Adhyaya 9
Ashtama SkandhaAdhyaya 929 Verses

Adhyaya 9

Mohinī-mūrti Distributes Amṛta; Rāhu is Severed; Results Differ by Shelter

Pagkatapos ng pag-ikot sa karagatan, inagaw ng mga asura ang kalaśa ng amṛta at agad nag-away-away sa loob, na nagpapakita ng kahinaan ng alyansang nakabatay sa sarap at kapangyarihan. Sa sandaling iyon, nagpakita ang Panginoon bilang Mohinī-mūrti—isang pambihirang kagandahang babae—na gumulo sa isip ng mga asura. Hiniling nila na Siya ang magpasya at magbahagi ng nektar nang pantay, sa pag-aaring iisa ang pinagmulan nilang lahi mula kay Kaśyapa. Hayagang nagbabala si Mohinī na hindi marunong ang magtiwala sa isang malayang babae, ngunit dahil sa pagmamataas at pagkabihag ng pang-akit, ibinigay nila ang sisidlan at pumayag na tanggapin ang anumang gawin Niya, makatarungan man o hindi. Matapos ang mga paghahandang ritwal at pormal na pag-upo, inayos ni Mohinī ang magkahiwalay na hanay at sa matatamis na salita ay nilinlang ang mga asura, habang ang amṛta ay ipinamahagi sa mga deva, na nagkaloob ng kalayaan mula sa pagtanda at kamatayan. Nanahimik ang mga asura upang mapanatili ang ipinangakong “pagkakapantay” at ang kanilang nahuhumaling na pakikisama. Si Rāhu ay sumingit sa hanay ng mga deva, ngunit ibinunyag nina Sūrya at Candra; pinugutan siya ni Hari gamit ang Sudarśana-cakra, at ang kanyang walang-kamatayang ulo ay naging graha na sanhi ng mga eklipse. Nang matapos uminom ang mga deva, inihayag ng Panginoon ang Kanyang tunay na anyo. Nagtatapos ang kabanata sa malinaw na aral: iisang pagsisikap, magkaibang bunga—nagtagumpay ang mga deva dahil sumilong sa mga paa ng Panginoon; nabigo ang mga asura dahil hiwalay sa bhakti, at ang lahat ng gawaing makamundo ay nagiging mabunga lamang kapag iniaalay para sa ikalulugod ng Panginoon.

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच तेऽन्योन्यतोऽसुरा: पात्रं हरन्तस्त्यक्तसौहृदा: । क्षिपन्तो दस्युधर्माण आयान्तीं दद‍ृशु: स्त्रियम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Pagkatapos, ang mga demonyo ay naging magkaaway sa isa't isa. Habang nag-aagawan sa lalagyan ng nektar na parang mga magnanakaw, nakita nila ang isang babae na papalapit.

Verse 2

अहो रूपमहो धाम अहो अस्या नवं वय: । इति ते तामभिद्रुत्य पप्रच्छुर्जातहृच्छया: ॥ २ ॥

Nang makita ang magandang babae, sinabi ng mga demonyo, "Ay, kay ganda ng Kanyang anyo, kay ganda ng kinang ng Kanyang katawan, at kay ganda ng Kanyang kabataan!" Sa pagsasabi nito, mabilis silang lumapit sa Kanya na puno ng pagnanasa at nagsimulang magtanong.

Verse 3

का त्वं कञ्जपलाशाक्षि कुतो वा किं चिकीर्षसि । कस्यासि वद वामोरु मथ्नतीव मनांसि न: ॥ ३ ॥

O dalagang napakaganda na ang mga mata’y tulad ng talulot ng lotus, sino ka? Saan ka nagmula? Ano ang layon ng pagparito mo, at kanino ka nabibilang? O may kagila-gilalas na ganda ng mga hita, sa pagtanaw pa lamang sa iyo ay nababagabag na ang aming isipan.

Verse 4

न वयं त्वामरैर्दैत्यै: सिद्धगन्धर्वचारणै: । नास्पृष्टपूर्वां जानीमो लोकेशैश्च कुतो नृभि: ॥ ४ ॥

Huwag nang banggitin ang mga tao; maging ang mga deva, asura, Siddha, Gandharva, Cāraṇa, at ang mga tagapangasiwa ng sansinukob at mga Prajāpati ay hindi pa kailanman nakahipo sa iyo noon. Gayunman, hindi ibig sabihin nito na hindi namin nakikilala ang iyong pagkatao.

