Adhyaya 1
Dvadasha SkandhaAdhyaya 141 Verses

Adhyaya 1

Kali-yuga Dynasties and the Degradation of Kingship

Ipinagpapatuloy ni Śukadeva Gosvāmī ang pagbanggit sa mga darating na pinuno at pinalalawak ang vaṁśānucarita hanggang Kali-yuga, sinusundan ang sunod-sunod na pagpapalit ng mga dinastiya na may pagpaslang, kudeta ng mga ministro, at pag-angat ng kapangyarihang hindi kṣatriya. Binanggit niya ang lahing Pradyotana, saka ang mga haring Śiśunāga, hanggang kay Nanda—anak ni Mahānandi na isinilang sa isang babaeng śūdra—na ang napakalaking hukbo at yaman ay tanda ng pagliko ng dharma sa pamamahala at pagtabi sa tradisyunal na pamumunong kṣatriya. Dumaraan ang salaysay sa mga Nanda at sa pakikialam ng brāhmaṇa na si Cāṇakya, na nagpatalsik sa kanila at nagluklok sa mga Maurya, sinundan ng Śuṅga at saka Kāṇva. Nang bumagsak ang Kāṇva sa kamay ng isang aliping śūdra mula Andhra, inilatag ang mahabang hanay ng mga Andhra, kasunod ang iba pang pangkat (Ābhīra, Gardabhī, Kaṅka, Yavana, Turuṣka, Guruṇḍa, Maula, at mga haring Kilakilā). Sa huli, lumilipat ang kabanata mula sa talaan tungo sa babalang moral: ang mga malupit na pinuno ay mang-aapi at wawasak sa pamantayang Veda, at gagayahin ito ng bayan—paghahanda sa susunod na kabanata tungkol sa mga tanda ng Kali-yuga at mga lunas na espirituwal.

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच योऽन्त्य: पुरञ्जयो नाम भविष्यो बारहद्रथ: । तस्यामात्यस्तु शुनको हत्वा स्वामिनमात्मजम् ॥ १ ॥ प्रद्योतसंज्ञं राजानं कर्ता यत् पालक: सुत: । विशाखयूपस्तत्पुत्रो भविता राजकस्तत: ॥ २ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Sa mga darating na hari ng dinastiyang Māgadha na naisaad na, ang huli ay si Purañjaya, na isisilang bilang inapo ni Bṛhadratha. Ang kanyang ministro na si Śunaka ay papatay sa kanyang panginoon at iluluklok ang sariling anak na si Pradyota bilang hari. Ang anak ni Pradyota ay si Pālaka; ang anak nito ay si Viśākhayūpa; at ang anak nito ay si Rājaka.

Verse 2

श्रीशुक उवाच योऽन्त्य: पुरञ्जयो नाम भविष्यो बारहद्रथ: । तस्यामात्यस्तु शुनको हत्वा स्वामिनमात्मजम् ॥ १ ॥ प्रद्योतसंज्ञं राजानं कर्ता यत् पालक: सुत: । विशाखयूपस्तत्पुत्रो भविता राजकस्तत: ॥ २ ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva Gosvāmī: Sa mga darating na hari ng dinastiyang Māgadha, ang huli ay si Purañjaya, na isisilang bilang inapo ni Bṛhadratha. Ang kanyang ministro na si Śunaka ay papatay sa hari at iluluklok ang sariling anak na si Pradyota. Ang anak ni Pradyota ay si Pālaka, ang anak nito si Viśākhayūpa, at ang anak nito si Rājaka.

Verse 3

नन्दिवर्धनस्तत्पुत्र: पञ्च प्रद्योतना इमे । अष्टत्रिंशोत्तरशतं भोक्ष्यन्ति पृथिवीं नृपा: ॥ ३ ॥

Ang anak ni Rājaka ay si Nandivardhana. Kaya sa dinastiyang Pradyotana ay magkakaroon ng limang hari na mamumuno sa daigdig sa loob ng 138 taon.

