangyarihang kshatriya sa daigdig na ito sa sampung bahagi. At ang tagapagmana ni Ikshvaku ang tumanggap ng ikasampung bahagi.

Verse 21

कन्याभावत्तु सुद्युम्नो नैव भागमवाप्तवान् / वसिष्ठवचनाच्चासीत्प्रतिष्ठाने महाद्युतिः

Dahil nasa kalagayang babae, si Sudyumna ay hindi tumanggap ng anumang bahagi; ngunit sa salita ni Vasiṣṭha, siya’y nanirahan sa Pratiṣṭhāna na may dakilang liwanag.

Verse 22

प्रतिष्ठां धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य महात्मनः / एतच्छ्रुत्वा तु ऋषयः पप्रच्छुः सूतजं प्रति / मानवः स तु सुद्यम्नः स्त्रीभावमगमत्कथम्

Nang marinig ang tungkol sa Pratiṣṭhāna ng Dharmaraja, ang dakilang si Sudyumna, tinanong ng mga rishi ang anak ni Sūta: paano napasok ng taong si Sudyumna ang kalagayang babae?

Verse 23

सूत उवाच पुरा महेश्वरं द्रष्टुं कुमारास्सनकादयः / इलावृतं समाजग्मुर्ददृशुर्वृषभध्वजम्

Sinabi ni Sūta: Noong unang panahon, ang mga Kumāra tulad nina Sanaka ay nagtungo sa Ilāvṛta upang masilayan si Maheśvara, at nakita nila si Śiva na may watawat ng toro.

Verse 24

उमया रममाणं तं विलोक्य पिहितेस्थले / प्रतिजग्मुस्ततः सर्वे व्रीडिताभूच्छिवाप्यथ

Nang makita nila si Śiva na nagliligaya kasama si Umā sa natatagong pook, silang lahat ay umurong at bumalik; at si Śiva man ay napahiya.

Verse 25

प्रोवाच वचनं देवी प्रियहेतोः प्रियं प्रिया / इमं ममाश्रमं देव यः पुमान्सं प्रवेक्ष्यति

Ang Diyosa, ang minamahal, ay nagsalita ng mabubuting salita dahil sa pag-ibig: “O Deva! Sinumang lalaki na papasok sa aking āśrama na ito…”

Verse 26

भविष्यति ध्रुवं नारी स तुल्याप्सरसां शुभा / तत्र सर्वाणि भूतानि पिशाचाः पशवश्च ये

Ang babaeng iyon ay tiyak na magiging mapalad at marikit, tulad ng mga apsara. Doon, lahat ng nilalang—mga bhūta, piśāca, at mga hayop—ay magsasama-sama.

Verse 27

स्त्रीभूताः सहरुद्रेण क्रोडन्त्यप्सरसो यथा / उमावनं प्रविष्टस्तु स राजा मृगयां गतः

Kasama ni Rudra, sila’y naging mga babae at naglaro na parang mga apsara. Ang hari ay nagpunta sa pangangaso at pumasok sa Gubat ni Umā.

Verse 28

पिशाचैः सह भूतैस्तु रुद्रे स्त्रीभावमास्थिते / तस्मात्सराजा सुद्युम्नः स्त्रीभावं लब्धवान्पुनः / महादेवप्रसादाच्च मानवत्वमवाप्तवान्

Nang si Rudra ay nasa anyong pambabae kasama ng mga bhūta at piśāca; kaya ang haring Sudyumna ay muling nagkamit ng pagkababae. At sa biyaya ni Mahādeva, natamo rin niya muli ang pagiging tao.