Adhyaya 2
Shashtha SkandhaAdhyaya 249 Verses

Adhyaya 2

Ajāmila Delivered: Viṣṇudūtas Establish the Supremacy of the Holy Name

Matapos ang krisis ng pag-aresto kay Ajāmila sa oras ng kamatayan, binubuksan ng kabanatang ito ang salaysay ni Śukadeva tungkol sa mga Viṣṇudūta bilang bihasa sa lohika ng śāstra. Hinamon nila ang mga Yamadūta sa pagtatangkang parusahan ang isang naging “hindi na mapaparusahan” dahil sa pagdikit sa Hari-nāma, at nagbabala na ang bulok na katarungan ay nagpapayanig sa lipunan sapagkat ginagaya ng mamamayan ang mga pinuno. Ipinahayag ng Viṣṇudūta ang unti-unting aral ng paglilinis: ang ritwal na prāyaścitta ay maaaring magpahupa ng bunga ng karma ngunit hindi bumubunot sa ugat ng pagnanasa; samantalang ang pagbigkas ng Pangalan ni Viṣṇu—kahit di-tuwiran, pabiro, o di-namamalayan—ay nagsusunog ng kasalanan na parang apoy at gumigising ng bhakti sa pag-alaala sa katanyagan, mga katangian, at līlā ng Panginoon. Binanggit nila ang paulit-ulit na pagbigkas ni Ajāmila ng “Nārāyaṇa” (pagtawag sa anak) at ang huling sigaw niya sa kamatayan bilang sapat na pagtubos sa di-mabilang na buhay. Napaniwala, umurong ang Yamadūta at nag-ulat kay Yamarāja. Pinalaya si Ajāmila, nagsisi, tinalikuran ang pita at pagkakakilanlan sa katawan, nagtungo sa Haridwar, nagsanay ng bhakti-yoga, nagkamit ng espirituwal na katawan, at inihatid sa Vaikuṇṭha—paghahanda sa susunod na pagtalakay sa mas malawak na kahulugan ng nāma at dharma sa pamamahala ni Yamarāja.

Shlokas

Verse 1

श्रीबादरायणिरुवाच एवं ते भगवद्दूता यमदूताभिभाषितम् । उपधार्याथ तान् राजन् प्र्रत्याहुर्नयकोविदा: ॥ १ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Mahal na Hari, nang marinig ng mga sugo ni Bhagavān Viṣṇu—na bihasa sa katuwiran at pangangatwiran—ang sinabi ng mga Yamadūta, pinag-isipan nila ito at sumagot nang ganito.

Verse 2

श्रीविष्णुदूता ऊचु: अहो कष्टं धर्मद‍ृशामधर्म: स्पृशते सभाम् । यत्रादण्ड्येष्वपापेषु दण्डो यैर्ध्रियते वृथा ॥ २ ॥

Sinabi ng mga Viṣṇudūta: Kay saklap! Ang adharma ay pumapasok sa kapulungan na dapat magpanatili ng dharma. Ang mga tagapangalaga ng dharma ay walang saysay na nagpaparusa sa isang walang kasalanan na hindi dapat parusahan.

Verse 3

प्रजानां पितरो ये च शास्तार: साधव: समा: । यदि स्यात्तेषु वैषम्यं कं यान्ति शरणं प्रजा: ॥ ३ ॥

Ang pinuno ay dapat maging tulad ng ama, tagapag-alaga at tagapagtanggol ng mamamayan, nagbibigay ng payo ayon sa śāstra at pantay sa lahat. Kung sila mismo’y kumiling, kanino hihingi ng kanlungan ang bayan?

Verse 4

यद्यदाचरति श्रेयानितरस्तत्तदीहते । स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ ४ ॥

Kung ano ang ginagawa ng dakilang pinuno, iyon din ang ginagaya ng iba; kung ano ang itinatakda niyang pamantayan (pramāṇa), iyon ang sinusunod ng lipunan.

