Adhyaya 47

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते षट्चत्वारिंशत्त मो ऽध्यायः // ४६// वसिष्ठ उवाच ततो मूर्द्धाभिषिक्तानां राज्ञाममिततेजसाम् / षट्सहस्रद्वयं रामो जीवग्राहं गृहीतवान्

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda ng Bhārgava-carita, ang ika-46 na kabanata. Wika ni Vasiṣṭha—pagkaraan, dinakip ni Rāma nang buhay ang labindalawang libong haring naluklok at may di-masukat na ningning.

Verse 2

ततो राजसहस्राणि गृहीत्वा मुनिभिः सह / स जगाम महातेजाः कुरुक्षेत्रं तपोमयम्

Pagkaraan, kasama ang mga muni, dinala niya ang libu-libong hari na nabihag; at siya na may dakilang ningning ay nagtungo sa Kurukṣetra, lupain ng mahigpit na pag-aayuno at tapasya.

Verse 3

सरसां पञ्चकं तत्र खानयित्वा भृगुद्वहः / सुखावगाहतीर्थानि तानि चक्रे समन्ततः

Doon, ang pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu ay nagpagawa ng limang lawa, at sa paligid ay ginawa niyang mga tirtha na kaaya-ayang pagliguan.

Verse 4

जघान तत्र वै राज्ञः शरीरप्रभवामृजा / सरांसि तानि वै पञ्च पूरयामास भार्गवः

Doon, pinuksa ng Bhārgava ang mga hari sa pamamagitan ng karumihang nagmula sa kanilang katawan—dugo at dumi—at sa gayon ay pinuno niya ang limang lawa.

Verse 5

स्नात्वा तेषु यथान्यायं जामदग्नयः प्रतापवान् / पितॄन्संतर्पयामास यथाशास्त्रमतन्द्रितः

Matapos maligo roon ayon sa wastong ritwal, si Jāmadagnya na makapangyarihan ay nagsagawa ng tarpaṇa para sa mga ninuno ayon sa śāstra, nang walang katamaran.

Verse 6

पितुः प्रेतस्य राजेन्द्र श्राद्धादिकमशेषतः / ब्राह्मणैः सह मातुश्च तत्र चक्रे यथोदितम्

O Rajendra, isinagawa niya nang ganap ang mga ritwal na śrāddha at iba pa para sa yumao niyang ama, at para rin sa ina, kasama ang mga brāhmaṇa roon ayon sa itinakdang paraan.

Verse 7

एवं तीर्णप्रतीकः स कुरुक्षेत्रे तपोमये / उवासातन्द्रितः सम्यक् पितृपूजापरायणः

Sa gayon, matapos maganap ang tungkulin, nanahan siya sa Kurukṣetra na puspos ng tapas, hindi nagpabaya, at buong taimtim na nakatuon sa pagsamba sa mga ninuno.

Verse 8

ततः प्रभृत्यभूद्राजंस्तीर्थानामुत्तमोत्तमम् / विहितं जामदग्न्येन कुरुक्षेत्रे तपोवने

O Hari, mula noon ang tīrtha na itinatag ni Jāmadagnya (Paraśurāma) sa gubat ng tapas sa Kurukṣetra ay kinilalang pinakadakila sa lahat ng tīrtha.

Verse 9

सस्यमं तपञ्चकमिति स्थानं त्रैलोक्यविश्रुतम् / यत्र यक्रे भृगुश्रेष्ठः पितॄणां तृप्तिमक्षयाम्

Ang pook na tinatawag na “Sasyamaṃ Tapañcakam” ay bantog sa tatlong daigdig; doon, ang pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu (Paraśurāma) ay nagkaloob ng di-nauubos na kasiyahan sa mga Pitṛ.

Verse 10

स्नानदानतपोहोमद्विजभोजनतर्पणैः / भृशमाप्यायितास्तेन यत्र ते पितरो ऽखिलाः

Doon, sa pamamagitan ng banal na pagligo, pag-aalay ng kaloob, tapas, homa, pagpapakain sa mga dvija, at tarpaṇa, labis niyang pinasigla at pinasiyahan ang lahat ng Pitṛ.

Verse 11

अवापुरक्षयां तृप्तिं पितृलोकं च शाश्वतम् / समन्तपञ्चकं नाम तीर्थं लोके परिश्रुतम्

Dito nakakamtan ang di-nauubos na kasiyahan at ang walang-hanggang daigdig ng mga ninuno; ang tirtha na tinatawag na Samantapañcaka ay bantog sa mundo.

Verse 12

सर्वपापक्षयकरं महापुण्योपबृंहितम् / मर्त्यानां यत्र यातानामेनांसि निखिलानि तु

Ang tirthang ito’y pumupuksa sa lahat ng kasalanan at puspos ng dakilang kabanalan; ang sinumang mortal na dumating dito, ang lahat ng sala’y tiyak na nawawala.