Verse 5

नूनं त्वं विधिना सुभ्रू: प्रेषितासि शरीरिणाम् । सर्वेन्द्रियमन:प्रीतिं विधातुं सघृणेन किम् ॥ ५ ॥

O dalagang may magagandang kilay, tiyak na ang Tagapag-ayos ng kapalaran, sa Kanyang habag na walang sanhi, ay nagsugo sa iyo upang pasayahin ang mga pandama at isipan ng lahat naming may katawan. Hindi ba totoo?

Verse 6

सा त्वं न: स्पर्धमानानामेकवस्तुनि मानिनि । ज्ञातीनां बद्धवैराणां शं विधत्स्व सुमध्यमे ॥ ६ ॥

O marangal na babae, dahil sa iisang bagay—ang sisidlan ng amrita—kami’y nag-aagawan at nagkakagalit. Bagaman magkakamag-anak sa iisang angkan, lalo pang tumitindi ang alitan. O may payat na baywang, maawa ka at pagpayapain kami sa paghatol sa pagtatalong ito.

Verse 7

वयं कश्यपदायादा भ्रातर: कृतपौरुषा: । विभजस्व यथान्यायं नैव भेदो यथा भवेत् ॥ ७ ॥

Kaming lahat—mga deva at asura—ay supling ni Kaśyapa, kaya magkakapatid. Ngunit ngayo’y ipinapakita namin ang sariling lakas sa pagkakawatak-watak. Kaya hinihiling naming hatiin mo ang amrita ayon sa katarungan, upang walang maging pagkakahati sa amin.

Verse 8

इत्युपामन्त्रितो दैत्यैर्मायायोषिद्वपुर्हरि: । प्रहस्य रुचिरापाङ्गैर्निरीक्षन्निदमब्रवीत् ॥ ८ ॥

Nang sa gayon ay hiningi ng mga asura, ang Panginoong Hari na nag-anyong magandang babae ay ngumiti. Sa kaakit-akit na sulyap, tiningnan Niya sila at nagsalita nang ganito.

Verse 9

श्रीभगवानुवाच कथं कश्यपदायादा: पुंश्चल्यां मयि सङ्गता: । विश्वासं पण्डितो जातु कामिनीषु न याति हि ॥ ९ ॥

Sinabi ng Panginoon: “O mga inapo ni Kaśyapa! Isa lamang akong babaeng bayaran; bakit kayo may napakalaking tiwala sa Akin? Ang marunong ay hindi basta nagtitiwala sa mga babaeng mapang-akit.”

Verse 10

सालावृकाणां स्त्रीणां च स्वैरिणीनां सुरद्विष: । सख्यान्याहुरनित्यानि नूत्नं नूत्नं विचिन्वताम् ॥ १० ॥

O mga asura! Gaya ng mga unggoy, asong-gubat at aso na hindi matatag sa ugnayang makamundo at araw-araw naghahanap ng panibagong kasama, gayon din ang mga babaeng namumuhay nang malaya ay naghahanap ng bagong kaibigan araw-araw. Ang pakikipagkaibigan sa ganito ay hindi nagtatagal—iyan ang sabi ng mga pantas.

Verse 11

श्रीशुक उवाच इति ते क्ष्वेलितैस्तस्या आश्वस्तमनसोऽसुरा: । जहसुर्भावगम्भीरं ददुश्चामृतभाजनम् ॥ ११ ॥

Nagpatuloy si Śrī Śukadeva Gosvāmī: Nang marinig ng mga asura ang mga salitang tila pabiro ng Mohinī-mūrti, naging panatag ang kanilang loob. Tumawa sila nang may bigat, at sa huli ay ibinigay sa Kanya ang sisidlan ng amṛta.

Verse 12

ततो गृहीत्वामृतभाजनं हरि- र्बभाष ईषत्स्मितशोभया गिरा । यद्यभ्युपेतं क्‍व च साध्वसाधु वा कृतं मया वो विभजे सुधामिमाम् ॥ १२ ॥

Pagkatapos, kinuha ng Panginoong Hari ang sisidlan ng amṛta at, bahagyang nakangiti, nagsalita sa kaakit-akit na pananalita: “O mga asura, kung tatanggapin ninyo ang anumang gagawin Ko—maging tama man o hindi—ako ang mananagot sa paghahati ng sudhā na ito sa inyo.”

