Adhyaya 376

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे समाधिर्नाम पञ्चसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ षट्सप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ब्रह्मज्ञानं अग्निर् उवाच ब्रह्मज्ञानं प्रवक्ष्यामि संसाराज्ञानमुक्तये अयमात्मा पर्ं ब्रह्म अहमस्मीति मुच्यते

Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa nagtatapos ang ika-375 kabanata na tinatawag na “Samādhi.” Ngayon ay nagsisimula ang ika-376 kabanata: “Kaalaman sa Brahman.” Wika ni Agni: “Ipapahayag ko ang kaalaman sa Brahman upang mapalaya mula sa kamangmangan na nagbubuklod sa saṃsāra. Sa pagkaalam na, ‘Ang Sariling Ito ang Kataas-taasang Brahman; ako ay Yaon,’ napapalaya ang tao.”

Verse 2

देह आत्मा न भवति दृस्यत्वाच्च घटादिवत् प्रसप्ते मरणे देहादात्मान्यो ज्ञायते ध्रुवं

Ang katawan ay hindi ang Sarili, sapagkat ito’y bagay na nakikita at napag-aalaman—gaya ng banga at iba pa. Kapag dumating ang kamatayan, tiyak na nauunawaan na ang Sarili ay naiiba sa katawan.

Verse 3

देहः स चेदव्यवहरेद्विकार्यादिसन्निभः चक्षुरादीनीन्द्रियाणि नात्मा वै करणं त्वतः

Kung ang katawan ay hindi kasangkapan ng pagkilos, ito’y magiging tulad ng walang-malay na bagay na nababago at iba pa. Kaya ang mata at iba pang pandama ay mga kasangkapan; ang Sarili ay hindi kasangkapan.

Verse 4

मनो धीरपि आत्मा न दीपवत् करणं त्वतः प्राणो ऽप्यात्मा न भवति सुषुप्ते चित्प्रभावतः

Ang isip, kahit maaaring maging matatag, ay hindi ang Ātman; ito’y kasangkapan lamang, gaya ng lampara. Gayundin, ang prāṇa (hininga-buhay) ay hindi ang Ātman; sapagkat sa malalim na tulog (suṣupti), sa bisa ng kamalayan mismo, nahahayag na ang Ātman ay nananatiling hiwalay.

Verse 5

जाग्रत्स्वप्ने च चैतन्यं सङ्कीर्णत्वान्न बुध्यते विज्ञानरहितः प्राणः सुषुप्ते ज्ञायते यतः

Sa paggising at sa panaginip, ang kamalayan ay hindi nakikilala nang malinaw sapagkat nahahalo sa mga bagay at sa mga pagbabago ng isip. Ngunit sa malalim na tulog (suṣupti), ang prāṇa ay nalalamang walang vijñāna, walang naiibang pagkakilala; kaya natitiyak ang kalagayang iyon.

Verse 6

अतो नात्मेन्द्रियं तस्मादिन्त्रियादिकमात्मनः अहङ्कारो ऽपि नैवात्मा देहवद्व्यभिचारतः

Kaya’t ang indriya (mga pandamang-organ) ay hindi ang Ātman; samakatuwid, ang mga pandama at iba pang sangkap ng isip-katawan ay hindi likas na Ātman. Maging ang ahaṅkāra, ang “tagagawa ng ako,” ay hindi rin ang Ātman, sapagkat ito’y di-matatag at nagbabago gaya ng katawan.

Verse 7

उक्तेभ्यो व्यतिरिक्तो ऽयमात्मा सर्वहृदि स्थितः सर्वद्रष्टा च भोक्ता च नक्तमुज्ज्वलदीपवत्

Hiwalay sa lahat ng nailarawan, ang Ātman na ito ay nananahan sa puso ng bawat nilalang; Siya ang pangkalahatang saksi at ang tumatanggap ng karanasan, nagniningning na parang maliwanag na lampara sa gabi.

Verse 8

समाध्यारम्भकाले च एवं सञ्चिन्तयेन्मुनिः यतो ब्रह्मण आकाशं खाद्वायुर्वायुतो ऽनलः

Sa pasimula ng samādhi, dapat pagnilayan ng muni ang ganito: mula sa Brahman lumilitaw ang ākāśa (kalawakan); mula sa ākāśa nagmumula ang vāyu (hangin); at mula sa vāyu nagmumula ang anala (apoy).

