Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादेर्ऽजुनोपाख्याने एकोनत्रिंशत्तमो ऽध्यायः // २९// वासिष्ठ उवाच श्रुस्वैतत्सकलं राजा जमदग्निवधादिकम् / उद्विग्नचेताः सुभृशं चिन्तयामास नैकधा

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong pambungad ng salaysay ni Arjuna, ang ika-29 na kabanata. Wika ni Vasiṣṭha: Nang marinig ng hari ang lahat, mula sa pagpaslang kay Jamadagni at iba pa, labis na nabagabag ang kanyang loob at nagmuni-muni siya nang malalim sa maraming paraan.

Verse 2

अहो मे सुनृसंसस्य लोकयोरुभयोरपि / ब्रह्मस्वहरणे वाञ्छा तद्धत्या चातिगर्हिता

Ay! Napakalupit ko; sa dalawang daigdig ay mapupuna ako—ang pagnanasang agawin ang yaman ng Brahmana at ang pagpatay sa kanya, kapwa lubhang kasuklam-suklam.

Verse 3

अहो नाश्रौषमस्याहं ब्राह्मणस्य विजानतः / वचनं तर्हि तां जह्यां विमूढात्मा गतत्रपः

Ay! Hindi ko pinakinggan ang salita ng marunong na Brahmana; noon pa’y dapat ko na siyang pinalaya—ako’y nalinlang at nawalan ng hiya.

Verse 4

इति संचितयन्नंव हृदयेन विदूयता / स्वपुरं प्रतिचक्राम सबलः सानुगस्ततः

Sa pagninilay na gayon, tila nasusunog ang kanyang dibdib; kaya’t bumalik siya sa sariling lungsod kasama ang hukbo at mga kasama.

Verse 5

पुरीं प्रतिगते राज्ञि तस्मिन्सपरिवारके / आश्रमात्सहसा राजन्विनिश्चक्राम रेणुका

Nang bumalik ang hari sa lungsod kasama ang kanyang sambahayan, O hari, biglang lumabas si Renuka mula sa ashram.

Verse 6

अथ सक्षतसर्वाङ्गं रुधिरेण परिप्लुतम् / निश्चेष्टं परितं भूमौ ददर्श पतिमात्मनः

Pagkaraan, nakita niya ang sariling asawa—punô ng sugat ang katawan, naliligo sa dugo, at nakahandusay na walang galaw sa lupa.

Verse 7

ततः सा विहतं मत्वा भर्त्तारं गतचेतनम् / अन्वाहतेवाशनिना मूर्छितान्यपतद्भुवि

Pagkaraan, inakala niyang patay at wala nang malay ang asawa; tila tinamaan ng kidlat, nahimatay siya at bumagsak sa lupa.

Verse 8

चिरादिव पुनर्भूमेरुत्थायातीव दुःखिता / पतित्वोत्थाय सा भूयः सुस्वरं प्ररुरोद ह

Pagkalipas ng mahabang sandali, bumangon siya mula sa lupa na labis ang dalamhati; pagkadapa at muling pagtindig, muli siyang humagulgol sa malamyos na tinig.

Verse 9

विललाप च सात्यर्थं धरणीधूलिधूसरा / अश्रुपूर्ममुखी दीना पतिता शोकसागरे

Siya’y nababalutan ng alikabok ng lupa, ang mukha’y punô ng luha; dukha at tila nalulunod sa dagat ng dalamhati, siya’y nagluluksa nang matindi.

Verse 10

हा नाथ पिय धर्मज्ञ दाक्षिण्यामृतसागर / हा धिगत्यन्तशान्त त्वं नैव काङ्क्षेत चेदृशम्

O Natha, minamahal na nakaaalam ng dharma, ikaw ay dagat ng amrita ng habag. Kaaba-aba! Sa kaganapang payapa, nanaisin mo pa ba ang ganitong dalamhati?

Verse 11

आश्रमादभिनिष्क्रान्तः सहसा व्यसानर्णवे / क्षिप्त्वानाथामगाधे मां क्व च यातो ऽसि मानद

Mula sa ashram ay bigla kang lumabas at nahulog sa dagat ng kapahamakan; matapos akong ihagis na walang masandalan sa kailalimang ito, O tagapagkaloob ng dangal, saan ka nagtungo?