Verse 4

शिशुनागस्ततो भाव्य: काकवर्णस्तु तत्सुत: । क्षेमधर्मा तस्य सुत: क्षेत्रज्ञ: क्षेमधर्मज: ॥ ४ ॥

Magkakaroon si Nandivardhana ng anak na si Śiśunāga, at ang anak nito ay makikilala bilang Kākavarṇa. Ang anak ni Kākavarṇa ay si Kṣemadharmā, at ang anak ni Kṣemadharmā ay si Kṣetrajña.

Verse 5

विधिसार: सुतस्तस्याजातशत्रुर्भविष्यति । दर्भकस्तत्सुतो भावी दर्भकस्याजय: स्मृत: ॥ ५ ॥

Ang anak ni Kṣetrajña ay si Vidhisāra, at ang anak nito ay si Ajātaśatru. Magkakaroon si Ajātaśatru ng anak na si Darbhaka, at ang anak ni Darbhaka ay si Ajaya.

Verse 6

नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भ‍वो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥

Si Ajaya ay magkakaroon ng ikalawang Nandivardhana, at ang anak nito ay si Mahānandi. O pinakamainam sa mga Kuru, ang sampung haring ito ng dinastiyang Śiśunāga ay mamumuno sa daigdig nang kabuuang 360 taon sa Panahong Kali. Mahal na Haring Parīkṣit, si Mahānandi ay magkakaroon ng napakamakapangyarihang anak sa sinapupunan ng isang babaeng śūdra; siya’y makikilala bilang Nanda, panginoon ng di-mabilang na hukbo at napakalaking yaman. Wawasakin niya ang mga kṣatriya; at mula noon, halos lahat ng hari ay magiging di-matuwid na śūdra.

Verse 7

नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भ‍वो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥

Si Ajaya ay magkakaanak ng ikalawang Nandivardhana, at ang anak nito ay si Mahānandi. O pinakamainam sa mga Kuru, sa Panahong Kali ang sampung haring ito ng angkang Śiśunāga ay maghahari sa daigdig nang kabuuang 360 taon. Mahal na Haring Parīkṣit, si Mahānandi ay magkakaroon ng isang napakalakas na anak mula sa sinapupunan ng isang babaeng śūdra; siya’y makikilala bilang Nanda, panginoon ng napakalaking yaman at milyun-milyong kawal, wawasak sa mga kṣatriya, at mula noon halos lahat ng hari ay magiging śūdra na walang dharma.

Verse 8

नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भ‍वो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥

Si Ajaya ay magkakaanak ng ikalawang Nandivardhana, at ang anak nito ay si Mahānandi. O pinakamainam sa mga Kuru, sa Panahong Kali ang sampung haring ito ng angkang Śiśunāga ay maghahari sa daigdig nang kabuuang 360 taon. Mahal na Parīkṣit, si Mahānandi ay magkakaroon ng napakalakas na anak mula sa sinapupunan ng isang babaeng śūdra; tatawagin siyang Nanda, may-ari ng malaking yaman at malakas na hukbo, wawasak sa mga kṣatriya; at pagkatapos, karamihan sa mga hari ay magiging śūdra na walang dharma.

Verse 9

स एकच्छत्रां पृथिवीमनुल्ल‍‌‌ङ्घितशासन: । शासिष्यति महापद्मो द्वितीय इव भार्गव: ॥ ९ ॥

Si Nanda, panginoon ng Mahāpadma, ay maghahari sa buong daigdig sa ilalim ng iisang kapangyarihan, na parang ikalawang Paraśurāma; at walang sinumang makalalabag sa kanyang utos.

Verse 10

तस्य चाष्टौ भविष्यन्ति सुमाल्यप्रमुखा: सुता: । य इमां भोक्ष्यन्ति महीं राजानश्च शतं समा: ॥ १० ॥

Magkakaroon siya ng walong anak na lalaki, na pinangungunahan ni Sumālya; sila’y maghahari sa lupa bilang makapangyarihang mga hari sa loob ng isang daang taon.