Verse 5

यस्याङ्के शिर आधाय लोक: स्वपिति निर्वृत: । स्वयं धर्ममधर्मं वा न हि वेद यथा पशु: ॥ ५ ॥ स कथं न्यर्पितात्मानं कृतमैत्रमचेतनम् । विस्रम्भणीयो भूतानां सघृणो दोग्धुमर्हति ॥ ६ ॥

Ang mga tao’y natutulog nang payapa na ang ulo’y nasa kandungan ng pinuno, ngunit sila mismo’y di marunong mag-iba ng dharma at adharma, gaya ng hayop. Kung ang pinuno’y tunay na mahabagin at karapat-dapat pagtiwalaan, paano niya mapaparusahan o mapapatay ang mangmang na sumuko nang may mabuting loob at pakikipagkaibigan?

Verse 6

यस्याङ्के शिर आधाय लोक: स्वपिति निर्वृत: । स्वयं धर्ममधर्मं वा न हि वेद यथा पशु: ॥ ५ ॥ स कथं न्यर्पितात्मानं कृतमैत्रमचेतनम् । विस्रम्भणीयो भूतानां सघृणो दोग्धुमर्हति ॥ ६ ॥

Ang mga tao’y natutulog nang payapa na ang ulo’y nasa kandungan ng pinuno, ngunit sila mismo’y di marunong mag-iba ng dharma at adharma, gaya ng hayop. Kung ang pinuno’y tunay na mahabagin at karapat-dapat pagtiwalaan, paano niya mapaparusahan o mapapatay ang mangmang na sumuko nang may mabuting loob at pakikipagkaibigan?

Verse 7

अयं हि कृतनिर्वेशो जन्मकोट्यंहसामपि । यद्‌व्याजहार विवशो नाम स्वस्त्ययनं हरे: ॥ ७ ॥

Nakapagbayad-sala na si Ajāmila sa lahat ng kanyang kasalanan—hindi lamang sa isang buhay kundi maging sa milyun-milyong buhay—sapagkat sa kawalang-magawa ay nausal niya ang mapagpalang Banal na Pangalan ni Hari.

Verse 8

एतेनैव ह्यघोनोऽस्य कृतं स्यादघनिष्कृतम् । यदा नारायणायेति जगाद चतुरक्षरम् ॥ ८ ॥

Sa pamamagitan nito lamang, natupad ang pagtubos sa kasalanan ng makasalanang iyon; sapagkat nang bigkasin niya ang apat na pantig na “Nārāyaṇa,” ang pagbanggit sa banal na Pangalan ay naglaho ng kasalanan.

Verse 9

स्तेन: सुरापो मित्रध्रुग् ब्रह्महा गुरुतल्पग: । स्त्रीराजपितृगोहन्ता ये च पातकिनोऽपरे ॥ ९ ॥ सर्वेषामप्यघवतामिदमेव सुनिष्कृतम् । नामव्याहरणं विष्णोर्यतस्तद्विषया मति: ॥ १० ॥

Para sa magnanakaw ng ginto at yaman, lasenggo, taksil sa kaibigan, pumatay ng brāhmaṇa, lumapastangan sa asawa ng guro, pumatay ng babae, pumatay sa hari o ama, pumatay ng baka, at lahat ng iba pang makasalanan—ang pinakamainam na pagtubos ay ang pagbigkas sa banal na Pangalan ni Viṣṇu; sapagkat sa pamamagitan ng Pangalan, ang isip ay nahihila tungo sa Panginoon.

Verse 10

स्तेन: सुरापो मित्रध्रुग् ब्रह्महा गुरुतल्पग: । स्त्रीराजपितृगोहन्ता ये च पातकिनोऽपरे ॥ ९ ॥ सर्वेषामप्यघवतामिदमेव सुनिष्कृतम् । नामव्याहरणं विष्णोर्यतस्तद्विषया मति: ॥ १० ॥

Para sa lahat ng makasalanan—magnanakaw, lasenggo, taksil sa kaibigan, pumatay ng brāhmaṇa, lumapastangan sa asawa ng guro, pumatay ng babae/hari/ama, pumatay ng baka, at iba pa—ang pagbigkas sa Pangalan ni Viṣṇu ang pinakamataas na pagtubos; sapagkat sa Pangalan, ang isip ay nananatili sa Panginoon.