Verse 12

सतां साप्तपदे मैत्रे मुषिताहं त्वया सह / यासि यत्र त्वमेकाकी तत्र मां नेतुमर्हसि

Ang pagkakaibigang pinagtitibay ng ‘pitong hakbang’ ng mga banal ay tila ninakaw mula sa akin kasama mo; saan ka man magpunta nang mag-isa, nararapat na isama mo rin ako.

Verse 13

दृष्ट्वा त्वामीदृशावस्थमचिराद्धृदयं मम / न दीर्यते महाभाग कठिनाः खलु योषितः

Kahit makita ka sa ganitong kalagayan, hindi agad nadudurog ang aking puso, O dakilang pinagpala; tunay ngang matitibay ang mga babae.

Verse 14

इत्येवं विलपन्ती सा रुदती च मुहुर्मुहुः / चुक्रोश रामरामेति भृशं दुःखपरिप्लुता

Sa gayong pagdaing, siya’y paulit-ulit na umiyak; lubog sa matinding pighati, sumigaw siya nang malakas, “Rama! Rama!”

Verse 15

तावद्रामो ऽपि स वनात्समिद्भारसमन्वितः / अकृतव्रणसंयुक्तः स्वाश्रमाय न्यवर्त्तत

Noon, si Rama rin ay nagbalik mula sa gubat na may pasan na mga panggatong na samidha, walang sugat, patungo sa kanyang ashram.

Verse 16

अपश्यद्भयशंसीनि निमित्तानि बहूनि सः / पश्यन्नुद्विग्नहृदयस्तूर्णं प्रापाश्रमं विभुः

Nakita niya ang maraming palatandaang nagbabadya ng panganib; nabagabag ang puso at ang dakilang iyon ay nagmadaling makarating sa ashram.

Verse 17

तमायान्तमभिप्रेक्ष्य रुदती सा भृशातुरा / नविभूतेव शोकेन प्रारुदद्रेणुका पुनः

Nang makita siyang dumarating, siya’y umiyak nang labis na balisa; sa dalamhati na tila nawalan ng ulirat, muling humagulhol si Renuka.

Verse 18

रामस्य पुरतो राजन्भर्तृव्यसनपीडिता / उभाभ्यामपि हस्ताभ्यामुदरं समताडयत्

O hari, sa harap ni Rama, ang babaeng pinahihirapan ng kapahamakan ng asawa ay pinapalo ang kanyang tiyan gamit ang dalawang kamay.

Verse 19

मार्गे विदितवृत्तान्तः सम्यग्रामो ऽपि मातरम् / कुररीमिव शोकार्त्ता दृष्ट्वा दुःखमुपेयिवान्

Kahit nalaman na ni Rama ang buong pangyayari sa daan, nang makita niyang ang kanyang ina’y nagdadalamhati na parang ibong kurari, siya man ay napuno ng lungkot.

Verse 20

धैर्यमारोप्य मेधावी दुःशशोकपरिप्लुतः / नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां तस्थौ भूमावर्धोमुखः

Pinatatag niya ang loob, ngunit ang marunong ay nilamon ng matinding dalamhati. Luha ang pumuno sa kanyang mga mata habang nakatungo siyang nakatayo sa lupa.

Verse 21

तं तथागतमालोक्य रामं प्राहाकृतव्रणः / किमिदं भृगुशार्दूल नैतत्वय्युपपाद्यते

Nang makita siyang dumating nang gayon, sinabi ng sugatang-loob kay Rama: “O tigre ng angkan ni Bhṛgu, ano ito? Hindi ito nararapat sa iyo.”

Verse 22

न त्वादृशा महाभाग भृशं शोचन्ति कुत्रचित् / धृतिमन्तो महान्तस्तु दुःखं कुर्वति न व्यये

O mapalad na ginoo, ang tulad mo ay hindi labis na nagdadalamhati saanman. Ang matatapang na dakila’y hindi hinahayaang maging sanhi ng pagkapahamak ang sakit.