Verse 11

नव नन्दान् द्विज: कश्चित् प्रपन्नानुद्धरिष्यति । तेषामभावे जगतीं मौर्या भोक्ष्यन्ति वै कलौ ॥ ११ ॥

Isang brāhmaṇa (Cāṇakya) ang tatalikod sa tiwala ni Nanda at ng walong anak nito at wawasakin ang kanilang angkan; kapag wala na sila, sa Panahong Kali ang mga Maurya ang maghahari sa daigdig.

Verse 12

स एव चन्द्रगुप्तं वै द्विजो राज्येऽभिषेक्ष्यति । तत्सुतो वारिसारस्तु ततश्चाशोकवर्धन: ॥ १२ ॥

Ang brahmanang iyon ang magpapaupo kay Candragupta sa trono sa pamamagitan ng paghirang. Ang anak niya ay si Vārisāra, at ang anak ni Vārisāra ay si Aśokavardhana.

Verse 13

सुयशा भविता तस्य सङ्गत: सुयश:सुत: । शालिशूकस्ततस्तस्य सोमशर्मा भविष्यति । शतधन्वा ततस्तस्य भविता तद् बृहद्रथ: ॥ १३ ॥

Pagkaraan ni Aśokavardhana ay susunod si Suyaśā; ang anak ni Suyaśā ay si Saṅgata. Ang anak ni Saṅgata ay si Śāliśūka; ang anak ni Śāliśūka ay si Somaśarmā; ang anak ni Somaśarmā ay si Śatadhanvā; at ang anak niya ay makikilala bilang Bṛhadratha.

Verse 14

मौर्या ह्येते दश नृपा: सप्तत्रिंशच्छतोत्तरम् । समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कलौ कुरुकुलोद्वह ॥ १४ ॥

O pinakadakila sa angkan ng Kuru, ang sampung haring Maurya na ito ay maghahari sa daigdig sa loob ng 137 taon sa Kali-yuga.

Verse 15

अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥

Mahal na Haring Parīkṣit, pagkatapos ni Agnimitra ay susunod si Sujyeṣṭha. Pagkaraan ay sina Vasumitra, Bhadraka, at ang anak ni Bhadraka na si Pulinda. Pagkatapos, ang anak ni Pulinda na si Ghoṣa ang maghahari, kasunod si Vajramitra, saka si Bhāgavata, at pagkatapos ay si Devabhūti, O pinakadakilang bayani ng angkan ng Kuru. Sa ganitong paraan, sampung haring Śuṅga ang mamamahala sa daigdig nang mahigit isang daang taon. Pagkaraan, ang lupaing ito ay mapapasailalim sa mga hari ng dinastiyang Kāṇva, na kakaunti ang mabubuting katangian.

Verse 16

अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥

Mahal na Haring Parīkṣit, pagkatapos ni Agnimitra ay susunod si Sujyeṣṭha. Pagkaraan ay sina Vasumitra, Bhadraka, at ang anak ni Bhadraka na si Pulinda. Pagkatapos, ang anak ni Pulinda na si Ghoṣa ang maghahari, kasunod si Vajramitra, saka si Bhāgavata, at pagkatapos ay si Devabhūti, O pinakadakilang bayani ng angkan ng Kuru. Sa ganitong paraan, sampung haring Śuṅga ang mamamahala sa daigdig nang mahigit isang daang taon. Pagkaraan, ang lupaing ito ay mapapasailalim sa mga hari ng dinastiyang Kāṇva, na kakaunti ang mabubuting katangian.

