Adhyaya 70
Dashama SkandhaAdhyaya 7047 Verses

Adhyaya 70

Kṛṣṇa’s Daily Life in Dvārakā; the Captive Kings’ Appeal; Nārada Announces the Rājasūya

Sa pagsikat ng araw sa Dvārakā, nananaghoy ang mga reyna sa tilaok ng manok na hudyat ng paghihiwalay sa yakap ni Śrī Kṛṣṇa. Inilalarawan ng kabanata ang disiplina ng Panginoon sa brāhma-muhūrta: paglilinis, tahimik na Gāyatrī-japa, pagsamba sa araw, sa mga deva, sa mga ṛṣi at pitṛ (bilang Kanyang mga pagpapalawak), paggalang sa matatanda at sa mga brāhmaṇa, at napakalawak na araw-araw na dāna—lalo na ang pag-aalay ng mga baka. Ganap na nagayakan, pumapasok Siya sa buhay-publiko, sumasakay sa karwahe kasama sina Sātyaki at Uddhava, at nagtutungo sa bulwagang Sudharmā, kung saan ang musika, sayaw, mga makata, at pagbigkas ng Veda ay lumuluwalhati sa Kanya. Dumating ang bagong mensahero at nagbalitang ikinulong ni Jarāsandha ang 20,000 hari sa Girivraja; ang panalangin ng mga bihag ay nagsasabing ang paghahari sa mundo ay parang panaginip at humihingi ng paglaya sa gapos ng karma sa pamamagitan ng pagsuko kay Kṛṣṇa. Pagkaraan, nagpakita si Nārada, pinuri ang di-maarok na māyā ng Panginoon, at ibinalita ang hangarin ni Yudhiṣṭhira na isagawa ang sakripisyong Rājasūya upang parangalan si Kṛṣṇa. Habang hinihimok ng mga Yādava ang pagkilos laban kay Jarāsandha, kumonsulta si Kṛṣṇa kay Uddhava, inihahanda ang susunod na kabanata ng estratehiya at ang landas tungo sa pagkatalo ni Jarāsandha at pagganap ng Rājasūya.

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच अथोषस्युपवृत्तायां कुक्कुटान् कूजतोऽशपन् । गृहीतकण्ठ्य: पतिभिर्माधव्यो विरहातुरा: ॥ १ ॥

Sinabi ni Śukadeva: Nang papalapit ang bukang-liwayway, ang mga asawa ni Panginoong Mādhava—na yakap sa leeg ng kani-kanilang asawa—ay isinumpa ang mga tandang na tumitilaok. Nababalisa sila sapagkat malapit na silang mahiwalay sa Kanya.

Verse 2

वयांस्यरोरुवन्कृष्णं बोधयन्तीव वन्दिन: । गायत्स्वलिष्वनिद्राणि मन्दारवनवायुभि: ॥ २ ॥

Ang ugong ng mga bubuyog, dala ng mabangong simoy mula sa hardin ng pārijāta, ay gumising sa mga ibon mula sa tulog. Nang magsimulang umawit nang malakas ang mga ibon, para silang mga makatang panghukuman na gumigising kay Panginoong Kṛṣṇa sa pagbigkas ng Kanyang kaluwalhatian.

Verse 3

मुहूर्तं तं तु वैदर्भी नामृष्यदतिशोभनम् । परिरम्भणविश्लेषात् प्रियबाह्वन्तरं गता ॥ ३ ॥

Habang nasa pagitan ng mga bisig ng minamahal, hindi nagustuhan ni Reyna Vaidarbhī ang napakagandang sandaling iyon, sapagkat ibig nitong sabihin ay mawawala na ang yakap.

Verse 4

ब्राह्मे मुहूर्त उत्थाय वार्युपस्पृश्य माधव: । दध्यौ प्रसन्नकरण आत्मानं तमस: परम् ॥ ४ ॥ एकं स्वयंज्योतिरनन्यमव्ययंस्वसंस्थया नित्यनिरस्तकल्मषम् । ब्रह्माख्यमस्योद्भ‍वनाशहेतुभि:स्वशक्तिभिर्लक्षितभावनिर्वृतिम् ॥ ५ ॥

Sa oras ng brāhma-muhūrta, bumangon si Mādhava at humipo sa banal na tubig. Sa malinaw na diwa, nagmuni-muni Siya sa Kanyang Sarili—ang iisang Kataas-taasang Katotohanan, sariling-liwanag, walang kapantay, di-nagmamaliw, na tinatawag na Brahman; na sa Kanyang likas na kalikasan ay laging nag-aalis ng karumihan, at sa pamamagitan ng Kanyang mga lakas na nagdudulot ng paglikha at pagkalusaw ng sansinukob, inihahayag ang Kanyang dalisay at mapagpalang pag-iral.