Verse 13

दूरादेवापयास्यन्ति प्रवाते शुष्कपर्णवत् / तत्क्षेत्रचर्यागमनं मर्त्यानामसतामिह

Dito, kahit ang kasalanan ng masasamang mortal ay napapawi mula pa sa malayo, gaya ng tuyong dahong tinatangay ng hangin; ang pagdating at paglalakbay-dasalin sa banal na pook na ito ang nagdudulot nito.

Verse 14

न लभ्यते महाराज जातु जन्मशतैरपि / समन्तपञ्चकं तीर्थं कुरुक्षेत्रे ऽतिपावनम्

O Mahārāja, ang lubhang nagpapabanal na tirthang Samantapañcaka sa Kurukṣetra ay kung minsan ay bihirang makamtan kahit sa sandaang kapanganakan.

Verse 15

यत्र स्नातः सर्वतीर्थैः स्नातो भवति मानवः / कृतकृत्यस्ततो रामः सम्यक् पूर्णमनोरथः

Sa pook na yaon, ang sinumang maligo ay tila nakaligo na sa lahat ng tirtha; kaya, O Rāma, siya’y nagiging ganap sa tungkulin at lubos na natutupad ang mga hangarin.

Verse 16

उवास तत्र नियतः कञ्चित्कालं महामतिः / ततः संवत्सरस्यान्ते ब्राह्मणैः सहितो वशी

Ang dakilang pantas at mapagpigil ay nanatili roon nang may pagsunod sa mga alituntunin sa loob ng ilang panahon. Pagkaraan, sa pagtatapos ng taon, siya’y umalis kasama ng mga Brahmana.

Verse 17

पितृपिण्डप्रदानाय जामदग्न्यो ऽगमद्गयाम् / ततो गत्वा ततः श्राद्धे यथाशास्त्रमरिन्दमः

Upang maghandog ng piṇḍa para sa mga ninuno, nagtungo si Jāmadagnya sa Gayā. Pagdating doon, isinagawa ng manlulupig ng kaaway ang śrāddha ayon sa śāstra.

Verse 18

ब्राह्मणांस्तर्पयामास पितॄनुद्दिश्य सत्कृतान् / शैवं तत्र परं स्थानं चन्द्रपादमिति स्मृतम्

Pinasiyahan niya ang mga iginagalang na Brahmana sa pamamagitan ng tarpaṇa, na iniuukol sa mga ninuno. Doon ay may kataas-taasang pook na Śaiva na tinatawag na Candrapāda.

Verse 19

पितृतृप्तिकरं क्षेत्रं तादृग्लोके न विद्यते / यत्रार्चिताः स्वकुलजैर्यथाशक्ति मनागपि

Walang banal na pook sa daigdig na tulad nito sa pagpapasaya sa mga ninuno, kung saan ang mga kaangkan ay sumasamba ayon sa kaya, kahit kaunti lamang.

Verse 20

पितरः पिण्डदानाद्यैः प्राप्स्यन्ति गतिमक्षयाम् / पितॄनुद्दिश्य तत्रासौ तर्प्पितेषु द्विजातिषु

Sa pamamagitan ng piṇḍa-dāna at iba pang handog, nakakamtan ng mga ninuno ang di-nasisirang kalagayan. Doon, iniuukol niya sa mga ninuno, sa gitna ng mga dvija na napasiyahan na (ang ritwal).

Verse 21

ददौ च विधिवत्पिण्डं पितृभक्तिसमन्वितः / ततस्तत्पितरः सर्वे पितृलोकादुपागताः

Ibinigay niya ang piṇḍa ayon sa wastong ritwal, taglay ang debosyon sa mga Pitṛ. Pagkaraan, dumating ang lahat ng kanyang ninuno mula sa Pitṛloka.

Verse 22

जगृहुस्तत्कृतां पूजां जमदग्निपुरोगमाः / अथ संप्रीतमनसः समेत्य भृगुनन्दनम्

Sa pangunguna ni Jamadagni, tinanggap nila ang pagsamba na ginawa niya. Pagkaraan, masaya ang loob, nagtipon sila sa harap ng anak ni Bhṛgu.

Verse 23

ऊचुस्तत्पितरः सर्वे ऽदृश्या भूत्वान्तरिक्षगाः / पितर ऊचुः महत्कर्म कृतं वीर भवतान्यैः सुदुष्करम्

Ang lahat ng kanyang Pitṛ, naging di-nakikita at nasa himpapawid, ay nagsabi: “O mandirigma, nagawa mo ang dakilang gawain na napakahirap para sa iba.”

Verse 24

अस्मानपि यथान्यायं सम्यक् तर्पितवानसि / अस्माकमक्षयां प्रीतिं तथापि त्वं न यच्छसि

Tinupad mo rin ang tarpaṇa para sa amin ayon sa katarungan at ritwal; ngunit hindi mo pa rin tinatanggap ang aming di-nauubos na kagalakan (pagpapala).