Verse 11

न निष्कृतैरुदितैर्ब्रह्मवादिभि- स्तथा विशुद्ध्यत्यघवान् व्रतादिभि: । यथा हरेर्नामपदैरुदाहृतै- स्तदुत्तमश्लोकगुणोपलम्भकम् ॥ ११ ॥

Sa mga ritwal at panatang pagtubos na itinuturo ng mga tagapagsalita ng Veda, hindi nagiging kasinglinis ang makasalanan gaya ng pagbigkas kahit minsan ng mga Pangalan ni Hari; sapagkat ang pagbigkas na iyon ay gumigising sa pag-alaala sa mga katangian ng Panginoong ‘Uttamaśloka’.

Verse 12

नैकान्तिकं तद्धि कृतेऽपि निष्कृते मन: पुनर्धावति चेदसत्पथे । तत्कर्मनिर्हारमभीप्सतां हरे- र्गुणानुवाद: खलु सत्त्वभावन: ॥ १२ ॥

Kahit nagawa na ang mga pagtubos, hindi pa rin ito ganap na paglilinis, sapagkat ang isip ay muling tumatakbo sa landas ng kamunduhan. Kaya para sa nagnanais makawala sa gapos ng bunga ng karma, ang pag-awit ng mga katangian ni Hari—pagpupuri sa Kanyang Pangalan, dangal, at mga līlā—ang pinakaganap na pagtubos, sapagkat binubunot nito ang dumi ng puso hanggang ugat.

Verse 13

अथैनं मापनयत कृताशेषाघनिष्कृतम् । यदसौ भगवन्नाम म्रियमाण: समग्रहीत् ॥ १३ ॥

Sa oras ng kamatayan, si Ajāmila na walang magawa ay sumigaw nang malakas ng banal na Pangalan ng Panginoon, “Nārāyaṇa.” Sa pagbigkas na iyon pa lamang, napalaya na siya sa bunga ng lahat ng kasalanan; kaya, mga lingkod ni Yamarāja, huwag ninyo siyang dalhin upang parusahan sa impiyerno.

Verse 14

साङ्केत्यं पारिहास्यं वा स्तोभं हेलनमेव वा । वैकुण्ठनामग्रहणमशेषाघहरं विदु: ॥ १४ ॥

Kahit banggitin ang Pangalan ng Vaikuṇṭha nang pahapyaw, sa biro, para sa aliw ng awit, o kahit may pagwawalang-bahala, ang pagbigkas ng Pangalan ay pumapawi ng di-mabilang na bunga ng kasalanan—ito’y kinikilala ng mga pantas ng kasulatan.

Verse 15

पतित: स्खलितो भग्न: सन्दष्टस्तप्त आहत: । हरिरित्यवशेनाह पुमान्नार्हति यातना: ॥ १५ ॥

Kung ang isang tao ay mamatay dahil sa biglaang sakuna—pagkahulog, pagdulas at pagkabali, kagat ng ahas, matinding lagnat at sakit, o sugat ng sandata—at sa di-sinasadya’y mabigkas ang “Hari,” kahit makasalanan siya’y hindi na karapat-dapat sa pahirap ng impiyerno.

Verse 16

गुरूणां च लघूनां च गुरूणि च लघूनि च । प्रायश्चित्तानि पापानां ज्ञात्वोक्तानि महर्षिभि: ॥ १६ ॥

Pinagtibay ng mga dakilang rishi na ang mabibigat na kasalanan ay dapat tubusin sa mabigat na pagsisisi, at ang magagaan ay sa magaan. Ngunit ang pagjapa ng mantra na Hari-Kṛṣṇa (Hare Kṛṣṇa) ay pumupuksa sa lahat ng bunga ng kasalanan, mabigat man o magaan.

Verse 17

तैस्तान्यघानि पूयन्ते तपोदानव्रतादिभि: । नाधर्मजं तद्‌धृदयं तदपीशाङ्‌घ्रिसेवया ॥ १७ ॥

Bagaman maaaring mapawi ang bunga ng kasalanan sa pamamagitan ng pagtitika, pagkakawanggawa, panata at iba pa, hindi nito nabubunot ang makamundong pagnanasa sa puso. Ngunit sa paglilingkod sa mga lotus na paa ng Kataas-taasang Persona ng Diyos, agad na napapalaya ang tao sa lahat ng dungis na iyon.