Verse 5

ब्राह्मे मुहूर्त उत्थाय वार्युपस्पृश्य माधव: । दध्यौ प्रसन्नकरण आत्मानं तमस: परम् ॥ ४ ॥ एकं स्वयंज्योतिरनन्यमव्ययंस्वसंस्थया नित्यनिरस्तकल्मषम् । ब्रह्माख्यमस्योद्भ‍वनाशहेतुभि:स्वशक्तिभिर्लक्षितभावनिर्वृतिम् ॥ ५ ॥

Sa oras ng brāhma-muhūrta, bumangon si Mādhava at humipo sa banal na tubig. Sa malinaw na diwa, nagmuni-muni Siya sa Kanyang Sarili—ang iisang Kataas-taasang Katotohanan, sariling-liwanag, walang kapantay, di-nagmamaliw, na tinatawag na Brahman; na sa Kanyang likas na kalikasan ay laging nag-aalis ng karumihan, at sa pamamagitan ng Kanyang mga lakas na nagdudulot ng paglikha at pagkalusaw ng sansinukob, inihahayag ang Kanyang dalisay at mapagpalang pag-iral.

Verse 6

अथाप्लुतोऽम्भस्यमले यथाविधि क्रियाकलापं परिधाय वाससी । चकार सन्ध्योपगमादि सत्तमो हुतानलो ब्रह्म जजाप वाग्यत: ॥ ६ ॥

Pagkaraan, ang pinakabanal na Persona ay naligo sa banal na tubig ayon sa tuntunin, nagsuot ng pang-ibaba at pang-itaas na kasuotan, at isinagawa ang buong hanay ng mga itinakdang ritwal, simula sa pagsamba sa bukang-liwayway. Matapos maghandog ng mga alay sa sagradong apoy, si Panginoong Kṛṣṇa ay nagtimpi ng pananalita at tahimik na nagbigkas ng Gāyatrī (Brahman) mantra.

Verse 7

उपस्थायार्कमुद्यन्तं तर्पयित्वात्मन: कला: । देवानृषीन् पितॄन्वृद्धान्विप्रानभ्यर्च्य चात्मवान् ॥ ७ ॥ धेनूनां रुक्‍मश‍ृङ्गीनां साध्वीनां मौक्तिकस्रजाम् । पयस्विनीनां गृष्टीनां सवत्सानां सुवाससाम् ॥ ८ ॥ ददौ रूप्यखुराग्राणां क्षौमाजिनतिलै: सह । अलङ्कृतेभ्यो विप्रेभ्यो बद्वं बद्वं दिने दिने ॥ ९ ॥

Araw-araw, sinasamba ng Panginoon ang sumisikat na araw at nag-aalay ng tarpaṇa sa mga deva, mga rishi, at mga ninuno—na pawang Kanyang mga pagpapalawak. Ang Panginoong may pagpipigil-sa-sarili ay maingat na sumamba rin sa mga nakatatanda at sa mga brāhmaṇa. Sa mga brāhmaṇang magagara ang kasuotan, nagkakaloob Siya ng mga kawan ng maamo at mapayapang baka—may sungay na balot sa ginto, kuwintas na perlas, balabal na pinong tela, at unahang bahagi ng mga kuko na balot sa pilak. Sagana ang gatas, minsan pa lamang nanganak, at kasama ang mga guya. Araw-araw, nagkakaloob Siya sa mga pantas na brāhmaṇa ng maraming pangkat na tig-13,084 baka, kasama ang telang linen, balat ng usa, at mga buto ng linga.