Verse 25

क्षत्रहत्यां हि कृत्वा तु कृतकर्माभवद्यतः / क्षेत्रस्यास्य प्रभावेण भक्त्या च तव दर्शनम्

Sapagkat pumatay ng mga kṣatriya, siya’y nabigkis ng bunga ng karma; ngunit dahil sa bisa ng banal na kṣetra na ito at sa iyong bhakti, natamo niya ang iyong darśana.

Verse 26

प्राप्ताःस्म पूजिताः किं तु नाक्षय्यफलभागिनः / त्समात्त्वं वीरहत्यादिपापप्रशमनाय हि

Dumating kami at pinarangalan, ngunit hindi naging kabahagi ng di-nasisirang bunga ng gantimpala. Kaya gawin mo ang banal na pagsisisi upang mapawi ang kasalanang gaya ng pagpatay sa bayani at iba pa.

Verse 27

प्रायश्चित्तं यथान्यायं कुरु धर्मं च शाश्वतम् / वधाच्च विनिवर्तस्व क्षत्रियाणामतः परम्

Gawin ang pagsisisi ayon sa wastong tuntunin at isabuhay ang walang hanggang dharma. Mula ngayon, tumigil ka na sa pagpatay sa mga kshatriya.

Verse 28

पितुर्न्न ते ऽपराध्यन्ते न स्वतन्त्रं यतो जगत् / तन्निमित्तं तु मरणं पितुस्ते विहितं पुरा

Wala kang kasalanan laban sa iyong ama, sapagkat ang daigdig ay hindi malaya sa sarili. Dahil dito, ang kamatayan ng iyong ama ay itinakda na noon pa man.

Verse 29

हन्तुं कं कः समर्थः स्याल्लोके रक्षितुमेव वा / निमित्तमात्रमेवेह सर्वः सर्वस्य चैतयोः

Sa daigdig, sino ang may kakayahang pumatay kanino, o magligtas kanino? Dito, ang bawat isa ay tanging kasangkapan lamang ng isa’t isa sa dalawang bagay na ito.

Verse 30

ध्रुवं कर्मानुरूपं ते चेष्टन्ते सर्व एव हि / कालानुवृत्तं बलवान्नृलोको नात्र संशयः

Tunay na ang lahat ay kumikilos ayon sa kani-kaniyang karma. Ang daigdig ng tao ay sumusunod sa makapangyarihang Panahon (Kala); walang pag-aalinlangan dito.

Verse 31

बाधितुं भुवि भूतानि भूतानां न विधिं विना / शक्यते वत्स सर्वो ऽपि यतः शक्त्या स्वकर्मकृत्

Anak, kung wala ang itinakdang batas (vidhi) ng mga nilalang, hindi maaaring pigilan o pahirapan ang mga nilalang sa lupa; sapagkat bawat isa’y tumatanggap ng bunga ng sariling karma ayon sa sariling lakas.

Verse 32

क्षत्रं प्रति ततो रोषं विमुच्यास्मत्प्रियेप्सया / शममा प्नुहि भद्रं ते स ह्यस्माकं परं बलम्

Kaya bitawan mo ang poot laban sa mga kshatriya; alang-alang sa aming minamahal, abutin ang kapayapaan. Nawa’y mapabuti ka—sapagkat ang kapayapaang iyon ang aming sukdulang lakas.

Verse 33

वसिष्ठ उवाच इत्युक्त्वान्तर्दधुः सर्वे पितरो भृगुनन्दनम् / स चापि तद्वचः सर्वं प्रतिजग्राह सादरम्

Sinabi ni Vasiṣṭha—Pagkasabi nito, ang lahat ng mga Pitṛ ay naglaho sa harap ng anak ni Bhṛgu; at tinanggap niya ang lahat ng kanilang salita nang may paggalang.

Verse 34

अकृतव्रणसंयुक्तो मुदा परमया युतः / प्रययौ च तदा रामस्तस्मात्सिद्धवनाश्रमम्

Kasama si Akṛtavraṇa at puspos ng sukdulang galak, si Rāma ay umalis noon mula roon patungo sa āśrama ng Siddhavana.

Verse 35

तस्मिन्स्थित्वा भृगुश्रेष्ठो ब्राह्मणैः सहितो नृप / तपसे धृतसंकल्पो बभूव स महामनाः

O hari, sa pananatili roon, ang pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu, kasama ang mga brāhmaṇa, ay nagkaroon ng matibay na panata para sa tapas at naging dakilang-loob.

Verse 36

सरथं सहसाहं च धनुःसंहननानि च / पुनरागमसंकेतं कृत्वा प्रास्थापयत्तदा

Inihanda niya ang karwahe, ang tapang, at ang pagbuo ng mga pana; saka itinakda ang hudyat ng muling pagbabalik at noon ay umalis.