Verse 13

इत्यभिव्याहृतं तस्या आकर्ण्यासुरपुङ्गवा: । अप्रमाणविदस्तस्यास्तत् तथेत्यन्वमंसत ॥ १३ ॥

Nang marinig ng mga pinunong asura ang matatamis na salita ni Mohinī-mūrti, sila na hindi bihasa sa paghatol ay agad pumayag. “Oo, tama ang sinabi Mo,” tugon nila.

Verse 14

अथोपोष्य कृतस्‍नाना हुत्वा च हविषानलम् । दत्त्वा गोविप्रभूतेभ्य: कृतस्वस्त्ययना द्विजै: ॥ १४ ॥ यथोपजोषं वासांसि परिधायाहतानि ते । कुशेषु प्राविशन्सर्वे प्रागग्रेष्वभिभूषिता: ॥ १५ ॥

Pagkaraan, ang mga deva at asura ay nag-ayuno, naligo, at naghandog ng ghee at mga alay sa apoy. Nagbigay sila ng kawanggawa sa mga baka, sa mga brāhmaṇa, at sa iba pang uri ayon sa nararapat. Sa patnubay ng mga dvija, isinagawa ang mga ritwal na mapalad. Pagkatapos, nagsuot sila ng bagong kasuotan ayon sa nais, nag-alahas, at umupo nang nakaharap sa silangan sa mga upuang damong kuśa.

Verse 15

अथोपोष्य कृतस्‍नाना हुत्वा च हविषानलम् । दत्त्वा गोविप्रभूतेभ्य: कृतस्वस्त्ययना द्विजै: ॥ १४ ॥ यथोपजोषं वासांसि परिधायाहतानि ते । कुशेषु प्राविशन्सर्वे प्रागग्रेष्वभिभूषिता: ॥ १५ ॥

Pagkaraan, ang mga deva at asura ay nag-ayuno, naligo, at naghandog ng ghee at mga alay sa apoy. Nagbigay sila ng kawanggawa sa mga baka, sa mga brāhmaṇa, at sa iba pang uri ayon sa nararapat. Sa patnubay ng mga dvija, isinagawa ang mga ritwal na mapalad. Pagkatapos, nagsuot sila ng bagong kasuotan ayon sa nais, nag-alahas, at umupo nang nakaharap sa silangan sa mga upuang damong kuśa.

Verse 16

प्राङ्‌मुखेषूपविष्टेषु सुरेषु दितिजेषु च । धूपामोदितशालायां जुष्टायां माल्यदीपकै: ॥ १६ ॥ तस्यां नरेन्द्र करभोरुरुशद्दुकूल- श्रोणीतटालसगतिर्मदविह्वलाक्षी । सा कूजती कनकनूपुरशिञ्जितेन कुम्भस्तनी कलसपाणिरथाविवेश ॥ १७ ॥

O Hari, habang ang mga deva at diti-ja ay nakaupo nang nakaharap sa silangan sa bulwagang mabango sa insenso at pinalamutian ng mga garland at ilawan, pumasok ang babaeng iyon. Suot niya ang napakagandang kasuotan; mabagal ang lakad dahil sa mabigat na balakang; ang mga mata’y di-mapakali sa pagkalango ng kabataan. Sa tunog ng gintong nupur sa bukung-bukong, siya’y dumating; ang dibdib ay gaya ng banga, ang hita’y gaya ng nguso ng elepante, at may dalang banga ng tubig sa kamay.