Verse 8

उपस्थायार्कमुद्यन्तं तर्पयित्वात्मन: कला: । देवानृषीन् पितॄन्वृद्धान्विप्रानभ्यर्च्य चात्मवान् ॥ ७ ॥ धेनूनां रुक्‍मश‍ृङ्गीनां साध्वीनां मौक्तिकस्रजाम् । पयस्विनीनां गृष्टीनां सवत्सानां सुवाससाम् ॥ ८ ॥ ददौ रूप्यखुराग्राणां क्षौमाजिनतिलै: सह । अलङ्कृतेभ्यो विप्रेभ्यो बद्वं बद्वं दिने दिने ॥ ९ ॥

Araw-araw, sinasamba ng Panginoon ang sumisikat na araw at nag-aalay ng tarpaṇa sa mga deva, mga rishi, at mga ninuno—na pawang Kanyang mga pagpapalawak. Ang Panginoong may pagpipigil-sa-sarili ay maingat na sumamba rin sa mga nakatatanda at sa mga brāhmaṇa. Sa mga brāhmaṇang magagara ang kasuotan, nagkakaloob Siya ng mga kawan ng maamo at mapayapang baka—may sungay na balot sa ginto, kuwintas na perlas, balabal na pinong tela, at unahang bahagi ng mga kuko na balot sa pilak. Sagana ang gatas, minsan pa lamang nanganak, at kasama ang mga guya. Araw-araw, nagkakaloob Siya sa mga pantas na brāhmaṇa ng maraming pangkat na tig-13,084 baka, kasama ang telang linen, balat ng usa, at mga buto ng linga.

Verse 9

उपस्थायार्कमुद्यन्तं तर्पयित्वात्मन: कला: । देवानृषीन् पितॄन्वृद्धान्विप्रानभ्यर्च्य चात्मवान् ॥ ७ ॥ धेनूनां रुक्‍मश‍ृङ्गीनां साध्वीनां मौक्तिकस्रजाम् । पयस्विनीनां गृष्टीनां सवत्सानां सुवाससाम् ॥ ८ ॥ ददौ रूप्यखुराग्राणां क्षौमाजिनतिलै: सह । अलङ्कृतेभ्यो विप्रेभ्यो बद्वं बद्वं दिने दिने ॥ ९ ॥

Araw-araw, sinamba ng Panginoon ang sumisikat na araw at naghandog ng tarpaṇa sa mga deva, mga ṛṣi, at mga ninuno—na pawang mga pagpapalawak ng Kanyang sarili. Pagkaraan, ang Panginoong may pagpipigil-sa-sarili ay maingat na sumamba sa mga nakatatanda at sa mga brāhmaṇa. Sa mga brāhmaṇang maayos ang bihis, nagkaloob Siya ng mga kawan ng maamong at mapayapang baka na may sungay na binalutan ng ginto at kuwintas na perlas; nakadamit ng mainam na tela, ang unahang bahagi ng mga kuko ay binalutan ng pilak, sagana sa gatas, minsan pa lamang nanganak, at may kasamang mga guya. Araw-araw, nagbigay Siya ng maraming pangkat na tig-13,084 na baka sa mga pantas na brāhmaṇa, kasama ang telang linen, balat ng usa, at mga buto ng linga.

Verse 10

गोविप्रदेवतावृद्धगुरून् भूतानि सर्वश: । नमस्कृत्यात्मसम्भूतीर्मङ्गलानि समस्पृशत् ॥ १० ॥

Nag-alay ng pagyukod si Panginoong Kṛṣṇa sa mga baka, sa mga brāhmaṇa at mga deva, sa mga nakatatanda at mga gurong espirituwal, at sa lahat ng nilalang—na pawang mga pagpapalawak ng Kanyang sarili. Pagkaraan, hinipo Niya ang mga bagay na mapalad.

Verse 11

आत्मानं भूषयामास नरलोकविभूषणम् । वासोभिर्भूषणै: स्वीयैर्दिव्यस्रगनुलेपनै: ॥ ११ ॥

Pagkaraan, pinalamutian Niya ang Kanyang katawan—na siyang palamuti ng lipunang tao—sa Kanyang natatanging kasuotan at alahas, at sa mga makalangit na kuwintas ng bulaklak at mga pabangong pamahid.

Verse 12

अवेक्ष्याज्यं तथादर्शं गोवृषद्विजदेवता: । कामांश्च सर्ववर्णानां पौरान्त:पुरचारिणाम् । प्रदाप्य प्रकृती: कामै: प्रतोष्य प्रत्यनन्दत ॥ १२ ॥

Pagkaraan, tiningnan Niya ang ghee, salamin, mga baka at toro, ang mga brāhmaṇa at mga deva, at tiniyak na ang mga tao ng lahat ng uri na nasa palasyo at sa buong lungsod ay nasisiyahan sa mga kaloob. Pagkatapos nito, binati Niya ang Kanyang mga ministro, pinasaya sila sa pagtupad ng kanilang mga hangarin.