Verse 37

ततः स सर्वतीर्थेषु चक्रे स्नानमतन्द्रितः / परीत्यपृथिवीं सर्वां पितृदेवादिबूजकः

Pagkaraan, walang katamaran siyang naligo sa lahat ng mga tirtha; at nilibot ang buong daigdig habang sumasamba sa mga ninuno, sa mga deva, at iba pa.

Verse 38

एवं क्रमेण पृथिवीं त्रिवारं भुगुनन्दनः / परिचक्राम राजेन्द्र लोकवृत्तमनुव्रतः

O Rajendra, sa gayong pagkakasunod, ang anak ni Bhṛgu ay tatlong ulit na lumibot sa daigdig, na sumusunod sa kaugalian ng sangkatauhan.

Verse 39

ततः स पर्वतश्रेष्ठं महेन्द्रं पुनरप्यथ / जगाम तपसे राजन्बाह्मणैरभिसंवृतः

Pagkaraan, O hari, napalilibutan ng mga brahmana, muli siyang nagtungo sa Mahendra, ang pinakadakila sa mga bundok, upang magsagawa ng tapasya.

Verse 40

स तस्मिंश्चिररात्राय मुनि सिद्धनिषेविते / निवासमात्मनो राजन्कल्पयामास धर्मवित्

O hari, sa pook na dinadalaw at pinaglilingkuran ng mga muni at siddha, ang nakaaalam ng dharma ay nag-ayos ng sariling tahanan para sa mahabang panahon.

Verse 41

मुनयस्तं तपस्यन्तं सर्वक्षेत्रनिवासिनः / द्रष्टुकामाः समाजग्मुर्नियता ब्रह्मवादिनः

Ang mga muning Brahmavadi na may disiplina, na naninirahan sa lahat ng banal na kshetra, ay nagtipon upang masilayan ang nagsasagawa ng matinding tapasya.

Verse 42

ददृशुस्ते मुनिगणास्तपस्यासक्तमानसम् / क्षात्रं कक्षमशेषेण दग्ध्वा शान्तमिवानलम्

Nakita ng mga muni na ang kanyang isipan ay nakatuon sa tapasya; sinunog niya nang lubos ang diwang kshatriya at nanatiling payapa na tila apoy na humupa.

Verse 43

अथ तानागतान्दृष्ट्वा मुनीन्दिव्यांस्तपोमयान् / अर्घ्यादिसमुदाचारैः पूजयामास भार्गवः

Nang makita ni Bhargava ang mga banal at makapangyarihang muni na dumating, pinarangalan niya sila sa pamamagitan ng arghya at iba pang wastong ritwal.

Verse 44

कृतकौशलसंप्रश्नपूर्वकाः सुमहोदयाः / तेषां तस्य च संवृत्ताः कथाः पुण्या मनोहराः

Nagsimula sa magalang na pangungumusta, at sa pagitan nila at niya ay umusbong ang mga salaysay na banal, kaaya-aya, at lubhang mapagpala.

Verse 45

ततस्तेषामनुमते मुनीनां भावितात्मनाम् / हयमेधं महायज्ञमाहर्तुमुपचक्रमे

Pagkaraan, sa pahintulot ng mga muni na may hinog na diwa, sinimulan niyang ihanda ang dakilang yajna na Ashvamedha.

Verse 46

संभृत्य सर्वसंभारानौर्वाद्यैः सहितो नृप / विश्वामित्रभरद्वाजमार्कण्डेयादिभिस्तथा

O hari, matapos tipunin ang lahat ng kasangkapan sa yajña, dumating siya kasama nina Aurva at iba pang rishi, at kasama rin sina Viśvāmitra, Bharadvāja, Mārkaṇḍeya at iba pa.

Verse 47

तेषा मनुमते कृत्वा काश्यपं गुरुमात्मनः / वाजिमेधं ततो राजन्नाजहार महाक्रतुम्

Ayon sa payo nila, itinakda niya si Kaśyapa bilang sariling guro; at pagkatapos, O hari, isinagawa niya ang dakilang ritwal na Vājimedha.

Verse 48

तस्याभूत्काश्यपो ऽध्वर्युरुद्गाता गौतमो मुनिः / विश्वामित्रो ऽभवद्धोता रामस्य विदितात्मनः

Sa yajñang iyon, si Kaśyapa ang naging adhvaryu, si Gautama muni ang udgātā, at si Viśvāmitra ang hotṛ para kay Rāma na nakakakilala sa Sarili.

Verse 49

ब्रह्मत्वमकरोत्तस्य मार्कण्डेयो महामुनिः / भरद्वाजाग्निवेश्याद्या वेद वेदाङ्गपारगाः

Sa yajñang iyon, ginampanan ni Mahāmuni Mārkaṇḍeya ang tungkuling brahman; at sina Bharadvāja, Agniveśya at iba pa ay bihasa sa Veda at Vedāṅga.