Verse 17

प्राङ्‌मुखेषूपविष्टेषु सुरेषु दितिजेषु च । धूपामोदितशालायां जुष्टायां माल्यदीपकै: ॥ १६ ॥ तस्यां नरेन्द्र करभोरुरुशद्दुकूल- श्रोणीतटालसगतिर्मदविह्वलाक्षी । सा कूजती कनकनूपुरशिञ्जितेन कुम्भस्तनी कलसपाणिरथाविवेश ॥ १७ ॥

O Hari, habang ang mga deva at diti-ja ay nakaupo nang nakaharap sa silangan sa bulwagang mabango sa insenso at pinalamutian ng mga garland at ilawan, pumasok ang babaeng iyon. Suot niya ang napakagandang kasuotan; mabagal ang lakad dahil sa mabigat na balakang; ang mga mata’y di-mapakali sa pagkalango ng kabataan. Sa tunog ng gintong nupur sa bukung-bukong, siya’y dumating; ang dibdib ay gaya ng banga, ang hita’y gaya ng nguso ng elepante, at may dalang banga ng tubig sa kamay.

Verse 18

तां श्रीसखीं कनककुण्डलचारुकर्ण- नासाकपोलवदनां परदेवताख्याम् । संवीक्ष्य सम्मुमुहुरुत्स्मितवीक्षणेन देवासुरा विगलितस्तनपट्टिकान्ताम् ॥ १८ ॥

Ang Kanyang mga tainga na may gintong hikaw, at ang kaakit-akit na ilong at pisngi, ay nagpaganda sa mukha ng Mohinī-mūrti na kinikilalang Kataas-taasang Diyosa. Nang Siya’y tumingin na may banayad na ngiti at sulyap, at bahagyang gumalaw ang laylayan ng sari sa Kanyang dibdib, ang mga deva at asura ay lubos na nabighani.

Verse 19

असुराणां सुधादानं सर्पाणामिव दुर्नयम् । मत्वा जातिनृशंसानां न तां व्यभजदच्युत: ॥ १९ ॥

Ang mga asura ay likas na tuso na parang ahas; kaya ang pagbibigay sa kanila ng bahagi ng amṛta ay kasingpanganib ng pagpapainom ng gatas sa ahas. Sa pag-alam sa kanilang likas na kalupitan, hindi ibinigay ni Acyuta ang bahagi ng amṛta sa kanila.

Verse 20

कल्पयित्वा पृथक् पङ्क्तीरुभयेषां जगत्पति: । तांश्चोपवेशयामास स्वेषु स्वेषु च पङ्क्तिषु ॥ २० ॥

Bilang Mohinī-mūrti, inayos ng Panginoon ng sansinukob ang magkahiwalay na hanay ng upuan para sa mga deva at asura, at pinaupo sila sa kani-kanilang hanay.

Verse 21

दैत्यान्गृहीतकलसो वञ्चयन्नुपसञ्चरै: । दूरस्थान् पाययामास जरामृत्युहरां सुधाम् ॥ २१ ॥

Hawak ang sisidlan ng amṛta, lumapit Siya muna sa mga daitya, pinasaya sila sa matatamis na salita at sa gayon ay nilinlang sila upang mawalan ng bahagi. Pagkaraan, pinainom Niya ang mga deva na nakaupo sa malayo ng amṛta na nag-aalis ng karamdaman, katandaan, at kamatayan.

Verse 22

ते पालयन्त: समयमसुरा: स्वकृतं नृप । तूष्णीमासन्कृतस्‍नेहा: स्त्रीविवादजुगुप्सया ॥ २२ ॥

O Hari, dahil nangako ang mga asura na tatanggapin ang anumang gawin ng babae—matuwid man o hindi—upang tuparin ang pangakong iyon at dahil kasuklam-suklam sa kanila ang makipagtalo sa isang babae, nanatili silang tahimik.

Verse 23

तस्यां कृतातिप्रणया: प्रणयापायकातरा: । बहुमानेन चाबद्धा नोचु: किञ्चन विप्रियम् ॥ २३ ॥

Ang mga demonyo ay nagkaroon ng pagtingin kay Mohini-murti at natakot na masira ang kanilang ugnayan. Kaya naman, nagpakita sila ng labis na paggalang at hindi nagsalita ng anumang hindi maganda.

Verse 24

देवलिङ्गप्रतिच्छन्न: स्वर्भानुर्देवसंसदि । प्रविष्ट: सोममपिबच्चन्द्रार्काभ्यां च सूचित: ॥ २४ ॥

Si Rahu ay nagbalatkayo bilang isang diyos, pumasok sa kapulungan ng mga diyos, at uminom ng nektar. Gayunpaman, siya ay nakilala at itinuro ng Araw at Buwan.