Verse 23

शोकः सर्वेन्द्रियाणां हि परिशोषप्रदायकः / त्यज शोकं महाबाहो न तत्पात्रं भवदृशाः

Ang dalamhati’y nagpapahina sa lahat ng pandama. O makapangyarihang bisig, talikdan ang dalamhati; hindi ito nararapat sa tulad mo.

Verse 24

एहिकामुष्मिकार्थानां नूनमेकान्तरोधकः / शोकस्तस्यावकाशं त्वं कथं त्दृदि नियच्छसि

Ang dalamhating ito’y tunay na ganap na hadlang sa kapakinabangan sa buhay na ito at sa kabilang-buhay. Kung gayon, paano mo ito pinatitibay na may puwang sa iyong puso?

Verse 25

तत्त्वं धैर्यधनो भूत्वा परिसांत्वय मातरम् / रुदतीं बत वैधव्यशं कापहतचेतनाम्

Kaya, sa pamamagitan ng pagiging mayaman sa pasensya, aliwin mo ang iyong ina na umiiyak, sa kasawiang-palad, na nawalan ng ulirat dahil sa pighati ng pagkabalo.

Verse 26

नैवागमनमस्तीह व्यतिक्रान्तस्य वस्तुनः / तस्मादतीतमखिलं त्यक्त्वा कृत्यं विचिन्तय

Walang pagbabalik dito para sa isang bagay na lumipas na. Kaya, iwanan ang lahat ng nakaraan at isipin ang tungkuling dapat gawin.

Verse 27

इत्येवं सांत्वमानश्च तेन दुःशसमन्वितः / रामः संस्तंभयामास शनैरात्मानमात्मना

Sa gayon, habang inaaliw, bagaman puno ng hindi mabata na pighati, dahan-dahang pinatatag ni Rama ang kanyang sarili sa pamamagitan ng kanyang sarili.

Verse 28

दुःखशोकपरीता हि रेणुका त्वरुदन्मुहः / त्रिःसप्तकृत्वो हस्ताभ्यामुदरं समताडयत्

Si Renuka, na tunay na napalilibutan ng lungkot at pighati, ay umiyak nang paulit-ulit; dalawampu't isang beses niyang pinalo ang kanyang tiyan gamit ang kanyang mga kamay.

Verse 29

तावत्तदन्तिकं रामः समभ्येत्याश्रुलोचनः / रुदतीमलमंबेति सांत्वयामास मातरम्

Pagkatapos ay lumapit si Rama sa kanya na may luhaang mga mata at inaliw ang kanyang umiiyak na ina, na sinasabing 'Tama na, Ina'.

Verse 30

उवाचापनयन्दुःखाद्भर्तृशोकपरायणाम् / त्रिःसप्तकृत्वो यदिदं त्वया वक्षः समाहतम्

Nagsalita siya upang pawiin ang hapis ng kanyang inang nalulunod sa lungkot para sa asawa: 'Dahil hinampas mo ang iyong dibdib ng dalawampu't isang beses...'

Verse 31

तावतसंख्यमहं तस्मात्क्षत्त्रजारमशेषतः / हनिष्ये भुवि सर्वत्र सत्यमेतद्ब्रविमि ते

'...Dahil dito, lilipulin ko ang lahi ng mga Kshatriya sa lupa nang ganoong karaming beses. Sinasabi ko sa iyo ang katotohanang ito.'

Verse 32

तस्मात्त्वं शोकमुत्सृज्य धैर्यमातिष्ट सांप्रतम् / नास्त्येव नूनमायातमतिक्रान्तस्य वस्तुनः

'Kaya't isantabi mo ang iyong hapis at magpakatatag ka ngayon. Tunay na walang pagbabalik para sa bagay na lumipas na.'

Verse 33

इत्युक्ता रेणुका तेन भृशं दुःखान्वितापि सा / कृच्छ्राद्धैर्यं समालंब्य तथेति प्रत्यभाषत

Sa gayong sinabi niya, si Renuka, bagaman lubos na nagdadalamhati, ay nag-ipon ng lakas ng loob nang may kahirapan at sumagot, 'Mangyari nawa.'