Verse 50

मुनयश्चक्रुरन्यानि कर्माण्यन्ये यथाक्रमम् / पुत्त्रैः शिष्यैः प्रशिष्यैश्च सहितो भगवान्भृगुः

Ang ibang mga muni ay nagsagawa ng iba pang gawain ayon sa pagkakasunod; at naroon si Bhagavān Bhṛgu kasama ang kanyang mga anak, mga alagad, at mga alagad ng mga alagad.

Verse 51

सादस्यमकरोद्राजन्नन्यैश्च मुनिभिः सह / स तैः सहाखिलं कर्म समाप्य भृगुपुङ्गवः

O hari, ginampanan niya ang tungkulin sa kapulungan kasama ng ibang mga muni; at ang pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu ay tinapos kasama nila ang lahat ng gawain.

Verse 52

ब्रह्माणं पूजयामास यथावद्गुरुणा सह / अलङ्कृत्य यथान्याय कन्यां रूपवतीं महीम्

Sinamba niya si Brahmā nang wasto kasama ang guro; at ayon sa kaugalian ay pinalamutian ang magandang dalagang si ‘Mahī’.

Verse 53

पुरग्रामशतोपेतां समुद्रांबरमालिनीम् / आहूय भृगुशार्दूलः सशैलवनकाननाम्

Ang lupang yaon ay hitik sa mga lungsod at daan-daang nayon, may dagat na tila kuwintas ng kasuotan, kasama ang mga bundok at gubat; tinawag ito ng Bhṛguśārdūla.

Verse 54

काश्यपाय ददौ सर्वामृते तं शैलमुत्तमम् / आत्मनः सन्निवासार्थं तं रामः पर्यकल्पयत्

Ipinagkaloob niya ang buong (Mahī) kay Kaśyapa, maliban sa dakilang bundok na iyon; at itinakda ni Rāma ang bundok na iyon bilang sariling tahanan.

Verse 55

ततः प्रभृतिराजेन्द्र पूजयामास शास्त्रतः / हिरण्यरत्नवस्त्रश्वगोगजान्नादिभिस्तथा

Mula noon, O hari, sumamba siya ayon sa śāstra, na may handog na ginto, hiyas, kasuotan, kabayo, baka, elepante, pagkain, at iba pa.

Verse 56

पुरा समाप्य यज्ञान्ते तथा चावभृथाप्लुतः / चक्रे द्रव्यपरित्यागं तेषामनुमते तदा

Matapos tapusin ang yajña at magsagawa ng paliligo ng avabhṛtha sa wakas ng ritwal, noon ay sa pahintulot nila ay isinuko niya ang mga ari-arian.

Verse 57

दत्त्वा च सर्वभूतानामभयं भृगुनन्दनः / तत्रापि पर्वतवरे तपश्चर्तुं समारभत्

Pagkaraang ipagkaloob ang kawalang-takot sa lahat ng nilalang, ang anak ni Bhṛgu ay nagsimulang magsagawa ng tapas sa dakilang bundok na iyon.

Verse 58

ततस्तं समनुज्ञाय सदस्या ऋत्विजस्तथा / ययुर्यथागतं सर्वे मुनयः शंसितव्रताः

Pagkaraan, nang siya’y mapahintulutan, ang mga kasapi ng kapulungan at mga ṛtvij, gayundin ang lahat ng muning may kapuri-puring panata, ay umuwi gaya ng kanilang pagdating.

Verse 59

गतेषु तेषु भगवानकृतव्रणसंयुतः / तपो महत्समास्थाय तत्रैव न्यवसत्सुखी

Nang sila’y makaalis, ang Bhagavān—na may panatang Akṛtavraṇa—ay nanatili sa dakilang tapas at namuhay doon nang payapa.

Verse 60

काश्यपी तु ततो भूमिर्जननाथा ह्यनेकशः / सर्वदुःखप्रशान्त्यर्थं मारीचानुमतेन तु

Pagkaraan, sa lupain ng Kāśyapī ay lumitaw ang maraming jananātha; at sa pagsang-ayon ni Marīci, upang mapawi ang lahat ng pagdurusa (ito’y naitakda).

Verse 61

तत्र दीपप्रतिष्ठाख्यव्रतं विष्णुमुखोदितम् / चचार धरणी सम्यक् दुखैर्ःमुक्ताभवच्च सा

Doon, isinagawa ni Dharani nang wasto ang panatang “Dīpa-pratiṣṭhā” na itinuro mula sa bibig ni Viṣṇu, at siya’y napalaya sa mga dalamhati.