Verse 13

संविभज्याग्रतो विप्रान् स्रक्‌ताम्बूलानुलेपनै: । सुहृद: प्रकृतीर्दारानुपायुङ्क्त तत: स्वयम् ॥ १३ ॥

Matapos munang ipamahagi sa mga brāhmaṇa ang mga kuwintas ng bulaklak, tāmbūla (pān), at pahid na sandalwood, ibinigay Niya ang mga ito sa Kanyang mga kaibigan, mga ministro, at mga asawa; at sa huli, Siya mismo ang tumanggap at nakinabang dito.

Verse 14

तावत् सूत उपानीय स्यन्दनं परमाद्भ‍ुतम् । सुग्रीवाद्यैर्हयैर्युक्तं प्रणम्यावस्थितोऽग्रत: ॥ १४ ॥

Noon, dinala ng kutsero ang lubhang kahanga-hangang karwahe, na nakayuko sa mga kabayong tulad ni Sugrīva at iba pa. Yumukod siya sa Panginoon at tumindig sa harap Niya.

Verse 15

गृहीत्वा पाणिना पाणी सारथेस्तमथारुहत् । सात्यक्युद्धवसंयुक्त: पूर्वाद्रिमिव भास्कर: ॥ १५ ॥

Hinawakan ni Panginoong Śrī Kṛṣṇa ang mga kamay ng kutsero at sumakay sa karwahe kasama sina Sātyaki at Uddhava, gaya ng araw na sumisikat sa silangang bundok.

Verse 16

ईक्षितोऽन्त:पुरस्‍त्रीणां सव्रीडप्रेमवीक्षितै: । कृच्छ्राद् विसृष्टो निरगाज्जातहासो हरन् मन: ॥ १६ ॥

Tinitigan Siya ng mga babae sa palasyo sa mga sulyap na may pag-ibig at hiya; mahirap Siyang pakawalan. Pagkaraan, umalis Siya na may ngiting nakabihag sa kanilang isipan.

Verse 17

सुधर्माख्यां सभां सर्वैर्वृष्णिभि: परिवारित: । प्राविशद् यन्निविष्टानां न सन्त्यङ्ग षडूर्मय: ॥ १७ ॥

Mahal na Hari, ang Panginoon na napapaligiran ng lahat ng Vṛṣṇi ay pumasok sa bulwagang Sudharmā, na nag-iingat sa mga pumapasok mula sa anim na alon ng buhay-materyal, O mahal na Hari.

Verse 18

तत्रोपविष्ट: परमासने विभु- र्बभौ स्वभासा ककुभोऽवभासयन् । वृतो नृसिंहैर्यदुभिर्यदूत्तमो यथोडुराजो दिवि तारकागणै: ॥ १८ ॥

Doon sa bulwagan, umupo ang Makapangyarihang Panginoon sa pinakadakilang luklukan, at sa Kanyang sariling liwanag ay pinasinag ang lahat ng dako. Napalilibutan ng mga Yadu na tila mga leon sa mga tao, ang pinakadakila sa Yadu ay tulad ng buwan sa gitna ng mga bituin.

Verse 19

तत्रोपमन्त्रिणो राजन् नानाहास्यरसैर्विभुम् । उपतस्थुर्नटाचार्या नर्तक्यस्ताण्डवै: पृथक् ॥ १९ ॥

Doon, O Hari, ang mga tagapagpatawa ay naglibang sa Panginoon sa iba’t ibang anyo ng katatawanan; ang mga bihasang tagapagpalabas ay naglingkod, at ang mga mananayaw na babae ay sumayaw ng tāṇḍava nang magkakahiwalay.

Verse 20

मृदङ्गवीणामुरजवेणुतालदरस्वनै: । ननृतुर्जगुस्तुष्टुवुश्च सूतमागधवन्दिन: ॥ २० ॥

Sa tunog ng mṛdaṅga, vīṇā, muraja, plauta, mga simbalo at kabibe, sila’y sumayaw at umawit; at ang mga sūta, māgadha at mga tagapuri ay bumigkas ng mga papuri sa kaluwalhatian ng Bhagavān.