Verse 9

अग्नेरापो जलात्पृथ्वी ततः सूक्ष्मं शरीरकं अपञ्चीकृतभूतेभ्य आसन् पञ्चीकृतान्यतः

Mula sa apoy ay lumilitaw ang tubig; mula sa tubig, ang lupa. Pagkaraan nito, ang banayad na katawan ay nabubuo mula sa mga elementong hindi pa pañcīkṛta (hindi pa pinagsamang lima); at mula rin sa mga iyon, sumisibol ang mga elementong magaspang na pañcīkṛta.

Verse 10

स्थूलं शरीरं ध्यात्वास्माल्लयं ब्रह्मणि चिन्तयेत् पञ्चीकृतानि भूतानि तत्कार्यञ्च विराट्स्मृतम्

Pagkatapos magnilay sa magaspang na katawan, dapat pag-isipan ang pagkalusaw nito sa Brahman. Ang limang elementong pañcīkṛta at ang pinagsama-samang bunga ng mga ito ay inaalala bilang Virāṭ, ang kosmikong anyong magaspang.

Verse 11

एतत् स्थूलं शरीरं हि आत्मनो ज्ञानकल्पितं इन्द्रियैर् अथ विज्ञानं धीरा जागरितं विदुः

Ang magaspang na katawang ito, sa katotohanan, ay isang anyong itinatanghal ng kaalaman sa ibabaw ng Sarili (Ātman); at nalalaman ng marurunong na ang kalagayang gising ay ang kamalayang gumagana na kaugnay ng mga pandama.

Verse 12

विश्वस्तदभिमानी स्यात् त्रयमेतदकारकं अपञ्चीकृतभूतानि तत्कार्यं लिङ्गमुच्यते

Ang nagkakakilanlan sa buong sansinukob ay tinatawag na ‘Viśva’. Ang tatluhang ito ay di-tagaganap (hindi siyang gumagawa). Ang mga elementong hindi pa pañcīkṛta at ang mga bunga nito ay tinatawag na banayad na katawan, ang liṅga.

Verse 13

संयुक्तं सप्तदशभिर्हिरण्यगर्भसंज्ञितं शरीरमात्मनः सूक्ष्मं लिङ्गमित्यभिधीयते

Yaong nakaugnay sa labimpitong sangkap—ang banayad na katawan ng Sarili na kilala bilang Hiraṇyagarbha—ay tinatawag na liṅga, ang banayad at nagpapahiwatig na katawan.

Verse 14

जाग्रत्संस्कारजः स्वप्नः प्रत्ययो विषयात्मकः आत्मा तदुपमानी स्त्यात्तैजसो ह्य् अप्रपञ्चतः

Ang panaginip ay isinilang mula sa mga nakatagong bakas (saṃskāra) ng kalagayang gising; ito’y isang pagkakabatid na ang nilalaman ay mga bagay. Ang Sarili roon ay maihahambing sa nakakakilala sa panaginip at tinatawag na Taijasa, sapagkat sa kalagayang iyon ay tunay na walang panlabas na pagkamarami.

Verse 15

स्थूलसूक्ष्मशरीराख्यद्वयस्यैकं हि कारणं आत्मा ज्ञानञ्च साभासं तदध्याहृतमुच्यते

Para sa pares na tinatawag na magaspang na katawan (sthūla) at maselang katawan (sūkṣma), ang iisang sanhi ay ang Ātman. At ang pagkakabatid kasama ang anyong lumilitaw o repleksiyon (ābhāsa) ay sinasabing naipapatong o naiuugnay nang mali (adhyāsa) sa Kanya.

Verse 16

न सन्नासन्न सदसदेतत्सावयवं न तत् निर्गतावयवं नेति नाभिन्नं भिन्नमेव च

Ang Katotohanang ito ay hindi umiiral at hindi rin di-umiiral; hindi rin ito mailalarawan bilang kapwa pag-iral at di-pag-iral. Wala itong mga bahagi, ni hindi ito isang kabuuang nabuo mula sa mga bahagi. Sinasabi itong “hindi ito” (neti); hindi ito ganap na di-nahahati, at gayunman ay nagkakaiba lamang bilang mga anyong lumilitaw.