Verse 62

इत्येष जामदग्न्यस्य प्रादुर्भाव उदाहृतः / यस्मिञ्श्रुते नरः सर्वपातकैर्विप्रमुच्यते

Ganito inilahad ang paglitaw ni Jāmadagnya (Paraśurāma); ang sinumang makarinig nito ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 63

प्रभावः कार्त्तवीर्यस्य लोके प्रथिततेजसः / प्रसंगात्कथितः सम्यङ्नातिसंक्षेपविस्तरः

Ang kapangyarihan ni Kārttavīrya, na bantog ang ningning sa daigdig, ay isinalaysay ayon sa daloy ng pangyayari—hindi labis na maikli ni labis na mahaba.

Verse 64

एवंप्रभावः स नृपः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि / न तादृशः पुमात्कश्चिद्भावी भूताथवा श्रुतः

Ang haring Kārttavīrya na may gayong kapangyarihan ay nabuhay sa lupa; walang lalaking tulad niya, maging noon o sa darating—ganyan ang narinig.

Verse 65

दत्तात्रेयाद्वरं वव्रे मृतिमुत्तमपूरुषात् / यत्पुरा सो ऽगमन्मुक्तिं रणे रामेण घातितः

Humingi siya ng biyaya kay Dattātreya, ang Dakilang Tao: na ang kanyang kamatayan ay maging tulad ng dati—nang siya’y mapatay ni Rāma sa digmaan at makamtan ang kalayaan (mokṣa).

Verse 66

तस्यासीत्पञ्चमः पुत्रः पख्यातो यो जयध्वजः / पुत्रस्तस्य महाबाहुस्तालजङ्घो ऽभवन्नृप

Ang ikalimang anak na lalaki niya ay sumikat sa pangalang Jayadhvaja. Ang anak niyang may malalakas na bisig ay naging haring Talajanggha.

Verse 67

अभूत्तस्यापि पुत्राणां शतमुत्तमधन्विनाम् / तालजङ्घाभिधा येषां वीतिहोत्रो ऽग्रजो ऽभवत्

Nagkaroon din siya ng sandaang anak na pawang mahuhusay na mamamana. Tinawag silang mga Talajanggha, at ang panganay ay si Vitihotra.

Verse 68

पुत्रैः सवीतिहोत्राद्यैर्हैहयाद्यैश्च राजभिः / कालं महान्तमवसद्धिमाद्रिवानगह्वरे

Kasama ang mga anak na gaya ni Vitihotra at ang mga haring Haihaya, nanirahan siya nang mahabang panahon sa mga yungib at gubat ng Himadri (Himalaya).

Verse 69

यः पूर्वं राम बाणेन द्रवन्पृष्ठे ऽभिताडितः / तालजङ्घो ऽपतद्भूमौ मूर्छितो गाढवेदनः

Yaong minsang tinamaan sa likod ng palaso ni Rama habang tumatakas—si Talajanggha—ay bumagsak sa lupa, nawalan ng malay sa tindi ng sakit.

Verse 70

ददर्श वीतिहोत्रस्तं द्रवन्दैववशादिव / रथमारोप्य वेगेन पलायनपरो ऽभवत्

Nakita ni Vitihotra siya na waring tinutulak ng tadhana na tumatakbo; isinakay niya sa karwahe at mabilis na tumakas.

Verse 71

ते तत्र न्यवसन्सर्वे हिमाद्रौ भयपीडिताः / कृच्छ्रं महान्तमासाद्य शाकमूलफलाशनः

Nanatili silang lahat doon sa Himalaya, pinipighati ng takot; sa gitna ng malaking hirap, nabubuhay sila sa pagkain ng gulay, ugat, at bunga.

Verse 72

ततः शान्तिं गते रामे तपस्यासक्तमानसे / जालजङ्घः स्वकं राज्यं सपुत्रः प्रत्यपद्यत

Pagkaraan, nang si Rama ay nakamtan ang kapayapaan na ang isip ay nakatuon sa pag-aayuno at pagninilay, si Jālajaṅgha ay muling nabawi ang sariling kaharian kasama ang kanyang anak.

Verse 73

सन्निवेश्य पुरीं भूयः पूर्ववन्नृपसत्तमः / वसंस्तदा निजं राज्यमापालयदरिन्दमः

Muling inayos ng dakilang hari ang lungsod gaya ng dati; at nanirahan doon upang pangalagaan at pamahalaan ang sariling kaharian, siya ang dumadagok sa mga kaaway.

Verse 74

सुपुत्रः सानुगबलः पूर्ववैरमनुस्मरन् / अभ्याययौ महाराज तालजङ्घः पुरं तव

O Maharaja, si Tālajaṅgha, kasama ang mabuting anak at mga kawal na kasunod, naaalala ang dating alitan, ay sumalakay patungo sa iyong lungsod.

Verse 75

चतुरङ्गबलोपेतः कंपयन्निव मेदिनीम् / रुरोदाभ्येत्य नगरीमयोध्यां स महीपतिः

Taglay ang hukbong apat na sangay, ang haring iyon ay tila nagpapayanig sa lupa; paglapit sa lungsod ng Ayodhya ay umatungal siya nang malakas.