Verse 21

तत्राहुर्ब्राह्मणा: केचिदासीना ब्रह्मवादिन: । पूर्वेषां पुण्ययशसां राज्ञां चाकथयन् कथा: ॥ २१ ॥

Sa bulwagang iyon, may ilang brāhmaṇa na brahma-vādin na nakaupo at malinaw na umaawit ng mga mantra ng Veda; at ang iba nama’y nagsasalaysay ng mga kuwento ng mga sinaunang haring bantog sa kabanalan.

Verse 22

तत्रैक: पुरुषो राजन्नागतोऽपूर्वदर्शन: । विज्ञापितो भगवते प्रतीहारै: प्रवेशित: ॥ २२ ॥

Noon, O Hari, may dumating na isang lalaki na hindi pa kailanman nakita roon. Ipinabatid siya ng mga bantay-pinto sa Bhagavān at saka siya inihatid papasok.

Verse 23

स नमस्कृत्य कृष्णाय परेशाय कृताञ्जलि: । राज्ञामावेदयद् दु:खं जरासन्धनिरोधजम् ॥ २३ ॥

Siya’y yumukod at nag-alay ng paggalang kay Śrī Kṛṣṇa, ang Kataas-taasang Panginoon; at nang magkadikit ang mga palad, isinalaysay niya ang pagdurusa ng mga hari dahil sa pagkakabilanggo ni Jarāsandha.

Verse 24

ये च दिग्विजये तस्य सन्नतिं न ययुर्नृपा: । प्रसह्य रुद्धास्तेनासन्नयुते द्वे गिरिव्रजे ॥ २४ ॥

Ang dalawampung libong hari na tumangging lubusang magpasakop sa pananakop ni Jarāsandha ay sapilitang ibinilanggo niya sa kuta na tinatawag na Girivraja.

Verse 25

राजान ऊचु: कृष्ण कृष्णाप्रमेयात्मन् प्रपन्नभयभञ्जन । वयं त्वां शरणं यामो भवभीता: पृथग्धिय: ॥ २५ ॥

Sinabi ng mga hari: O Krishna, Krishna, di-masusukat na Kaluluwa, tagapawi ng takot ng mga sumuko sa Iyo! Bagama’t may hiwalay na pag-iisip kami, dahil sa takot sa pag-iral sa mundo, lumalapit kami sa Iyong kanlungan.

Verse 26

लोको विकर्मनिरत: कुशले प्रमत्त: कर्मण्ययं त्वदुदिते भवदर्चने स्वे । यस्तावदस्य बलवानिह जीविताशां सद्यश्छिनत्त्यनिमिषाय नमोऽस्तु तस्मै ॥ २६ ॥

Ang mga tao sa mundong ito ay laging abala sa makasalanang gawa at nalilito sa tunay na tungkulin; samantalang ayon sa Iyong utos, ang pagsamba sa Iyo sa sariling tungkulin ang tunay na kabutihan. Nag-aalay kami ng pagyukod sa Makapangyarihang Panginoon na lumilitaw bilang Panahon at biglang pumuputol sa matigas na pag-asa sa mahabang buhay.

Verse 27

लोके भवाञ्जगदिन: कलयावतीर्ण: सद्रक्षणाय खलनिग्रहणाय चान्य: । कश्चित् त्वदीयमतियाति निदेशमीश किं वा जन: स्वकृतमृच्छति तन्न विद्म: ॥ २७ ॥

O Panginoon ng sansinukob, bumaba Ka sa mundong ito kasama ang Iyong sariling kapangyarihan upang ingatan ang mga banal at supilin ang masasama. Ngunit, O Diyos, hindi namin maunawaan kung paanong may makalalampas sa Iyong kautusan at patuloy pang makatatamasa ng bunga ng sariling gawa.

Verse 28

स्वप्नायितं नृपसुखं परतन्त्रमीश शश्वद्भ‍येन मृतकेन धुरं वहाम: । हित्वा तदात्मनि सुखं त्वदनीहलभ्यं क्लिश्यामहेऽतिकृपणास्तव माययेह ॥ २८ ॥

O Panginoon, ang kaligayahang panghari na nakasalalay sa iba ay parang panaginip; dala-dala namin ang bigat ng katawang tila bangkay na laging puno ng takot. Tinalikuran namin ang tunay na ligaya ng kaluluwa na nakakamit sa walang-sariling paglilingkod sa Iyo, kaya kami na lubhang dukha ay nagdurusa rito sa ilalim ng Iyong māyā.