Verse 18

अज्ञानादथवा ज्ञानादुत्तमश्लोकनाम यत् । सङ्कीर्तितमघं पुंसो दहेदेधो यथानल: ॥ १८ ॥

Gaya ng apoy na sinusunog ang tuyong damo hanggang maging abo, gayon din ang Banal na Pangalan ng Panginoon, ang Uttamaśloka; bigkasin man nang may kamalayan o hindi, tiyak nitong sinusunog ang lahat ng bunga ng kasalanan ng tao.

Verse 19

यथागदं वीर्यतममुपयुक्तं यद‍ृच्छया । अजानतोऽप्यात्मगुणं कुर्यान्मन्त्रोऽप्युदाहृत: ॥ १९ ॥

Gaya ng napakamabisang gamot: kahit inumin nang hindi alam ang bisa o kahit ipainom nang sapilitan, kikilos pa rin ang lakas nito; gayon din, ang pagbigkas ng mantra ng Banal na Pangalan ng Panginoon, kahit di alam ang halaga, bigkasin man nang may kamalayan o hindi, ay lubhang mabisa.

Verse 20

श्रीशुक उवाच त एवं सुविनिर्णीय धर्मं भागवतं नृप । तं याम्यपाशान्निर्मुच्य विप्रं मृत्योरमूमुचन् ॥ २० ॥

Nagpatuloy si Śrī Śukadeva Gosvāmī: Mahal na Hari, matapos nilang ganap na pasiyahan ang mga simulain ng bhakti-dharma, pinalaya ng mga Viṣṇudūta ang brāhmaṇa na si Ajāmila mula sa mga tali ng Yamadūta at iniligtas siya sa nalalapit na kamatayan.

Verse 21

इति प्रत्युदिता याम्या दूता यात्वा यमान्तिकम् । यमराज्ञे यथा सर्वमाचचक्षुररिन्दम ॥ २१ ॥

Mahal na Mahārāja Parīkṣit, manlulupig ng mga kaaway, matapos sagutin ng mga Viṣṇudūta ang mga Yamadūta, nagtungo sila kay Yamarāja at isinalaysay sa kanya ang lahat ng nangyari.

Verse 22

द्विज: पाशाद्विनिर्मुक्तो गतभी: प्रकृतिं गत: । ववन्दे शिरसा विष्णो: किङ्करान् दर्शनोत्सव: ॥ २२ ॥

Nang mapalaya mula sa mga tali ng Yamadūta, ang brāhmaṇa na si Ajāmila ay nawala ang takot at nagbalik sa tamang ulirat. Itinuring niyang isang banal na pagdiriwang ang darśana ng mga lingkod ni Viṣṇu, kaya yumuko siya at naghandog ng paggalang sa kanila.

Verse 23

तं विवक्षुमभिप्रेत्य महापुरुषकिङ्करा: । सहसा पश्यतस्तस्य तत्रान्तर्दधिरेऽनघ ॥ २३ ॥

O walang-dungis na Maharaja Parīkṣit, nakita ng mga Viṣṇudūta, mga sugo ng Kataas-taasang Panginoon, na may nais sabihin si Ajāmila; kaya bigla silang naglaho sa kanyang harapan.

Verse 24

अजामिलोऽप्यथाकर्ण्य दूतानां यमकृष्णयो: । धर्मं भागवतं शुद्धं त्रैवेद्यं च गुणाश्रयम् ॥ २४ ॥ भक्तिमान् भगवत्याशु माहात्म्यश्रवणाद्धरे: । अनुतापो महानासीत्स्मरतोऽशुभमात्मन: ॥ २५ ॥

Matapos marinig ang pag-uusap ng mga Yamadūta at Viṣṇudūta, naunawaan ni Ajāmila ang mga alituntuning panrelihiyon na gumagalaw sa ilalim ng tatlong guṇa na binabanggit sa tatlong Veda, at naunawaan din niya ang dalisay na Bhāgavata-dharma na lampas sa mga guṇa, tungkol sa ugnayan ng kaluluwa at ng Kataas-taasang Panginoon. Nang marinig niya ang pagpupuri sa pangalan, katanyagan, mga katangian at līlā ni Śrī Hari, agad siyang naging malinis na deboto, at nang maalala ang dati niyang kasalanan ay napuno siya ng matinding pagsisisi.