Verse 17

भिन्नाभिन्नं ह्य् अनिर्वाच्यं बन्धसंसारकारकं एकं स ब्रह्म विज्ञानात् प्राप्तं नैव च कर्मभिः

Ang iisang Brahman—na lumilitaw na kapwa naiiba at di-naiiba, at tunay na di-masambit—ang sanhi ng pagkagapos at pag-ikot sa saṃsāra hangga’t hindi ito wastong nakikilala. Ito’y nakakamtan sa pamamagitan ng vijñāna, ang natamong kaalaman, at hindi kailanman sa pamamagitan ng karma o mga gawaing ritwal.

Verse 18

सर्वात्मना हीन्द्रियाणां संहारः कारणात्मनां बुद्धेः स्थानं सुषुप्तं स्यात्तद्द्वयस्याभिमानवान्

Tunay nga, sa lahat ng paraan ay may ganap na pag-urong o paglusaw ng mga indriya, ang mga kakayahang pandama na may likas na sanhi. Ang kinalalagyan ng buddhi (intelek) ay sinasabing ang suṣupti, ang malalim na tulog; at ang nag-aangkin ng pagkakakilanlan sa pares na iyon (buddhi at ang kausal na kalagayan nito) ay may abhimāna, ang pagdama ng ego.

Verse 19

प्राज्ञ आत्मा त्रयञ्चैतत् मकारः प्रणवः स्मृतः अकारश् च उकारो ऽसौ मकारो ह्य् अयमेव च

Ang prājña ay ang Sarili (Ātman); at ang (Oṁ) na ito ay may tatlong bahagi. Ang tunog na “M” ay inaalala bilang praṇava; tunay na binubuo ito ng “A”, “U”, at ng mismong “M” na ito rin.

Verse 20

अहं साक्षी च चिन्मात्रो जाग्रत्स्वप्नादिकस्य च नाज्ञानञ्चैव तत्कार्यं संसारादिकबन्धनं

Ako ang Ātman na saksi, dalisay na kamalayan lamang, sa mga kalagayang nagsisimula sa paggising at panaginip; ang kamangmangan at mga bunga nito—pagkagapos na gaya ng saṃsāra at iba pa—ay hindi sa akin.

Verse 21

नित्यशुद्धबन्धमुक्तसत्यमानन्दमद्वयं ब्रह्माहमस्म्यहं ब्रह्म परं ज्योतिर्विमुक्त ॐ

Ako ay Brahman—walang hanggang dalisay, malaya sa pagkagapos, tunay, puspos ng ānanda, at di-dalawa. Ako ay Brahman, ang Kataas-taasang Liwanag, ganap na pinalaya—Oṁ.

Verse 22

अहं ब्रह्म परं ज्ञानं समाधिर्बन्धघातकः चिरमानन्दकं ब्रह्म सत्यं ज्ञानमनन्तकं

Ako ay Brahman—ang kataas-taasang kaalaman. Ang samādhi ang pumupuksa sa pagkagapos. Ang Brahman ay pangmatagalang ānanda; ito ang katotohanan, kaalaman, at ang walang hanggan.

Verse 23

अयमात्मा परम्ब्रह्म तद् ब्रह्म त्वमसीति च गुरुणा बोधितो जीवो ह्य् अहं ब्रह्मास्मि वाह्यतः

Tinuruan ng guru: “Ang Ātman na ito ang Kataas-taasang Brahman” at “Iyon ang Brahman; ikaw ay Iyon”, ang jīva ay napaliwanagan at tunay na napagtitibay: “Ako ay Brahman”, maging sa panlabas na asal.

Verse 24

सो ऽसावादित्यपुरुषः सो ऽसावहमखण्ड ॐ मुच्यते ऽसारसंसाराद्ब्रह्मज्ञो ब्रह्म तद्भवेत्

Siya nga ang Taong-Araw (Āditya-Puruṣa); ako rin ay yaon—hindi nahahati (di-dalawa)—Om. Ang nakakakilala sa Brahman ay napapalaya sa walang saysay na ikot ng saṃsāra; siya’y nagiging Brahman—nagiging Yaon.