Verse 29

तन्नो भवान् प्रणतशोकहराङ्‍‍घ्रियुग्मो बद्धान् वियुङ्‍क्ष्व मगधाह्वयकर्मपाशात् । यो भूभुजोऽयुतमतङ्गजवीर्यमेको बिभ्रद् रुरोध भवने मृगराडिवावी: ॥ २९ ॥

Kaya nga, O Panginoon, ang Iyong mga paa ay nag-aalis ng dalamhati ng mga sumuko; kaya palayain Mo kami na mga bilanggo mula sa tanikala ng karma na nagpakitang-anyo bilang hari ng Magadha. Siya mag-isa’y may lakas na parang sampung libong nagngangalit na elepante at ikinulong kami sa kanyang bahay na gaya ng leon na sumasakmal ng mga tupa.

Verse 30

यो वै त्वया द्विनवकृत्व उदात्तचक्र भग्नो मृधे खलु भवन्तमनन्तवीर्यम् । जित्वा नृलोकनिरतं सकृदूढदर्पो युष्मत्प्रजा रुजति नोऽजित तद् विधेहि ॥ ३० ॥

O Tagapagdala ng chakra! Walang hanggan ang Iyong lakas; kaya sa digmaan ay dinurog Mo si Jarāsandha nang labimpitong ulit. Ngunit nang abala Ka sa mga gawain ng tao, minsan ay hinayaan Mo siyang manaig sa Iyo. Ngayon, sa kapalaluan, pinahihirapan niya kami na Iyong mga nasasakupan. O Di-Magagapi, pakiayos Mo ito.

Verse 31

दूत उवाच इति मागधसंरुद्धा भवद्दर्शनकाङ्‍‍क्षिण: । प्रपन्ना: पादमूलं ते दीनानां शं विधीयताम् ॥ ३१ ॥

Sinabi ng sugo: Ito ang mensahe ng mga haring ikinulong ng hari ng Magadha; sila’y nananabik sa Iyong darśana at sumuko na sa paanan Mo. Ipagkaloob Mo ang kabutihang-palad sa mga abang ito.

Verse 32

श्रीशुक उवाच राजदूते ब्रुवत्येवं देवर्षि: परमद्युति: । बिभ्रत्पिङ्गजटाभारं प्रादुरासीद् यथा रवि: ॥ ३२ ॥

Sinabi ni Śukadeva: Habang nagsasalita nang gayon ang sugo ng mga hari, biglang lumitaw si Nārada, ang rishi ng mga deva na lubhang maningning. Taglay ang kumpol ng ginintuang jata sa ulo, pumasok siya na parang makinang na araw.

Verse 33

तं द‍ृष्ट्वा भगवान् कृष्ण: सर्वलोकेश्वरेश्वर: । ववन्द उत्थित: शीर्ष्णा ससभ्य: सानुगो मुदा ॥ ३३ ॥

Pagkakita sa kanya, si Bhagavān Kṛṣṇa—ang Panginoon ng mga panginoon sa lahat ng daigdig—ay masayang tumayo, at kasama ang mga kasapi ng kapulungan at mga kasama Niya, yumuko nang may paggalang kay Nārada Muni.

Verse 34

सभाजयित्वा विधिवत् कृतासनपरिग्रहम् । बभाषे सुनृतैर्वाक्यै: श्रद्धया तर्पयन् मुनिम् ॥ ३४ ॥

Nang tanggapin ni Nārada ang inihandog na upuan, pinarangalan siya ni Śrī Kṛṣṇa ayon sa tuntunin ng śāstra at, sa puspos na pananampalataya, pinalugod siya sa mga salitang totoo at kaaya-aya.

Verse 35

अपि स्विदद्य लोकानां त्रयाणामकुतोभयम् । ननु भूयान् भगवतो लोकान् पर्यटतो गुण: ॥ ३५ ॥

Ngayong araw, tiyak na ang tatlong daigdig ay naging walang takot, sapagkat ganyan ang impluwensiya ng dakilang banal na tulad mo na malayang naglalakbay sa lahat ng mga loka.

Verse 36

न हि तेऽविदितं किञ्चिल्ल‍ोकेष्वीश्वरकर्तृषु । अथ पृच्छामहे युष्मान्पाण्डवानां चिकीर्षितम् ॥ ३६ ॥

Sa nilikha ng Panginoon, wala kang hindi nalalaman; kaya’t pakiusap, sabihin sa Amin kung ano ang balak gawin ng mga Pāṇḍava.