Verse 25

अजामिलोऽप्यथाकर्ण्य दूतानां यमकृष्णयो: । धर्मं भागवतं शुद्धं त्रैवेद्यं च गुणाश्रयम् ॥ २४ ॥ भक्तिमान् भगवत्याशु माहात्म्यश्रवणाद्धरे: । अनुतापो महानासीत्स्मरतोऽशुभमात्मन: ॥ २५ ॥

Matapos marinig ang pag-uusap ng mga Yamadūta at Viṣṇudūta, naunawaan ni Ajāmila ang mga alituntuning panrelihiyon na gumagalaw sa ilalim ng tatlong guṇa na binabanggit sa tatlong Veda, at naunawaan din niya ang dalisay na Bhāgavata-dharma na lampas sa mga guṇa, tungkol sa ugnayan ng kaluluwa at ng Kataas-taasang Panginoon. Nang marinig niya ang pagpupuri sa pangalan, katanyagan, mga katangian at līlā ni Śrī Hari, agad siyang naging malinis na deboto, at nang maalala ang dati niyang kasalanan ay napuno siya ng matinding pagsisisi.

Verse 26

अहो मे परमं कष्टमभूदविजितात्मन: । येन विप्लावितं ब्रह्म वृषल्यां जायतात्मना ॥ २६ ॥

Ay, sa hindi ko pagwawagi sa sarili, naging alipin ako ng mga pandama at lubhang bumagsak; nilubog ko ang dangal ng pagiging brāhmaṇa at nagkaanak sa sinapupunan ng isang patutot.

Verse 27

धिङ्‌मां विगर्हितं सद्भ‍िर्दुष्कृतं कुलकज्जलम् । हित्वा बालां सतीं योऽहं सुरापीमसतीमगाम् ॥ २७ ॥

Sumpa sa akin! Gumawa ako ng kasalanang kinamumuhian ng mga banal at pinaitim ang dangal ng aming angkan. Iniwan ko ang aking magandang, tapat at malinis na batang asawa upang puntahan ang isang bagsak na patutot na sanay sa pag-inom ng alak—sumpa sa akin!

Verse 28

वृद्धावनाथौ पितरौ नान्यबन्धू तपस्विनौ । अहो मयाधुना त्यक्तावकृतज्ञेन नीचवत् ॥ २८ ॥

Ang aking ama at ina ay matanda at halos walang masandalan; wala silang ibang anak o kaibigang mag-aaruga. Hindi ko sila pinaglingkuran; tulad ng hamak na walang utang-na-loob, iniwan ko sila sa hirap—ay!

Verse 29

सोऽहं व्यक्तं पतिष्यामि नरके भृशदारुणे । धर्मघ्ना: कामिनो यत्र विन्दन्ति यमयातना: ॥ २९ ॥

Ngayon ay malinaw na ang makasalanang tulad ko ay tiyak na mahuhulog sa napakabangis na impiyerno, kung saan ang mga sumira sa dharma at mga alipin ng pita ay nagdurusa sa mabibigat na parusa ni Yama.

Verse 30

किमिदं स्वप्न आहो स्वित् साक्षाद् द‍ृष्टमिहाद्भ‍ुतम् । क्‍व याता अद्य ते ये मां व्यकर्षन् पाशपाणय: ॥ ३० ॥

Panaginip ba ito, o isang kababalaghang nakita ko mismo rito? May mga nakakatakot na lalaking may lubid sa kamay na dumating upang dakpin at kaladkarin ako—nasaan na sila ngayon?

Verse 31

अथ ते क्‍व गता: सिद्धाश्चत्वारश्चारुदर्शना: । व्यामोचयन्नीयमानं बद्ध्वा पाशैरधो भुव: ॥ ३१ ॥

At saan napunta ang apat na siddha, na napakaganda ng anyo, na nagpalaya at nagligtas sa akin nang ako’y nakagapos sa lubid at hinihila pababa sa mga dako ng impiyerno?

Verse 32

अथापि मे दुर्भगस्य विबुधोत्तमदर्शने । भवितव्यं मङ्गलेन येनात्मा मे प्रसीदति ॥ ३२ ॥

Ako’y tunay na kaawa-awa, lumubog sa dagat ng makasalanang gawa; gayunman, dahil sa ilang dating kabutihan, nakita ko ang apat na dakilang nilalang, ang pinakadakila sa mga makalangit, na dumating upang iligtas ako. Sa kanilang mapalad na pagdalaw, naging payapa ang aking loob at labis ang aking kagalakan.