Verse 17

अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥

O Parīkṣit, dakilang anak ng Kuru! Pagkatapos ni Agnimitra ay maghahari si Sujyeṣṭha; kasunod sina Vasumitra, Bhadraka, at si Pulinda na anak ni Bhadraka. Pagkaraan ay si Ghoṣa na anak ni Pulinda, saka si Vajramitra, pagkatapos si Bhāgavata at sa huli si Devabhūti. Sa ganitong paraan, sampung haring Śuṅga ang mamamahala sa daigdig nang mahigit isang daang taon. Pagkatapos nito, mapapasailalim ang lupa sa mga haring Kāṇva na kakaunti ang mabubuting katangian.

Verse 18

शुङ्गं हत्वा देवभूतिं काण्वोऽमात्यस्तु कामिनम् । स्वयं करिष्यते राज्यं वसुदेवो महामति: ॥ १८ ॥

Si Vasudeva, ang matalinong ministro mula sa angkan ng Kāṇva, ay papatay kay Devabhūti—ang huling haring Śuṅga na alipin ng pita—at siya mismo ang maghahari.

Verse 19

तस्य पुत्रस्तु भूमित्रस्तस्य नारायण: सुत: । काण्वायना इमे भूमिं चत्वारिंशच्च पञ्च च । शतानि त्रीणि भोक्ष्यन्ति वर्षाणां च कलौ युगे ॥ १९ ॥

Ang anak ni Vasudeva ay si Bhūmitra, at ang anak niya ay si Nārāyaṇa. Ang mga haring Kāṇva na ito ay mamamahala sa daigdig sa loob ng 345 taon sa Kali-yuga.

Verse 20

हत्वा काण्वं सुशर्माणं तद् भृत्यो वृषलो बली । गां भोक्ष्यत्यन्ध्रजातीय: कञ्चित् कालमसत्तम: ॥ २० ॥

Ang huling Kāṇva na si Suśarmā ay papatayin ng sarili niyang alipin na si Balī—isang mababang śūdra mula sa lahing Andhra. Ang lubhang hamak na Mahārāja Balī na ito ay magkakaroon ng kapangyarihan sa daigdig sa loob ng ilang panahon.

Verse 21

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

Ang kapatid ni Balī na nagngangalang Kṛṣṇa ang magiging susunod na pinuno ng daigdig. Ang anak niya ay si Śāntakarṇa, at ang anak nito ay si Paurṇamāsa. Ang anak ni Paurṇamāsa ay si Lambodara, na nagkaanak ng haring Cibilaka. Mula kay Cibilaka ay si Meghasvāti; ang anak niya ay si Aṭamāna. Ang anak ni Aṭamāna ay si Aniṣṭakarmā; ang anak niya ay si Hāleya; at ang anak niya ay si Talaka. Ang anak ni Talaka ay si Purīṣabhīru; pagkatapos ay si Sunandana ang naging hari. Sumunod si Cakora at maraming haring tinawag na Bahu; sa kanila, si Śivasvāti ay bantog na manlulupig ng kaaway. Ang anak ni Śivasvāti ay si Gomatī; pagkatapos ay si Purīmān. Ang anak ni Purīmān ay si Medaśirā; ang anak niya ay si Śivaskanda; at ang anak niya ay si Yajñaśrī. Ang anak ni Yajñaśrī ay si Vijaya; at si Vijaya ay may dalawang anak, sina Candravijña at Lomadhi. O minamahal na anak ng Kuru, ang tatlumpung haring ito ay maghahari sa lupa nang kabuuang 456 taon.

Verse 22

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

Ang anak ni Paurṇamāsa ay si Lambodara, na magiging ama ni Maharaja Cibilaka. Mula kay Cibilaka ay magmumula si Meghasvāti, na ang anak ay si Aṭamāna.

Verse 23

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

Ang anak ni Aṭamāna ay si Aniṣṭakarmā. Ang kanyang anak ay si Hāleya, at ang kanyang anak ay si Talaka. Ang anak ni Talaka ay si Purīṣabhīru, at kasunod niya si Sunandana ay magiging hari.