Verse 76

ततो निष्क्रम्य नगरात्फलगुतन्त्रो ऽपि ते पिता / युयुधे तैर्नृपैः सर्वैर्वृद्धो ऽपि तरुणो यथा

Pagkaraan, lumabas sa lungsod ang iyong ama; bagama’t kapos sa sandata at yaman, nakipagdigma siya sa lahat ng haring iyon—matanda man ay tila binata.

Verse 77

निहतानेकमातगतुरङ्गरथसैनिकः / शत्रुभिर्निर्जितो वृद्धः पलायनपरो ऽ भवत्

Kahit nakapatay siya ng maraming elepante, kabayo, karwaheng pandigma at kawal, natalo pa rin siya ng mga kaaway; ang matanda’y nauwi sa pagnanais na tumakas.

Verse 78

त्यक्त्वा स नगरं राज्यं सकोशबलवाहनम् / अन्तर्वत्न्या च ते मात्रा सहितो वनमाविशत्

Iniwan niya ang lungsod, kaharian, kayamanan, hukbo at mga sasakyan, at pumasok sa gubat kasama ang iyong inang nagdadalang-tao.

Verse 79

तत्र चौर्वाश्रमोपान्ते निवसन्नचिरादिव / शोकामर्षसमाविष्टो वृद्धभावेन च स्वयम्

Doon, malapit sa ashram ni Urvā, habang naninirahan, di naglaon ay nilamon siya ng dalamhati at poot, at siya rin ay nabigatan ng damdaming dulot ng katandaan.

Verse 80

विलोक्यमानो मात्रा ते बाष्पगद्गदकण्ठया / अनाथ इव राजेन्द्र स्वर्गलोकमितो गतः

O Rajendra, habang tinitingnan siya ng iyong ina na may lalamunang nanginginig sa luha, umalis siya mula rito patungong Svargaloka na tila isang ulila.

Verse 81

ततस्ते जननी राजन्दुःखशोकसमन्विता / चितामारोपयद्भर्तू रुदती सा कलेवरम्

Pagkaraan, O hari, ang ina na nababalot ng dalamhati at pighati ay umiiyak na inilagay ang katawan ng asawa sa sagradong punso ng pagsusunog.

Verse 82

अनशनादिदुःखेन भर्त्तुर्व्यसनकर्शिता / चकाराग्निप्रवेशाय सुदृढां मतिमात्मनः

Dahil sa hirap ng pag-aayuno at iba pa, at sa kapahamakan ng asawa na sumugat sa kanya, pinagtibay niya sa sarili ang pasyang pumasok sa apoy.

Verse 83

और्वस्तदखिलं श्रुत्वा स्वयमेव महामुनिः / निर्गत्य चाश्रमात्तां च वारयन्निदमब्रवीत्

Nang marinig ni Mahamuni Aurva ang lahat, siya mismo’y lumabas sa ashram at, habang pinipigil siya, ay nagsabi ng ganito.

Verse 84

न मर्त्तव्यं त्वया राज्ञि सांप्रतं जठरे तव / पुत्रस्तिष्ठति सर्वेषां प्रवरश्चवर्त्तिनाम्

O Reyna, hindi ka dapat mamatay ngayon; sapagkat sa sinapupunan mo sa sandaling ito ay naroroon ang anak na lalaki na pinakadakila sa lahat ng lahing hari.

Verse 85

इति तद्वचनं श्रुत्वा माता तव मनस्विनी / विरराम मृतेस्तां तु मुनिः स्वाश्रममानयत् / ततः सा सर्वदुःखानि नियम्य त्वन्मुखांबुजम्

Nang marinig ang mga salitang iyon, ang iyong inang matatag ang loob ay tumigil sa pasyang mamatay; dinala siya ng muni sa sariling ashram. Pagkaraan, pinigil niya ang lahat ng pighati at itinuon ang isip sa iyong mukhang gaya ng lotus.

Verse 86

दिदृक्षुराश्रमोपान्ते तस्यैव न्यवसत्सुखम् / सुषाव च ततः काले सा त्वामौर्वाश्रमे तदा

Sa pagnanais na makakita, nanahan siya nang payapa sa tabi ng āśrama, sa piling niya. Nang dumating ang takdang panahon, sa āśrama ni Aurva noon niya isinilang ka.

Verse 87

जातकर्मादिकं सर्वं भवतः सो ऽकरोन्मुनिः / और्वाश्रमे विवृद्धश्च भवांस्तेनानुकंपितः

Isinagawa ng muni para sa iyo ang lahat ng saṃskāra, gaya ng jātakarma at iba pa. Sa āśrama ni Aurva ka lumaki, at inaruga ka niya sa habag.