Verse 33

अन्यथा म्रियमाणस्य नाशुचेर्वृषलीपते: । वैकुण्ठनामग्रहणं जिह्वा वक्तुमिहार्हति ॥ ३३ ॥

Kung wala ang bunga ng aking dating paglilingkod na bhakti, paano ako—sa oras ng kamatayan—na marumi at tagapag-alaga ng isang patutot, magkakaroon ng pagkakataong bigkasin ang banal na Pangalan ni Vaikuṇṭhapati? Tunay na hindi iyon maaari.

Verse 34

क्‍व चाहं कितव: पापो ब्रह्मघ्नो निरपत्रप: । क्‍व च नारायणेत्येतद्भ‍गवन्नाम मङ्गलम् ॥ ३४ ॥

Ako’y sino—walang-hiya na manlilinlang, pumatay sa kulturang brahminikal, mistulang kasalanan mismo—kumpara sa lubos na mapalad na Pangalan ng Panginoong “Nārāyaṇa”?

Verse 35

सोऽहं तथा यतिष्यामि यतचित्तेन्द्रियानिल: । यथा न भूय आत्मानमन्धे तमसि मज्जये ॥ ३५ ॥

Ngayong natamo ko ang pagkakataong ito, kailangan kong magsikap nang lubos—supilin ang isip, hininga-buhay, at mga pandama—at laging maglingkod sa bhakti, upang hindi na muling malubog sa malalim na dilim ng kamangmangan.

Verse 36

विमुच्य तमिमं बन्धमविद्याकामकर्मजम् । सर्वभूतसुहृच्छान्तो मैत्र: करुण आत्मवान् ॥ ३६ ॥ मोचये ग्रस्तमात्मानं योषिन्मय्यात्ममायया । विक्रीडितो ययैवाहं क्रीडामृग इवाधम: ॥ ३७ ॥

Dahil sa pag-aakalang ang sarili ay ang katawan, sumisibol ang kamangmangan; mula rito ang pagnanasa; at mula sa pagnanasa ang mabuti at masamang gawa—ito ang pagkakagapos sa materya. Ngayon ay kakalagin ko ang gapos na ito na bunga ng avidyā-kāma-karma; magiging mapayapa, mahabagin, at mabuting kaibigan ng lahat ng nilalang, may pagpipigil-sa-sarili, at palalayain ang aking sarili na nilamon ng ātma-māyā sa anyo ng babae.

Verse 37

विमुच्य तमिमं बन्धमविद्याकामकर्मजम् । सर्वभूतसुहृच्छान्तो मैत्र: करुण आत्मवान् ॥ ३६ ॥ मोचये ग्रस्तमात्मानं योषिन्मय्यात्ममायया । विक्रीडितो ययैवाहं क्रीडामृग इवाधम: ॥ ३७ ॥

Ang ātma-māyā sa anyo ng babae ay pinaglaruan ako na parang hayop sa palabas; ako’y naging pinakababa, gaya ng kṛīḍā-mṛga. Ngayon ay tatalikdan ko ang mga pagnanasa at palalayain ang sarili kong nilamon ng ilusyon; magiging mahabagin at mapayapang kaibigan ng lahat ng nilalang, at laging malulubog sa kamalayan kay Kṛṣṇa.

Verse 38

ममाहमिति देहादौ हित्वामिथ्यार्थधीर्मतिम् । धास्ये मनो भगवति शुद्धं तत्कीर्तनादिभि: ॥ ३८ ॥

Dahil sa pakikisama sa mga banal at sa pag-awit ng Banal na Pangalan ng Panginoon, nalilinis na ang aking puso. Kaya hindi na ako muling mabibitag sa huwad na pang-akit ng kaligayahang pandama. Tatalikuran ko ang maling ‘ako’ at ‘akin’ sa katawan, at ititimo ang isip sa mga paang-loto ni Śrī Kṛṣṇa.