Verse 24

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

Si Sunandana ay susundan ni Cakora at ng walong Bahu, kung saan si Śivasvāti ay magiging isang dakilang manlulupig ng mga kaaway. Ang anak ni Śivasvāti ay si Gomatī. Ang kanyang anak ay si Purīmān.

Verse 25

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

Ang anak ni Purīmān ay si Medaśirā. Ang kanyang anak ay si Śivaskanda, at ang kanyang anak ay si Yajñaśrī. Ang anak ni Yajñaśrī ay si Vijaya, na magkakaroon ng dalawang anak, sina Candravijña at Lomadhi.

Verse 26

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

Ang tatlumpung haring ito ay magtatamasa ng soberanya sa mundo sa loob ng kabuuang 456 na taon, O paboritong anak ng mga Kuru.

Verse 27

सप्ताभीरा आवभृत्या दश गर्दभिनो नृपा: । कङ्का: षोडश भूपाला भविष्यन्त्यतिलोलुपा: ॥ २७ ॥

Pagkatapos ay susunod ang pitong haring Ābhīra mula sa lungsod ng Avabhṛti, at saka sampung Gardabhī. Pagkaraan nila, labing-anim na haring Kaṅka ang maghahari, na kikilalanin sa labis na kasakiman.

Verse 28

ततोऽष्टौ यवना भाव्याश्चतुर्दश तुरुष्कका: । भूयो दश गुरुण्डाश्च मौला एकादशैव तु ॥ २८ ॥

Pagkatapos nito ay lilitaw ang walong haring Yavana, kasunod ang labing-apat na Turuṣka. Pagkaraan, sampung Guruṇḍa at labing-isang hari ng dinastiyang Maula.

Verse 29

एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥

Ang mga haring Ābhīra, Gardabhī, at Kaṅka ay maghahari at magtatamasa sa daigdig sa loob ng 1,099 taon; at ang labing-isang hari ng dinastiyang Maula ay mamumuno sa loob ng 300 taon. Pagkaraang sila’y maglaho, sa lungsod ng Kilakilā ay lilitaw ang isang angkan ng mga hari: Bhūtananda, Vaṅgiri, Śiśunandi, ang kapatid ni Śiśunandi na si Yaśonandi, at si Pravīraka. Ang mga haring ito ng Kilakilā ay maghahawak ng kapangyarihan sa kabuuang 106 taon.

Verse 30

एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥

Ang mga haring Ābhīra, Gardabhī, at Kaṅka ay maghahari at magtatamasa sa daigdig sa loob ng 1,099 taon; at ang labing-isang hari ng dinastiyang Maula ay mamumuno sa loob ng 300 taon. Pagkaraang sila’y maglaho, sa lungsod ng Kilakilā ay lilitaw ang isang angkan ng mga hari: Bhūtananda, Vaṅgiri, Śiśunandi, ang kapatid ni Śiśunandi na si Yaśonandi, at si Pravīraka. Ang mga haring ito ng Kilakilā ay maghahawak ng kapangyarihan sa kabuuang 106 taon.

Verse 31

एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥

Ang mga haring Ābhīra, Gardabhī, at Kaṅka ay maghahari at magtatamasa sa daigdig sa loob ng 1,099 taon; at ang labing-isang hari ng dinastiyang Maula ay mamumuno sa loob ng 300 taon. Pagkaraang sila’y maglaho, sa lungsod ng Kilakilā ay lilitaw ang isang angkan ng mga hari: Bhūtananda, Vaṅgiri, Śiśunandi, ang kapatid ni Śiśunandi na si Yaśonandi, at si Pravīraka. Ang mga haring ito ng Kilakilā ay maghahawak ng kapangyarihan sa kabuuang 106 taon.

