Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 42
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
एतस्मिन्नेव काले तु रेणुकां तनयैः सह / समाभाष्यातिगंभीरा वागुवाचाशरीरीणी
Transliteration
etasminneva kāle tu reṇukāṃ tanayaiḥ saha / samābhāṣyātigaṃbhīrā vāguvācāśarīrīṇī
Translation
Sa sandaling iyon, nang kausapin si Renuka kasama ang kanyang mga anak, may isang tinig na walang katawan na napakabigat at taimtim ang nagsalita.
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular 'in this'
एवindeed, just
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
कालेtime
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular masculine
तुbut, then
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-निपात (contrastive particle)
रेणुकाम्Renukā
रेणुकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरेणुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular feminine
तनयैःwith (her) sons
तनयैः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; instrumental plural masculine
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-शब्दः; सहार्थक-अव्यय (postposition 'with', takes instrumental)
समाभाष्यhaving spoken to
समाभाष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + भाष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); 'having addressed/spoken to'
अति-गंभीराvery deep/solemn
अति-गंभीरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + गंभीर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (intensified adjective): 'very deep'; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular feminine (qualifies वाक्)
वाक्a voice/speech
वाक्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular feminine
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अशरीरीणीbodiless (disembodied)
अशरीरीणी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + शरीरिन् (प्रातिपदिक)
Formनञ्-समास/उपपद-निषेध: 'bodiless'; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular feminine (qualifies वाक्)