Verse 39

इति जातसुनिर्वेद: क्षणसङ्गेन साधुषु । गङ्गाद्वारमुपेयाय मुक्तसर्वानुबन्धन: ॥ ३९ ॥

Dahil sa isang saglit na pakikisama sa mga banal (Viṣṇudūta), nagkaroon si Ajāmila ng matibay na paglayo sa makalupang pag-iisip. Malaya sa lahat ng pagkakabigkis ng pag-akit ng mundo, agad siyang tumungo sa Gaṅgādvāra (Hardwar).

Verse 40

स तस्मिन् देवसदन आसीनो योगमास्थित: । प्रत्याहृतेन्द्रियग्रामो युयोज मन आत्मनि ॥ ४० ॥

Sa Hardwar, sumilong siya sa isang templo ni Viṣṇu at isinagawa ang bhakti-yoga. Pinigil niya ang mga pandama at inialay nang lubos ang isip sa paglilingkod sa Panginoon.

Verse 41

ततो गुणेभ्य आत्मानं वियुज्यात्मसमाधिना । युयुजे भगवद्धाम्नि ब्रह्मण्यनुभवात्मनि ॥ ४१ ॥

Pagkaraan, sa pamamagitan ng samādhi ng sarili, inihiwalay niya ang sarili sa mga guṇa, inalis ang isip sa hilig ng kaligayahang pandama, at iniugnay ito sa dhāma ng Bhagavān—ang katotohanang nararanasan bilang Brahman. Kaya siya’y lubos na nalubog sa pagninilay sa anyo ng Panginoon.

Verse 42

यर्ह्युपारतधीस्तस्मिन्नद्राक्षीत्पुरुषान् पुर: । उपलभ्योपलब्धान् प्राग्ववन्दे शिरसा द्विज: ॥ ४२ ॥

Nang ang talino at isip niya ay nakapirmi sa anyo ng Panginoon, muling nakita ng brāhmaṇa na si Ajāmila sa harap niya ang apat na makalangit na katauhan. Nakilala niyang sila rin ang nakita niya noon, kaya yumuko siya at nag-alay ng paggalang.

Verse 43

हित्वा कलेवरं तीर्थे गङ्गायां दर्शनादनु । सद्य: स्वरूपं जगृहे भगवत्पार्श्ववर्तिनाम् ॥ ४३ ॥

Sa pampang ng Ganges sa Hardwar, nang masilayan ni Ajāmila ang mga Viṣṇudūta, agad niyang iniwan ang katawang materyal. Kaagad din niyang natamo ang kanyang orihinal na espirituwal na anyo, karapat-dapat sa kasamahan ng Panginoon.

Verse 44

साकं विहायसा विप्रो महापुरुषकिङ्करै: । हैमं विमानमारुह्य ययौ यत्र श्रिय: पति: ॥ ४४ ॥

Kasama ang mga lingkod ng Dakilang Panginoong Viṣṇu, ang brahmana ay naglakbay sa himpapawid, sumakay sa gintong vimāna, at nagtungo sa kinaroroonan ni Śrīpati, ang asawa ni Lakṣmī.

Verse 45

एवं स विप्लावितसर्वधर्मा दास्या: पति: पतितो गर्ह्यकर्मणा । निपात्यमानो निरये हतव्रत: सद्यो विमुक्तो भगवन्नाम गृह्णन् ॥ ४५ ॥

Dahil sa masamang pakikisama, ang brahmana na si Ajāmila ay tinalikuran ang lahat ng dharma at kaugaliang banal. Naging asawa ng isang patutot, nalugmok siya sa pagnanakaw, paglalasing at iba pang kasuklam-suklam na gawain; hinahatak na siya ng mga utusan ni Yamarāja sa impiyerno, ngunit sa pagkapit lamang sa banal na Pangalan na “Nārāyaṇa,” siya’y agad na nailigtas.

Verse 46

नात: परं कर्मनिबन्धकृन्तनं मुमुक्षतां तीर्थपदानुकीर्तनात् । न यत्पुन: कर्मसु सज्जते मनो रजस्तमोभ्यां कलिलं ततोऽन्यथा ॥ ४६ ॥

Kaya ang nagnanais ng kalayaan mula sa pagkakagapos sa materya ay dapat yakapin ang landas ng kīrtana: pag-awit at pagpupuri sa Pangalan, karangalan, anyo, at mga līlā ng Kataas-taasang Panginoon, na sa Kanyang mga paa nakatindig ang lahat ng banal na pook. Ang ibang paraan—pagbabayad-sala, mapagpalagay na kaalaman, o pagninilay sa yogā—ay di nagbibigay ng ganap na bunga, sapagkat ang isip na nadungisan ng rajas at tamas ay muling kumakapit sa karma.