Verse 32

तेषां त्रयोदश सुता भवितारश्च बाह्लिका: । पुष्पमित्रोऽथ राजन्यो दुर्मित्रोऽस्य तथैव च ॥ ३२ ॥ एककाला इमे भूपा: सप्तान्ध्रा: सप्त कौशला: । विदूरपतयो भाव्या निषधास्तत एव हि ॥ ३३ ॥

Ang mga Kilakilā ay susundan ng kanilang labintatlong anak na lalaki, ang mga Bāhlika, at pagkatapos nila ay si Haring Puṣpamitra, ang kanyang anak na si Durmitra, pitong Andhra, pitong Kauśala at gayundin ang mga hari ng mga lalawigan ng Vidūra at Niṣadha ay mamumuno nang hiwalay.

Verse 33

तेषां त्रयोदश सुता भवितारश्च बाह्लिका: । पुष्पमित्रोऽथ राजन्यो दुर्मित्रोऽस्य तथैव च ॥ ३२ ॥ एककाला इमे भूपा: सप्तान्ध्रा: सप्त कौशला: । विदूरपतयो भाव्या निषधास्तत एव हि ॥ ३३ ॥

Ang mga Kilakilā ay susundan ng kanilang labintatlong anak na lalaki, ang mga Bāhlika, at pagkatapos nila ay si Haring Puṣpamitra, ang kanyang anak na si Durmitra, pitong Andhra, pitong Kauśala at gayundin ang mga hari ng mga lalawigan ng Vidūra at Niṣadha ay mamumuno nang hiwalay.

Verse 34

मागधानां तु भविता विश्वस्फूर्जि: पुरञ्जय: । करिष्यत्यपरो वर्णान् पुलिन्दयदुमद्रकान् ॥ ३४ ॥

Lilitaw noon ang isang hari ng mga Māgadha na nagngangalang Viśvasphūrji, na magiging katulad ng isa pang Purañjaya. Gagawin niyang mababang uri at hindi sibilisado ang lahat ng sibilisadong uri, katulad ng mga Pulinda, Yadu, at Madraka.

Verse 35

प्रजाश्चाब्रह्मभूयिष्ठा: स्थापयिष्यति दुर्मति: । वीर्यवान् क्षत्रमुत्साद्य पद्मवत्यां स वै पुरि । अनुगङ्गमाप्रयागं गुप्तां भोक्ष्यति मेदिनीम् ॥ ३५ ॥

Pananatilihin ng hangal na Haring si Viśvasphūrji ang lahat ng mamamayan sa kawalan ng diyos at gagamitin ang kanyang kapangyarihan upang ganap na sirain ang kaayusang kṣatriya. Mula sa kanyang kabisera ng Padmavatī, pamumunuan niya ang bahaging iyon ng mundo na umaabot mula sa pinagmulan ng Gaṅgā hanggang sa Prayāga.

Verse 36

सौराष्ट्रावन्त्याभीराश्च शूरा अर्बुदमालवा: । व्रात्या द्विजा भविष्यन्ति शूद्रप्राया जनाधिपा: ॥ ३६ ॥

Sa panahong iyon, ang mga brāhmaṇa ng mga lalawigan tulad ng Śaurāṣṭra, Avantī, Ābhīra, Śūra, Arbuda at Mālava ay makakalimutan ang lahat ng kanilang mga prinsipyong regulatibo, at ang mga miyembro ng maharlikang orden sa mga lugar na ito ay magiging katulad na lamang ng mga śūdra.

Verse 37

सिन्धोस्तटं चन्द्रभागां कौन्तीं काश्मीरमण्डलम् । भोक्ष्यन्ति शूद्रा व्रात्याद्या म्‍लेच्छाश्चाब्रह्मवर्चस: ॥ ३७ ॥

Ang lupain sa kahabaan ng Ilog Sindhu, pati na rin ang mga distrito ng Candrabhaga, Kaunti at Kasmira, ay pamumunuan ng mga sudra, mga nahulog na brahmana at mga mleccha. Dahil tinalikuran ang landas ng sibilisasyong Vedic, mawawala sa kanila ang lahat ng espirituwal na lakas.