Verse 25

चक्रेण क्षुरधारेण जहार पिबत: शिर: । हरिस्तस्य कबन्धस्तु सुधयाप्लावितोऽपतत् ॥ २५ ॥

Gamit ang Kanyang matalim na disko, pinutol ng Panginoong Hari ang ulo ni Rahu. Ang kanyang katawan, na hindi naabot ng nektar, ay bumagsak.

Verse 26

शिरस्त्वमरतां नीतमजो ग्रहमचीक्लृपत् । यस्तु पर्वणि चन्द्रार्कावभिधावति वैरधी: ॥ २६ ॥

Ang ulo ni Rahu ay naging imortal, kaya ginawa itong isang planeta ni Brahma. Dahil sa galit, inaatake niya ang Araw at Buwan tuwing kabilugan at bagong buwan.

Verse 27

पीतप्रायेऽमृते देवैर्भगवान् लोकभावन: । पश्यतामसुरेन्द्राणां स्वं रूपं जगृहे हरि: ॥ २७ ॥

Nang halos maubos na ng mga diyos ang nektar, ang Panginoong Hari, ang tagapangalaga ng mundo, ay nagpakita ng Kanyang tunay na anyo sa harap ng mga demonyo.

Verse 28

एवं सुरासुरगणा: समदेशकाल- हेत्वर्थकर्ममतयोऽपि फले विकल्पा: । तत्रामृतं सुरगणा: फलमञ्जसापु- र्यत्पादपङ्कजरज:श्रयणान्न दैत्या: ॥ २८ ॥

Gayon, ang mga deva at mga asura—bagaman iisa ang lugar, panahon, sanhi, layunin, gawain at hangarin—nagkaiba sa bunga. Dahil ang mga deva ay sumisilong sa alabok ng lotus na paa ng Panginoon, madali nilang nainom ang amrita; ngunit ang mga daitya na walang kanlungan sa Kanyang mga paa ay hindi nakamit ang ninanais.

Verse 29

यद् युज्यतेऽसुवसुकर्ममनोवचोभि- र्देहात्मजादिषु नृभिस्तदसत् पृथक्त्वात् । तैरेव सद् भवति यत् क्रियतेऽपृथक्त्वात् सर्वस्य तद् भवति मूलनिषेचनं यत् ॥ २९ ॥

Sa lipunan ng tao, ang iba’t ibang gawain na ginagawa sa isip, salita, at gawa upang ingatan ang buhay at yaman—na nakatuon sa katawan, anak, at pag-aari—ay nauuwi sa wala dahil hiwalay sa bhakti. Ngunit kapag ang mga gawa ring iyon ay iniaalay upang bigyang-lugod ang Panginoon, ang mabuting bunga ay napapamahagi sa lahat, gaya ng tubig na ibinubuhos sa ugat at kumakalat sa buong puno.

Frequently Asked Questions

The chapter frames the asuras as “crooked like snakes,” meaning their intent is exploitative and dangerous; giving them amṛta would empower adharma, like “milk to a snake.” More fundamentally, the concluding teaching states that the devas attained the fruit because they were under the shelter of the Lord’s lotus feet, whereas the asuras—separate from bhakti—could not receive the intended result even though they participated in the same enterprise.

Rāhu disguises himself in deva dress and briefly succeeds due to the complexity of the Lord’s līlā, where the Lord’s arrangement also allows the eclipse-causation narrative to manifest. The Sun and Moon detect him due to their enduring enmity, and the Lord immediately acts as protector (poṣaṇa) by severing him with Sudarśana, preventing the full empowerment of his body.

Rāhu is an asura whose head became immortal by contact with amṛta, while his body perished because it was not touched by nectar. Accepted as a graha, he remains an eternal enemy of Sūrya and Candra and attacks them on full-moon and new-moon nights—an etiological (Purāṇic) explanation for eclipses integrated into the cosmos-and-dharma narrative of the Bhāgavatam.

The text explicitly states that place, time, cause, purpose, activity, and ambition were the same for devas and asuras, yet the result differed. The deciding factor is shelter (āśraya): acts disconnected from devotional service are baffled, but when the same acts are offered for the Lord’s satisfaction, the benefit spreads to all—like watering the root nourishing the entire tree.