Adhyaya 13

Verse 1

श्रीशुक उवाच वृत्रे हते त्रयो लोका विना शक्रेण भूरिद । सपाला ह्यभवन् सद्यो विज्वरा निर्वृतेन्द्रिया: ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva Gosvāmī: O Hari, nang mapatay si Vṛtrāsura, ang lahat ng mga diyos at nilalang sa tatlong mundo ay agad na nasiyahan at nawalan ng problema — maliban kay Indra.

Verse 2

देवर्षिपितृभूतानि दैत्या देवानुगा: स्वयम् । प्रतिजग्मु: स्वधिष्ण्यानि ब्रह्मेशेन्द्रादयस्तत: ॥ २ ॥

Pagkatapos noon, ang mga diyos, mga santo, mga naninirahan sa Pitṛloka at Bhūtaloka, mga demonyo, at sina Brahmā at Śiva ay bumalik sa kani-kanilang tahanan. Gayunpaman, habang paalis, walang sinuman ang kumausap kay Indra.

Verse 3

श्रीराजोवाच इन्द्रस्यानिर्वृतेर्हेतुं श्रोतुमिच्छामि भो मुने । येनासन् सुखिनो देवा हरेर्दु:खं कुतोऽभवत् ॥ ३ ॥

Sinabi ng hari: O pantas, nais kong marinig ang dahilan ng kalungkutan ni Indra. Nang mapatay si Vṛtrāsura, nagsaya ang mga deva; bakit si Indra ay nagdalamhati?

Verse 4

श्रीशुक उवाच वृत्रविक्रमसंविग्ना: सर्वे देवा: सहर्षिभि: । तद्वधायार्थयन्निन्द्रं नैच्छद् भीतो बृहद्वधात् ॥ ४ ॥

Sumagot si Śukadeva: Dahil sa pambihirang lakas ni Vṛtrāsura, nabalisa ang mga deva at mga ṛṣi. Nakiusap sila kay Indra na patayin siya, ngunit tumanggi si Indra dahil sa takot sa kasalanan ng pagpatay sa isang brāhmaṇa.

Verse 5

इन्द्र उवाच स्त्रीभूद्रुमजलैरेनो विश्वरूपवधोद्भ‍वम् । विभक्तमनुगृह्णद्भ‍िर्वृत्रहत्यां क्‍व मार्ज्म्यहम् ॥ ५ ॥

Sinabi ni Indra: Nang patayin ko si Viśvarūpa, tumanggap ako ng mabigat na kasalanan; ngunit sa awa ng mga babae, lupa, mga puno, at tubig, nahati ang kasalanang iyon. Ngayon kung papatayin ko si Vṛtrāsura, isa pang brāhmaṇa, paano ako makalalaya sa kasalanan?

Verse 6

श्रीशुक उवाच ऋषयस्तदुपाकर्ण्य महेन्द्रमिदमब्रुवन् । याजयिष्याम भद्रं ते हयमेधेन मा स्म भै: ॥ ६ ॥

Sinabi ni Śukadeva: Nang marinig ito, sinabi ng mga ṛṣi kay Mahendra, “Pagpalain ka. Huwag kang matakot. Isasagawa namin para sa iyo ang aśvamedha na handog, upang mapalaya ka sa kasalanang maaaring idulot ng pagpatay sa isang brāhmaṇa.”

Verse 7

हयमेधेन पुरुषं परमात्मानमीश्वरम् । इष्ट्वा नारायणं देवं मोक्ष्यसेऽपि जगद्वधात् ॥ ७ ॥

Nagpatuloy ang mga ṛṣi: O Indra, sa pagsasagawa ng aśvamedha at pagpapasaya sa Panginoong Nārāyaṇa—ang Paramātmā at Kataas-taasang Tagapamahala—maaaring mapalaya kahit sa kasalanan ng pagpatay sa buong daigdig; lalo na sa pagpatay sa isang asura tulad ni Vṛtrāsura.