Verse 38

तुल्यकाला इमे राजन् म्‍लेच्छप्रायाश्च भूभृत: । एतेऽधर्मानृतपरा: फल्गुदास्तीव्रमन्यव: ॥ ३८ ॥

Magkakaroon ng maraming ganitong hindi sibilisadong mga hari na namumuno nang sabay-sabay, O Haring Pariksit, at silang lahat ay magiging maramot, may matinding init ng ulo, at mga deboto ng kawalan ng relihiyon at kasinungalingan.

Verse 39

स्त्रीबालगोद्विजघ्नाश्च परदारधनाद‍ृता: । उदितास्तमितप्राया अल्पसत्त्वाल्पकायुष: ॥ ३९ ॥ असंस्कृता: क्रियाहीना रजसा तमसावृता: । प्रजास्ते भक्षयिष्यन्ति म्‍लेच्छा राजन्यरूपिण: ॥ ४० ॥

Ang mga barbarong ito na nagbabalatkayong mga hari ay lalamunin ang mga mamamayan, papatayin ang mga inosenteng babae, bata, baka at brahmana at pagnanasaan ang mga asawa at ari-arian ng ibang lalaki. Sila ay magiging pabagu-bago ang isip, maikli ang buhay, at ganap na balot ng mga katangian ng pagnanasa at kamangmangan.

Verse 40

स्त्रीबालगोद्विजघ्नाश्च परदारधनाद‍ृता: । उदितास्तमितप्राया अल्पसत्त्वाल्पकायुष: ॥ ३९ ॥ असंस्कृता: क्रियाहीना रजसा तमसावृता: । प्रजास्ते भक्षयिष्यन्ति म्‍लेच्छा राजन्यरूपिण: ॥ ४० ॥

Ang mga barbarong ito na nagbabalatkayong mga hari ay lalamunin ang mga mamamayan, papatayin ang mga inosenteng babae, bata, baka at brahmana at pagnanasaan ang mga asawa at ari-arian ng ibang lalaki. Sila ay magiging pabagu-bago ang isip, maikli ang buhay, at ganap na balot ng mga katangian ng pagnanasa at kamangmangan.

Verse 41

तन्नाथास्ते जनपदास्तच्छीलाचारवादिन: । अन्योन्यतो राजभिश्च क्षयं यास्यन्ति पीडिता: ॥ ४१ ॥

Ang mga mamamayang pinamamahalaan ng mga mababang uring haring ito ay gagaya sa pag-uugali, kilos at pananalita ng kanilang mga pinuno. Dahil sa panggigipit ng kanilang mga lider at ng isa't isa, silang lahat ay magdurusa sa pagkawasak.

Frequently Asked Questions

Nanda is described as the powerful son of King Mahānandi conceived in a śūdra woman’s womb. His rise is significant because it symbolizes Kali-yuga’s inversion of rāja-dharma: political authority becomes driven by sheer force, wealth, and mass armies rather than kṣatriya virtue, protection of brāhmaṇas and cows, and adherence to Vedic norms.

Cāṇakya is portrayed as the agent who destroys the Nanda dynasty after betrayal of trust and then enthrones Candragupta, initiating Maurya rule. In Bhāgavata’s framing, this highlights how dynasties pivot through adharma (treachery, coercion) even when a new order appears—underscoring that political change alone does not equal dharmic restoration in Kali-yuga.

These motifs illustrate the Kali-yuga pattern of legitimacy collapse: authority shifts from dharma-based succession to opportunistic seizure of power. The Bhāgavata uses this to teach that when leaders are not self-controlled and God-centered, governance becomes predatory, and citizens inevitably suffer and imitate the same irreligious habits.

It expresses a Bhāgavata principle of moral contagion: rājā is a social exemplar. When rulers are dominated by passion and ignorance, public culture normalizes violence, exploitation, and falsehood. The implied remedy is to seek higher exemplars—sādhus, śāstra, and Bhagavān—through śravaṇa and kīrtana, rather than accepting the king’s behavior as the standard.