Verse 34

ततो रामो महाबाहुः पितुः सह सहोदरैः / अग्नौ सत्कर्त्तुमारेभे देहं राजन्यथविधि

Pagkatapos, ang makapangyarihang si Rama, kasama ang kanyang mga kapatid, ay nagsimulang magsagawa ng rituwal ng pagsusunog sa bangkay ng kanyang ama ayon sa kaugalian, O Hari.

Verse 35

भर्तृशोकपरिताङ्गी रेणुकापि दृढव्रता / पुत्रान्सर्वान्समाहूय त्विदं वचनमब्रवीत्

Si Renuka, na matatag sa panata at nababalot ng dalamhati sa asawa, ay tinipon ang lahat ng anak na lalaki at nagsalita ng ganito.

Verse 36

रेणुकोवाच / अहं व-पितरं पुत्राः स्वर्गतं पुण्यशीलिनम् / अनुगन्तुमिहेच्छामि तन्मे ऽनुज्ञातुमर्हथ

Sinabi ni Renuka: “O mga anak, ang inyong amang banal ang gawi ay napasa-langit na; nais ko siyang sundan, kaya pahintulutan ninyo ako.”

Verse 37

असह्यदुःशं वैधव्यं सहमाना कथं पुनः / भर्त्रा विरहिता तेन प्रवर्त्तिष्ये विनिन्दिता

Kung tiisin ko ang di-matiis na dalamhati ng pagkabalo, paano pa ako mabubuhay? Hiwalay sa asawa, paano ako mamumuhay na may kahihiyan at panlalait?

Verse 38

तस्मादनुगमिष्यामि भर्त्तारं दयितं मम / यथा तेन प्रवर्त्तिष्ये परत्रापि सहानिशम्

Kaya susundan ko ang aking minamahal na asawa, upang sa kabilang buhay man ay makasama ko siya araw at gabi.

Verse 39

ज्वलन्तमिममेवाग्निं संप्रविश्य चिरादिव / भर्तुर्मम भविष्यामि पितृलोकप्रियातिथिः

Sa pagpasok ko sa naglalagablab na apoy na ito, na parang pagdating matapos ang mahabang panahon, ako’y magiging minamahal na panauhin sa daigdig ng mga ninuno para sa aking asawa.

Verse 40

अनुवादमृते पुत्रा भवद्भिस्तत्र कर्मणि / प्रतिभूय न वक्तव्यं यदि मत्प्रियमिच्छथ

O mga anak, sa gawaing iyon huwag kayong mamagitan bilang tagapanagot at magsalita nang walang pahintulot; kung nais ninyo ang aking kinalulugdan.

Verse 41

इत्येवमुक्त्वा वचनं रेणुका दृढनिश्चया / अग्निं प्रविश्य भर्त्तारमनुगन्तुं मनोदधे

Pagkasabi nito, si Renuka na may matibay na pasiya ay nagpasiyang pumasok sa apoy upang sumunod sa kanyang asawa.

Verse 42

एतस्मिन्नेव काले तु रेणुकां तनयैः सह / समाभाष्यातिगंभीरा वागुवाचाशरीरीणी

Sa sandaling iyon, nang kausapin si Renuka kasama ang kanyang mga anak, may isang tinig na walang katawan na napakabigat at taimtim ang nagsalita.

Verse 43

हे रेणुके स्वतनयैर्गिरं मे ऽवहिता शृणु / मा कार्षीः साहसं भद्रे प्रवक्ष्यामि प्रियं तव

O Renuka, makinig kang mabuti sa aking salita kasama ng iyong mga anak. Mahal na ginang, huwag gawin ang mapangahas na iyon; sasabihin ko ang mabuti at kinalulugdan mo.

Verse 44

साहसो नैव कर्त्तव्यः केनाप्यात्महितैषिणा / न मर्त्तव्यन्त्वया सर्वो जीवन्भद्राणि पश्यति

Ang sinumang naghahangad ng sariling kabutihan ay hindi dapat gumawa ng gayong kapangahasan. Hindi ka dapat mamatay; ang nabubuhay lamang ang nakakakita ng lahat ng pagpapala.

Verse 45

तस्माद्धैर्यधना भूत्वा भव त्वं कालकाङ्क्षिणी / निमित्तमन्तरीकृत्य किञ्चिदेव शुचिस्मिते

Kaya gawin mong kayamanan ang katatagan; O ikaw na naghihintay sa takdang panahon, may dalisay na ngiti, manatiling matibay; ilagay ang palatandaan sa gitna at maghintay pa nang kaunti lamang.