Verse 8

ब्रह्महा पितृहा गोघ्नो मातृहाचार्यहाघवान् । श्वाद: पुल्कसको वापि शुद्ध्येरन् यस्य कीर्तनात् ॥ ८ ॥ तमश्वमेधेन महामखेन श्रद्धान्वितोऽस्माभिरनुष्ठितेन । हत्वापि सब्रह्मचराचरं त्वं न लिप्यसे किं खलनिग्रहेण ॥ ९ ॥

Ang sinumang pumatay ng isang brahmana, baka, o pumatay sa kanyang ama, ina, o gurong espirituwal ay maaaring agad na mapalaya mula sa lahat ng makasalanang reaksyon sa pamamagitan lamang ng pag-awit ng banal na pangalan ng Panginoong Narayana. Ang ibang makasalanan, tulad ng mga chandala, ay maaari ring mapalaya sa ganitong paraan. Tutulungan ka namin sa pamamagitan ng pagsasagawa ng dakilang sakripisyo ng kabayo. Kung pasisiyahin mo ang Panginoong Narayana sa ganitong paraan, bakit ka dapat matakot?

Verse 9

ब्रह्महा पितृहा गोघ्नो मातृहाचार्यहाघवान् । श्वाद: पुल्कसको वापि शुद्ध्येरन् यस्य कीर्तनात् ॥ ८ ॥ तमश्वमेधेन महामखेन श्रद्धान्वितोऽस्माभिरनुष्ठितेन । हत्वापि सब्रह्मचराचरं त्वं न लिप्यसे किं खलनिग्रहेण ॥ ९ ॥

Ang sinumang pumatay ng isang brahmana, baka, o pumatay sa kanyang ama, ina, o gurong espirituwal ay maaaring agad na mapalaya mula sa lahat ng makasalanang reaksyon sa pamamagitan lamang ng pag-awit ng banal na pangalan ng Panginoong Narayana. Ang ibang makasalanan, tulad ng mga chandala, ay maaari ring mapalaya sa ganitong paraan. Tutulungan ka namin sa pamamagitan ng pagsasagawa ng dakilang sakripisyo ng kabayo. Kung pasisiyahin mo ang Panginoong Narayana sa ganitong paraan, bakit ka dapat matakot?

Verse 10

श्रीशुक उवाच एवं सञ्चोदितो विप्रैर्मरुत्वानहनद्रिपुम् । ब्रह्महत्या हते तस्मिन्नाससाद वृषाकपिम् ॥ १० ॥

Sinabi ni Sri Sukadeva Gosvami: Sa paghihikayat ng mga salita ng mga pantas, pinatay ni Indra ang kanyang kaaway na si Vritrasura. Nang siya ay mapatay, ang makasalanang reaksyon sa pagpatay ng isang brahmana (brahma-hatya) ay tiyak na sumilong kay Indra.

Verse 11

तयेन्द्र: स्मासहत्तापं निर्वृतिर्नामुमाविशत् । ह्रीमन्तं वाच्यतां प्राप्तं सुखयन्त्यपि नो गुणा: ॥ ११ ॥

Sa pagsunod sa payo ng mga demigod, pinatay ni Indra si Vritrasura, at siya ay nagdusa dahil sa makasalanang pagpatay na ito. Bagaman masaya ang ibang mga demigod, hindi siya makakuha ng kaligayahan mula sa pagpatay kay Vritrasura. Ang iba pang magagandang katangian ni Indra, tulad ng pagpaparaya at kayamanan, ay hindi nakatulong sa kanya sa kanyang pagdadalamhati.

Verse 12

तां ददर्शानुधावन्तीं चाण्डालीमिव रूपिणीम् । जरया वेपमानाङ्गीं यक्ष्मग्रस्तामसृक्पटाम् ॥ १२ ॥ विकीर्य पलितान् केशांस्तिष्ठ तिष्ठेति भाषिणीम् । मीनगन्ध्यसुगन्धेन कुर्वतीं मार्गदूषणम् ॥ १३ ॥

Nakita ni Indra ang personipikadong makasalanang reaksyon na humahabol sa kanya, na mukhang isang babaeng chandala. Siya ay mukhang napakatanda na, at ang lahat ng mga bahagi ng kanyang katawan ay nanginginig. Dahil siya ay may sakit na tuberculosis, ang kanyang katawan at mga damit ay natatakpan ng dugo. Humihinga ng hindi mabata na amoy ng isda na dumumi sa buong kalsada, tinawag niya si Indra, "Hintay! Hintay!"