Verse 47

य एतं परमं गुह्यमितिहासमघापहम् । श‍ृणुयाच्छ्रद्धया युक्तो यश्च भक्त्यानुकीर्तयेत् ॥ ४७ ॥ न वै स नरकं याति नेक्षितो यमकिङ्करै: । यद्यप्यमङ्गलो मर्त्यो विष्णुलोके महीयते ॥ ४८ ॥

Ang lubhang lihim na salaysay na ito ay may kapangyarihang pawiin ang lahat ng kasalanan. Ang sinumang makinig dito nang may pananampalataya at magpahayag nito nang may bhakti ay hindi na mapapahamak sa impiyerno; ni hindi lalapit ang mga Yamadūta upang siya’y masilayan. Pagkatapos iwan ang katawan, siya’y nagbabalik sa Viṣṇuloka at tinatanggap nang may dakilang paggalang at pagsamba.

Verse 48

य एतं परमं गुह्यमितिहासमघापहम् । श‍ृणुयाच्छ्रद्धया युक्तो यश्च भक्त्यानुकीर्तयेत् ॥ ४७ ॥ न वै स नरकं याति नेक्षितो यमकिङ्करै: । यद्यप्यमङ्गलो मर्त्यो विष्णुलोके महीयते ॥ ४८ ॥

Ang sinumang nakikinig sa lubhang lihim at nakapapawi ng kasalanang salaysay na ito nang may pananampalataya, at naglalarawan o umaawit nito nang may bhakti, ay hindi na mapapahamak sa impiyerno. Hindi man lamang lalapit ang mga utusan ni Yamarāja upang siya’y tingnan. Kahit may katawan at dating makasalanan, pagkalisan ng katawan ay tatanggapin at pararangalan siya sa Viṣṇuloka.

Verse 49

म्रियमाणो हरेर्नाम गृणन् पुत्रोपचारितम् । अजामिलोऽप्यगाद्धाम किमुत श्रद्धया गृणन् ॥ ४९ ॥

Sa oras ng kamatayan, kahit nagdurusa, binigkas ni Ajāmila ang Pangalan ni Hari; bagaman para sa anak niya iyon, nakarating pa rin siya sa dhāma ng Panginoon. Kaya kung ang isang tao ay taimtim at walang paglapastangan na umaawit ng Banal na Pangalan, saan ang pag-aalinlangan na makababalik siya sa Diyos?

Frequently Asked Questions

Their argument is not that Ajāmila’s actions were moral, but that his karmic liability has been nullified by contact with Hari-nāma uttered without offense. In Bhāgavata theology, nāma invokes Bhagavān’s poṣaṇa and purifies at the root, placing the chanter under Viṣṇu’s protection rather than Yama’s punitive jurisdiction.

The chapter teaches the intrinsic potency (svabhāva-śakti) of the name: like medicine that acts regardless of the patient’s understanding, the name purifies even when uttered unknowingly, jokingly, or indirectly—provided it is without offense. Ajāmila’s repeated utterance and final helpless cry constitute nāmābhāsa that destroys sins and turns him toward bhakti.

Ritual prāyaścitta may reduce or counteract reactions, but it often leaves the seed of desire intact, so one returns to sin. Chanting and glorifying Hari, however, cleanses the heart and awakens devotion—thereby addressing the cause (material desire and forgetfulness of Bhagavān), not merely the symptom (sinful reaction).

They establish a dharmic principle: when protectors of law become partial or punish the innocent, societal trust collapses because citizens imitate leaders. By framing the debate as a question of righteous governance, they show that true dharma must align with śāstra and with the higher principle of divine protection for one connected to the Lord.

Rescue by nāma is not presented as a license to continue sin; it becomes the turning point for repentance, renunciation, and sustained bhakti-sādhana. Ajāmila’s move to Haridwar, temple shelter, sense control, and absorption in the Lord demonstrate that lasting purification culminates in transformed life and remembrance at death.