Verse 46

अचिरेणैव भर्त्ता ते भविष्यति सचेतनः / उत्पन्नजीवितेन त्वं कामं प्राप्स्यसि शोभने / भवित्री चिररात्राय बहुकल्याण भाजनम्

O marikit, di magtatagal at ang iyong asawa ay muling magkakamalay; sa buhay na muling sumibol, makakamtan mo ang ninanais mong ligaya, at hanggang sa matapos ang mahabang gabi, ikaw ay magiging sisidlan ng maraming pagpapala.

Verse 47

वसिष्ठ उवाच इति तद्वचनं श्रुत्वा धृतिमालंब्य रेणुका / तद्वाक्यगौरवाद्धर्षमवापुस्तनयाश्च ते

Sinabi ni Vasiṣṭha: Nang marinig ni Reṇukā ang mga salitang iyon, kumapit siya sa katatagan; at dahil sa bigat at dangal ng pahayag na iyon, ang kanyang mga anak na lalaki ay napuspos din ng galak.

Verse 48

ततोनीत्वा पितुर्देहमाश्रमाभ्यन्तरं मुनेः / शाययित्वा निवाते तु परितः समुपाविशन्

Pagkaraan, dinala nila ang katawan ng ama sa loob ng ashram ng pantas; inihiga sa payapang lugar na walang hangin, at umupo sila sa paligid.

Verse 49

तेषां तत्रोपविष्टानामप्रहृष्टात्मचेतसाम् / निमत्तानि शुभान्यासन्ननेकानि महान्ति च

Habang sila’y nakaupo roon, bagaman hindi pa masaya ang loob at diwa; lumitaw ang maraming dakila at mabubuting palatandaan.

Verse 50

तेन ते किञ्चिदाश्वस्तचेतसो मुनिपुङ्गवाः / निषेदुः सहिता मात्रा काङ्क्षन्तो जीवितं पितुः

Dahil dito, ang mga dakilang muni ay bahagyang napawi ang pangamba. Umupo silang kasama ang ina, na naghahangad na manatiling buhay ang ama.

Verse 51

एतस्मिन्नन्तरे राजन्भृगुवंशधरो मुनिः / विधेर्बलेन मतिमांस्तत्रागच्छद्यदृच्छया

Sa sandaling iyon, O hari, ang pantas na muni na tagapagdala ng angkan ni Bhrigu, sa lakas ng tadhana, ay napadpad doon nang di sinasadya.

Verse 52

अथर्वणां विधिः सा क्षाद्वेदवेदाङ्गपारगः / सर्वशास्त्रार्थवित्प्राज्ञः सकलासुरवन्दितः

Siya ang Vidhi ng mga Atharvan, tunay na dalubhasa sa Veda at Vedanga; marunong sa kahulugan ng lahat ng śāstra, isang pantas, at pinararangalan ng lahat ng asura.

Verse 53

मृतसंजीविनीं विद्यां यो वेद मुनिदुर्लभाम् / यथाहतान्मृतान्देवैरुत्थापयति दानवान्

Ang sinumang nakaaalam ng ‘Mṛtasañjīvinī’ na kaalamang bihira kahit sa mga muni, ay nakapagbabangon at nakapagbubuhay muli sa mga dānava na napatay ng mga deva.

Verse 54

शास्त्रमोशनसं येन राज्ञां राज्यफलप्रदम् / प्रणीतमनुजीवन्ति सर्वे ऽद्यापीह पार्थिवाः

Sa pamamagitan niya ay naitakda ang ‘Śāstramośana’, ang nīti-śāstra na nagbibigay ng bunga ng paghahari sa mga hari; hanggang ngayon, ang lahat ng pinunong makalupa ay namumuhay at namamahala ayon dito.

Verse 55

स तदाश्रममासाद्य प्रविष्टो ऽन्तर्महामुनिः / ददर्श तदवस्थांस्तान्सर्वान्दुःखपरिप्लुतान्

Dumating ang Mahāmuni sa āśrama at pumasok sa loob, at nakita niyang ang lahat ay lubog sa dalamhati.