Verse 13

तां ददर्शानुधावन्तीं चाण्डालीमिव रूपिणीम् । जरया वेपमानाङ्गीं यक्ष्मग्रस्तामसृक्पटाम् ॥ १२ ॥ विकीर्य पलितान् केशांस्तिष्ठ तिष्ठेति भाषिणीम् । मीनगन्ध्यसुगन्धेन कुर्वतीं मार्गदूषणम् ॥ १३ ॥

Nakita ni Indra ang personipikasyon ng kasalanan na humahabol sa kanya, mukhang matandang babaeng candala, nanginginig, at sumisigaw ng 'Hintay! Hintay!'

Verse 14

नभो गतो दिश: सर्वा: सहस्राक्षो विशाम्पते । प्रागुदीचीं दिशं तूर्णं प्रविष्टो नृप मानसम् ॥ १४ ॥

O Hari, tumakas muna si Indra sa langit, ngunit hinabol pa rin siya ng babae. Sa huli, mabilis siyang pumunta sa hilagang-silangan at pumasok sa Lawa ng Manasa-sarovara.

Verse 15

स आवसत्पुष्करनालतन्तू- नलब्धभोगो यदिहाग्निदूत: । वर्षाणि साहस्रमलक्षितोऽन्त: सञ्चिन्तयन् ब्रह्मवधाद्विमोक्षम् ॥ १५ ॥

Sa pag-iisip kung paano makalaya sa kasalanan ng pagpatay sa isang Brahmana, nagtago si Indra sa hibla ng tangkay ng lotus sa loob ng isang libong taon. Siya ay nagutom dahil hindi makapasok ang apoy sa tubig.

Verse 16

तावत्‍त्रिणाकं नहुष: शशास विद्यातपोयोगबलानुभाव: । स सम्पदैश्वर्यमदान्धबुद्धि- र्नीतस्तिरश्चां गतिमिन्द्रपत्‍न्या ॥ १६ ॥

Habang nagtatago si Indra, namuno si Nahusa sa langit dahil sa kanyang kapangyarihan. Ngunit, nabulag ng kayabangan, nagnasa siya sa asawa ni Indra at isinumpa na maging ahas.

Verse 17

ततो गतो ब्रह्मगिरोपहूत ऋतम्भरध्याननिवारिताघ: । पापस्तु दिग्देवतया हतौजा- स्तं नाभ्यभूदवितं विष्णुपत्‍न्या ॥ १७ ॥

Ang kasalanan ni Indra ay nawala dahil sa meditasyon sa Katotohanan at proteksyon ng asawa ni Vishnu. Tinawag siyang muli ng mga Brahmana at ibinalik sa kanyang posisyon.

Verse 18

तं च ब्रह्मर्षयोऽभ्येत्य हयमेधेन भारत । यथावद्दीक्षञ्चक्रु: पुरुषाराधनेन ह ॥ १८ ॥

O Bharata! Nang marating ni Mahendra ang kalangitan, lumapit sa kanya ang mga banal na brahmarshi at ayon sa wastong ritwal ay nagbigay ng diksha para sa aśvamedha-yajña upang sambahin ang Kataas-taasang Purusha.

Verse 19

अथेज्यमाने पुरुषे सर्वदेवमयात्मनि । अश्वमेधे महेन्द्रेण वितते ब्रह्मवादिभि: ॥ १९ ॥ स वै त्वाष्ट्रवधो भूयानपि पापचयो नृप । नीतस्तेनैव शून्याय नीहार इव भानुना ॥ २० ॥

Pagkaraan, nang isagawa ng mga brahmavadi ang aśvamedha-yajña na pinalawak ni Mahendra, dahil sinamba niya roon ang Kataas-taasang Purusha—ang Sarili na kinasasaklawan ng lahat ng mga diyos—napawi ang mga bunga ng lahat niyang kasalanan. O hari, kahit ang mabigat na kasalanang pagpatay sa anak ni Tvaṣṭā ay agad na naging wala, gaya ng hamog na naglalaho sa pagsikat ng araw.