Verse 37

श्रीनारद उवाच द‍ृष्टा मया ते बहुशो दुरत्यया माया विभो विश्वसृजश्च मायिन: । भूतेषु भूमंश्चरत: स्वशक्तिभि- र्वह्नेरिवच्छन्नरुचो न मेऽद्भ‍ुतम् ॥ ३७ ॥

Sinabi ni Śrī Nārada: O Makapangyarihan, maraming ulit ko nang nakita ang di-malalampasang māyā Mo na nakalilito maging kay Brahmā, ang lumikha ng sansinukob. O Panginoong sumasaklaw sa lahat, hindi ako nagtataka na itinatago Mo ang Iyong sarili sa pamamagitan ng sariling mga lakas habang kumikilos sa gitna ng mga nilalang, gaya ng apoy na natatakpan ng usok ang liwanag nito.

Verse 38

तवेहितं कोऽर्हति साधु वेदितुं स्वमाययेदं सृजतो नियच्छत: । यद् विद्यमानात्मतयावभासते तस्मै नमस्ते स्वविलक्षणात्मने ॥ ३८ ॥

Sino ang makauunawa nang wasto sa Iyong layon? Sa Iyong māyā, pinalalawak Mo at muli ring binabawi ang paglikhang ito, kaya ito’y waring may matibay na pag-iral. Pagpupugay sa Iyo, na ang transendental na kalagayan ay di-maaarok at natatangi.

Verse 39

जीवस्य य: संसरतो विमोक्षणं न जानतोऽनर्थवहाच्छरीरत: । लीलावतारै: स्वयश:प्रदीपकं प्राज्वालयत्त्वा तमहं प्रपद्ये ॥ ३९ ॥

Ang nilalang na umiikot sa siklo ng kapanganakan at kamatayan ay hindi alam ang daan ng paglaya mula sa katawang materyal na nagdadala ng maraming pagdurusa. Ngunit Ikaw, Kataas-taasang Panginoon, bumababa bilang iba’t ibang lila-avatara, at sa Iyong mga banal na paglalaro ay sinisindihan Mo ang tanglaw ng Iyong kaluwalhatian upang liwanagin ang landas ng kaluluwa; kaya ako’y sumasailalim sa Iyong kanlungan.

Verse 40

अथाप्याश्रावये ब्रह्म नरलोकविडम्बनम् । राज्ञ: पैतृष्वस्रेयस्य भक्तस्य च चिकीर्षितम् ॥ ४० ॥

Gayunman, O Brahman na gumaganap bilang tao, ipaaalam ko sa Iyo ang balak ng Iyong deboto—si Mahārāja Yudhiṣṭhira, anak ng kapatid na babae ng Iyong ama—na nais niyang gawin.

Verse 41

यक्ष्यति त्वां मखेन्द्रेण राजसूयेन पाण्डव: । पारमेष्ठ्यकामो नृपतिस्तद् भवाननुमोदताम् ॥ ४१ ॥

Nagnanais ng walang kapantay na paghahari, ang haring Yudhiṣṭhira ng mga Pāṇḍava ay nagbabalak na sumamba sa Iyo sa pamamagitan ng pinakadakilang handog-apoy, ang Rājasūya. Nawa’y pagpalain at sang-ayunan Mo ang kanyang gawain.

Verse 42

तस्मिन् देव क्रतुवरे भवन्तं वै सुरादय: । दिद‍ृक्षव: समेष्यन्ति राजानश्च यशस्विन: ॥ ४२ ॥

O Panginoon, sa pinakadakilang handog na iyon, ang mga deva at ang mga tanyag na hari, na sabik na makita Ka, ay magsisidating na magkakasama.

Verse 43

श्रवणत्कीर्तनाद् ध्यानात्पूयन्तेऽन्तेवसायिन: । तव ब्रह्ममयस्येश किमुतेक्षाभिमर्शिन: ॥ ४३ ॥

O Panginoon, Ikaw ay Brahman-maya; sa pakikinig, pag-awit ng papuri, at pagninilay sa Iyong kaluwalhatian, maging ang mga itinakwil ay nalilinis. Lalo pa kaya ang mga nakakakita at nakakahipo sa Iyo!