Verse 56

अथ ते तु भृगुं दृष्ट्वा वंशम्य पितरं मुदा / उत्थायास्मै ददुश्चापि सत्कृत्य परमासनम्

Nang makita nila si Bhṛgu, ang ninuno ng kanilang angkan, tumindig sila sa galak, nagbigay-galang, at inialay ang pinakamainam na upuan.

Verse 57

स चाशीर्भिस्तु तान्सर्वानभिनन्द्य महामुनिः / पप्रच्छ किमिदं वृत्तं तत्सर्वं ते न्यवेदयन्

Pinagpala at binati ng Mahāmuni ang lahat at nagtanong, “Ano ang nangyari?” Kaya isinalaysay nila sa kanya ang lahat.

Verse 58

तच्छ्रुत्वा स भृगुः शीघ्रं जलमादाय मन्त्रवित् / संजीविन्या विनया तं सिषेच प्रोच्चरन्निदम्

Nang marinig iyon, si Bhṛgu na dalubhasa sa mantra ay agad kumuha ng tubig; sa Saṃjīvinī na kaalaman ay winisikan niya ito habang binibigkas ang mga salitang ito.

Verse 59

यज्ञस्य तपसो वीय ममापि शुभमस्ति चेत् / तेनासौ जीवताच्छीघ्रं प्रसुप्त इवचोत्थितः

Kung totoo ang lakas ng yajña at tapas, at ang aking mabuting biyaya, sa bisa nito nawa’y agad siyang mabuhay—na parang nagising mula sa pagkakatulog.

Verse 60

एवमुक्ते शुभे वाक्ये भृगुणा साधुकारिणा / समुत्तस्थावथार्चीकः साक्षाद्ग्ररुरिवापरः

Nang bigkasin ni Bhṛgu ang mapalad at mapagpuring salita, agad tumindig si Ārcīka, na wari’y isang ikalawang Garuḍa na hayag sa harap.

Verse 61

दृष्ट्वा तत्र स्थितं वन्द्यं भृगुं स्वस्य पितामहम् / ननाम भक्त्या नृपते कृताञ्जलिरुवाच ह

Nang makita niya roon si Bhṛgu, ang kagalang-galang niyang ninuno, siya’y yumukod sa debosyon; at nakapagdaupang-palad ay nagsalita (O hari).

Verse 62

जमदग्निरुवाच धन्यो ऽहं कृतकृत्यो ऽहं सफलं जीवितं च मे

Wika ni Jamadagni: “Ako’y pinagpala; natupad ko na ang dapat gawin; at naging ganap ang aking buhay.”

Verse 63

यत्पश्ये चरणौ ते ऽद्य सुरासुरनमस्कृतौ / भगवन्किं करोम्यद्य शुश्रूषां तव मानद

Ngayong araw, nasisilayan ko ang iyong mga banal na paa na sinasamba ng mga deva at asura. O Bhagavan, ano ang dapat kong gawin ngayon? O tagapagkaloob ng dangal, nais kong maglingkod sa iyo.

Verse 64

पुनीह्यात्मकुलं स्वस्य चरणांबुकणैर्विभो / इत्युक्त्वा सहसाऽनीतं रामेणार्ध्यं मुदान्वितः

O Vibhu, linisin mo ang aking angkan sa mga patak ng tubig mula sa iyong banal na paa. Pagkasabi nito nang may galak, inihandog niya ang arghya na agad dinala ni Rāma.

Verse 65

प्रददौ पादयोस्तस्य भक्त्यान मितकन्धरः / तज्जलं शिरसाधत्त सकुटुंबो महामनाः

Si Mitakandhara, sa debosyon, ay naghandog ng tubig na panghugas ng paa sa dalawang paa niya. Ang dakilang-loob, kasama ang kanyang pamilya, ay itinanghal ang tubig na iyon sa ulo bilang paggalang.

Verse 66

अथ सत्कृत्य स भृगुं पप्रच्छ विनयान्वितः / भगवन् किं कृतं तेन राज्ञा दुष्टेन पातकम्

Pagkatapos, pinarangalan niya si Bhrigu at magalang na nagtanong: “O Bhagavan, anong kasalanan ang ginawa ng masamang haring iyon?”