Verse 88

त्वयैव विदितं सर्वमतः परमरिन्दम / एवं प्रभावो नृपतिः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि

O dakilang manlulupig ng kaaway, batid mo na ang lahat ng ito. Sa ganyang paraan, sa lupa ay nahayag ang dakilang kapangyarihan ni Haring Kārttavīrya.

Verse 89

व्रतस्यास्य प्रभावेण सर्वलोकेषु विश्रुतः / यद्वंशजैर्जितो युद्धे पिता ते वनमादिशत्

Dahil sa bisa ng vratang ito, siya’y sumikat sa lahat ng daigdig. Nang siya’y magapi sa digmaan ng iyong mga kaangkan, iniutos ng iyong ama na siya’y pumaroon sa gubat.

Verse 90

तद्वृत्तान्तमशेषेण मया ते समुदीरितम् / एतच्च सर्वमाख्यातं व्रतानामुत्तमं तव

Ang buong pangyayari ay isinalaysay ko sa iyo nang walang kulang. At ipinaliwanag ko rin na sa lahat ng vrata, ang vratang ito sa iyo ang pinakadakila.

Verse 91

समन्त्रतन्त्रं लोकेषु सर्वलोकफलप्रदम् / न ह्यस्य कर्त्तुर्नृपतेः पुरुषार्थचतुष्टये

Ang banal na panatang ito na may mantra at tantra ay nagbibigay ng bunga sa lahat ng mga daigdig; sa haring nagsasagawa nito, walang hadlang sa apat na puruṣārtha.

Verse 92

भवत्यभीप्सितं किञ्चिद्दर्ल्लभं भुवनत्रये / संक्षेपेण मयाख्यातं व्रतं हैहयभूभुजः / जामदग्न्यस्य च मुने किमन्यत्कथयामि ते

Anumang minimithi ngunit mahirap makuha sa tatlong daigdig ay matatamo. Naipahayag ko nang maikli ang panata ng haring Haihaya at ng muning Jāmadagnya; ano pa ang sasabihin ko sa iyo?

Verse 93

जैमिनिरुवाच ततः स सगरो राजा कृताञ्जलिपुटो मुनिम्

Sinabi ni Jaimini: pagkatapos, si Haring Sagara ay nagkapatong ng mga palad at nagsalita sa muni.

Verse 94

उवाच भगवन्नेतत्कर्तुमिच्छाम्यहं व्रतम् / सम्यक्तमुपदेशेन तत्रानुज्ञां प्रयच्छ मे

Sinabi niya: O Bhagavan, nais kong isagawa ang panatang ito; sa wastong turo, ipagkaloob mo sa akin ang pahintulot para rito.

Verse 95

कर्मणानेन विप्रर्षे कृतार्थो ऽस्मि न संशयः / इत्युक्तस्तेन राज्ञातु तथेत्युक्त्वा महामुनिः

Sinabi niya: O viprarshi, sa gawaing ito ako’y tiyak na magiging ganap, walang pag-aalinlangan. Nang marinig ito ng hari, sinabi ng dakilang muni, “Tathāstu.”

Verse 96

दीक्षयामास राजानं शस्त्रोक्तेनैव वर्त्मना / स दीक्षितो वसिष्ठेन सगरो राजसत्तमः

Ipinagkaloob ni Bhagavan Vasiṣṭha ang banal na dīkṣā sa hari ayon sa paraang itinuro ng śāstra. Sa gayon, si Sagara, ang pinakadakilang hari, ay naging dīkṣita.

Verse 97

द्रव्याण्यानीय विधिवत्प्रचचार शुभव्रतम् / पूजयित्वा जगन्नाथं विधिना तेन पार्थिवः

Nang dalhin ang mga handog, isinagawa ng hari ang mapalad na vrata ayon sa wastong ritwal. Sa paraang iyon, sinamba niya si Jagannātha.

Verse 98

समाप्य च यथायोग्यमनुज्ञाय गुरुं ततः / प्रतिज्ञामकरोद्राजा व्रतमेतदनुत्तमम्

Matapos itong tapusin nang nararapat at humingi ng pahintulot sa guro, nangako ang hari na tutuparin ang walang kapantay na vrata na ito.

Verse 99

आजीवान्तं धरिष्यामि यत्नेनेति महामतिः / अथानुज्ञाप्य राजानं वसिष्ठो भगवानृषिः

Sinabi ng haring may dakilang pag-iisip, “Pananatilihin ko ito nang buong pagsisikap hanggang sa wakas ng buhay.” Pagkaraan, matapos pahintulutan ang hari, si Bhagavan rishi Vasiṣṭha…

Verse 100

सन्निवर्त्यानुगच्छन्तं प्रजगाम निजाश्रमम्

Pinahinto niya ang sumusunod at pinabalik, at si Vasiṣṭha ay nagtungo sa sarili niyang āśrama.