Verse 44

यस्यामलं दिवि यश: प्रथितं रसायां भूमौ च ते भुवनमङ्गल दिग्वितानम् । मन्दाकिनीति दिवि भोगवतीति चाधो गङ्गेति चेह चरणाम्बु पुनाति विश्वम् ॥ ४४ ॥

O Panginoon na mapagpala sa buong sansinukob! Ang Iyong dalisay na katanyagan ay nakalatag na parang bubong sa langit, gitnang daigdig, at ibabang mga daigdig. Ang banal na tubig na naghuhugas sa Iyong mga paang-loto ay tinatawag sa itaas na daigdig na Mandākinī, sa ibaba na Bhogavatī, at dito sa lupa na Ganges; dumadaloy ito sa buong sansinukob at naglilinis saan man ito magtungo.

Verse 45

श्रीशुक उवाच तत्र तेष्वात्मपक्षेष्वगृणत्सु विजिगीषया । वाच: पेशै: स्मयन् भृत्यमुद्धवं प्राह केशव: ॥ ४५ ॥

Sinabi ni Śukadeva: Nang tutulan ng mga kapanig ni Kṛṣṇa—ang mga Yādava—ang mungkahi dahil sa pagnanais na talunin si Jarāsandha, ngumiti ang Panginoong Keśava at, sa magagandang pananalita, kinausap ang Kanyang lingkod na si Uddhava.

Verse 46

श्रीभगवानुवाच त्वं हि न: परमं चक्षु: सुहृन्मन्त्रार्थतत्त्ववित् । अथात्र ब्रूह्यनुष्ठेयं श्रद्दध्म: करवाम तत् ॥ ४६ ॥

Sinabi ng Panginoon: Ikaw ang aming pinakamainam na mata at pinakamalapit na kaibigan, sapagkat ganap mong nauunawaan ang kahulugan at bigat ng iba’t ibang payo. Kaya sabihin mo kung ano ang dapat gawin sa kalagayang ito; nagtitiwala kami sa iyong paghatol at susundin iyon.

Verse 47

इत्युपामन्त्रितो भर्त्रा सर्वज्ञेनापि मुग्धवत् । निदेशं शिरसाधाय उद्धव: प्रत्यभाषत ॥ ४७ ॥

[Nagpatuloy si Śukadeva:] Kaya nang hilingin ito ng kanyang panginoon—na bagama’t lubos na nakaaalam ay kumilos na tila nalilito—itinanghal ni Uddhava ang utos sa kanyang ulo at sumagot nang ganito.

Frequently Asked Questions

The rooster’s crow marks the end of nocturnal intimacy and the start of royal and Vedic duties, so the queens’ lament highlights vipralambha (love in separation). Devotion here is not abstract: it is embodied in relational bhakti where time itself becomes an antagonist. The text thereby contrasts Kṛṣṇa’s private sweetness (mādhurya) with His public responsibility, intensifying the devotee’s longing and underscoring the Lord’s accessibility within household life.

Bhāgavata theology holds Kṛṣṇa as the āśraya (ultimate ground) of Brahman and Paramātmā. His ‘self-meditation’ is not a conditioned practice to attain realization; it is a līlā that teaches ideal sādhana and affirms His self-luminous, nondependent nature. The passage also instructs that true purification and freedom from contamination arise from centering consciousness on the Supreme Truth, not merely from external rite.

They are rulers captured by Jarāsandha for refusing total submission during his conquests and are confined at Girivraja. Their plea is framed as śaraṇāgati: they acknowledge the futility of royal ‘happiness’ and interpret their captivity as a manifestation of karmic bondage. By appealing to Kṛṣṇa as the destroyer of fear, they model how suffering can become a turning point from ahaṅkāra (separatist pride) to bhakti and liberation.

Kṛṣṇa’s inquiry is a deliberate humanlike posture (nara-līlā) that honors His devotee’s role and demonstrates proper consultative governance. It also sets the narrative mechanism for revealing the Rājasūya plan and for eliciting Uddhava’s counsel. In Bhāgavata pedagogy, omniscience does not prevent dialog; rather, dialog becomes the medium through which dharma, strategy, and devotion are taught.

The Rājasūya is an imperial consecration that establishes unrivaled sovereignty, but in the Bhāgavata it is reoriented: Yudhiṣṭhira’s aim is to worship Kṛṣṇa as the true enjoyer and center of all yajña. Thus political unification becomes a theological act—publicly recognizing Bhagavān as the supreme ruler—while also requiring the removal of adharmic obstacles like Jarāsandha.