Verse 67

यस्यातिथ्यं हि कृतवानहं सम्यग्विधानतः / साधुबुद्ध्यास दुष्टात्मा किं चकार महामते

Ang taong pinatuloy ko bilang panauhin ayon sa wastong ritwal, sa pag-aakalang siya’y banal—o dakilang pantas—ano ang ginawa ng masamang-loob na iyon?

Verse 68

वसिष्ठ उवाच एवं स पृष्टो मतिमान्भृगुः सर्वविदीश्वरः / चिरं ध्यात्वा समालोच्य कारणं प्राह भूपते

Sinabi ni Vasistha: Nang tanungin nang gayon, si Bhrigu na marunong at nakaaalam sa lahat ay nagmuni-muni nang matagal, saka pinag-isipan at ipinaliwanag sa hari ang dahilan.

Verse 69

भृगुरुवाच शृणु तात महाभाग बीजमस्य हि कर्मणः / यश्च वै कृतवान्पापं सर्वज्ञस्य तवानघ

Wika ni Bhrigu: “Makinig ka, anak na mapalad; ito ang binhi ng gawaing ito. O walang dungis, tungkol sa kasalanang ginawa laban sa iyo, na nakaaalam sa lahat.”

Verse 70

शप्तः पुरा वसिष्ठेन नाशार्थं स महीपतिः / द्विजापराधतो मूढ वीर्यं ते विनशिष्यते

Ang haring iyon ay isinumpa noon ni Vasistha para sa kanyang pagkawasak: 'O hangal, dahil sa iyong kasalanan sa isang Brahmana, ang iyong kapangyarihan ay maglalaho.'

Verse 71

तत्कथं वचनं तस्य भविष्यत्यन्यथा मुनेः / अयं रामो महावीर्यं प्रसह्यनृपपुङ्गवम्

Paano kung gayon magiging mali ang salita ng pantas na iyon? Ang Rama na ito na may dakilang kapangyarihan, matapos lupigin ang pinakamahusay na hari...

Verse 72

हनिष्यति महाबाहो प्रतिज्ञां कृतवान्पुरा / यस्मादुरः प्रतिहतं त्वया मातर्ममाग्रतः

...ay papatayin siya, O may makapangyarihang bisig. Siya ay gumawa ng panata noon: 'Dahil, O Ina, pinalo mo ang iyong dibdib sa aking harapan...'

Verse 73

एकविंशतिवारं हि भृशं दुःखपरीतया / त्रिः सप्तकृत्वो निःक्षत्रां करिष्ये पृथिवीमिमाम्

...ng dalawampu't isang beses, na lubos na nalulumbay sa matinding pighati. Gagawin kong walang Kshatriya ang mundong ito ng dalawampu't isang beses.'

Verse 74

अतो ऽयं वार्यमाणो ऽपि त्वाया पित्रा निरन्तरम् / भाविनोर्ऽथस्य च बलात्करिष्यत्येव मानद

Kaya naman, kahit na patuloy na pinipigilan mo at ng kanyang ama, dahil sa lakas ng tadhana, tiyak na gagawin niya ito, O nagbibigay ng karangalan.

Verse 75

स तु राजा महाभागो वृद्धानां पर्युपासिता / दत्तात्रेयाद्धरेरंशाल्लब्धबोधो महामतिः

Ang mapalad na haring iyon ay laging naglilingkod at sumasamba sa mga matatanda. Sa biyaya ni Dattatreya, bahagi ni Hari, natamo niya ang kaliwanagan at naging dakilang pantas.

Verse 76

साक्षाद्भक्तो महात्मा च तद्वधे पातकं भवेत् / एवमुक्त्वा महाराज स भृगुर्ब्रह्मणः सुतः / यथागतं ययौ विद्वान्भविष्यत्कालपर्ययात्

Siya ay tunay na deboto at dakilang banal; ang pagpatay sa kanya ay magiging kasalanan. Pagkasabi nito, O Maharaja, ang pantas na si Bhṛgu, anak ni Brahma, na batid ang pag-ikot ng panahong darating, ay umalis na gaya ng kanyang pagdating.