Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 6
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
अथ सक्षतसर्वाङ्गं रुधिरेण परिप्लुतम् / निश्चेष्टं परितं भूमौ ददर्श पतिमात्मनः
Transliteration
atha sakṣatasarvāṅgaṃ rudhireṇa pariplutam / niśceṣṭaṃ paritaṃ bhūmau dadarśa patimātmanaḥ
Translation
Pagkaraan, nakita niya ang sariling asawa—punô ng sugat ang katawan, naliligo sa dugo, at nakahandusay na walang galaw sa lupa.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), अनुक्रमसूचक (Sequential particle)
स-क्षत-सर्वाङ्गम्with all limbs wounded
स-क्षत-सर्वाङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + क्षत (प्रातिपदिक) + सर्वाङ्ग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha: सह-भाव; also internal determinative), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular) — agreeing with पतिम्
रुधिरेणwith blood
रुधिरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental, 3rd), एकवचन (Singular)
परिप्लुतम्flooded/covered (all over)
परिप्लुतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरि-प्लु (धातु) → परिप्लुत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular) — agreeing with पतिम्
निश्चेष्टम्motionless
निश्चेष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिश्चेष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular) — agreeing with पतिम्
परितम्lying (there), placed
परितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरि-इ (धातु) → परित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle; 'lying/placed'), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular) — agreeing with पतिम्
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular)
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
पतिम्(her) husband
पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
आत्मनःof herself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive, 6th), एकवचन (Singular)