Verse 20

अथेज्यमाने पुरुषे सर्वदेवमयात्मनि । अश्वमेधे महेन्द्रेण वितते ब्रह्मवादिभि: ॥ १९ ॥ स वै त्वाष्ट्रवधो भूयानपि पापचयो नृप । नीतस्तेनैव शून्याय नीहार इव भानुना ॥ २० ॥

Pagkaraan, nang isagawa ng mga brahmavadi ang aśvamedha-yajña na pinalawak ni Mahendra, dahil sinamba niya roon ang Kataas-taasang Purusha—ang Sarili na kinasasaklawan ng lahat ng mga diyos—napawi ang mga bunga ng lahat niyang kasalanan. O hari, kahit ang mabigat na kasalanang pagpatay sa anak ni Tvaṣṭā ay agad na naging wala, gaya ng hamog na naglalaho sa pagsikat ng araw.

Verse 21

स वाजिमेधेन यथोदितेन वितायमानेन मरीचिमिश्रै: । इष्ट्वाधियज्ञं पुरुषं पुराण- मिन्द्रो महानास विधूतपाप: ॥ २१ ॥

Pinagpala si Indra nina Marīci at iba pang dakilang rishi; isinagawa nila ang vājimedha (aśvamedha) ayon sa mga tuntunin at sinamba ang Adhiyajña—ang sinaunang Purusha, ang Paramātmā na Bhagavān. Kaya napawi ang kasalanan ni Indra, naibalik ang kanyang dakilang katayuan, at muli siyang pinarangalan ng lahat.

Verse 22

इदं महाख्यानमशेषपाप्मनांप्रक्षालनं तीर्थपदानुकीर्तनम् । भक्त्युच्छ्रयं भक्तजनानुवर्णनंमहेन्द्रमोक्षं विजयं मरुत्वत: ॥ २२ ॥ पठेयुराख्यानमिदं सदा बुधा:श‍ृण्वन्त्यथो पर्वणि पर्वणीन्द्रियम् । धन्यं यशस्यं निखिलाघमोचनंरिपुञ्जयं स्वस्त्ययनं तथायुषम् ॥ २३ ॥

Ang dakilang salaysay na ito ay naghuhugas ng lahat ng kasalanan, pumupuri sa Nārāyaṇa na Tīrthapada, nagtataas sa kadakilaan ng bhakti, naglalarawan ng mga deboto gaya nina Indra at Vṛtrāsura, at nagsasalaysay ng paglaya ni Mahendra mula sa kasalanan at ng kanyang tagumpay laban sa mga asura. Kaya ang marurunong ay dapat laging magbasa nito, at sa mga araw ng pagdiriwang ay makinig at bigkasin muli. Ito’y mapalad, nagbibigay ng dangal, nag-aalis ng lahat ng kasalanan, nagpapagapi sa kaaway, nagdudulot ng kabutihang-palad, at nagpapahaba ng buhay.

Verse 23

इदं महाख्यानमशेषपाप्मनांप्रक्षालनं तीर्थपदानुकीर्तनम् । भक्त्युच्छ्रयं भक्तजनानुवर्णनंमहेन्द्रमोक्षं विजयं मरुत्वत: ॥ २२ ॥ पठेयुराख्यानमिदं सदा बुधा:श‍ृण्वन्त्यथो पर्वणि पर्वणीन्द्रियम् । धन्यं यशस्यं निखिलाघमोचनंरिपुञ्जयं स्वस्त्ययनं तथायुषम् ॥ २३ ॥

Sa dakilang salaysay na ito ay may pagpupuri kay Bhagavān Nārāyaṇa, pagbanggit sa kadakilaan ng bhakti, paglalarawan sa mga debotong tulad nina Indra at Vṛtrāsura, at pagsasalaysay ng paglaya ni Indra mula sa kasalanan at ng kanyang tagumpay laban sa mga asura. Ang umunawa nito ay nalilinis sa lahat ng bunga ng kasalanan; kaya’t ang mga pantas ay laging nagbabasa at sa mga araw ng pagdiriwang ay nakikinig at umaawit nito. Ang kuwentong ito’y mapalad, nagbibigay-dangal, nag-aalis ng kasalanan, nagpapanaig sa kaaway, mapagpala sa lahat ng paraan, at nagpapahaba ng buhay.