Adhyaya 12

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे उत्तरकाण्डवर्णनं नाम एकादशो ऽध्यायः अथ द्वादशो ऽध्यायः श्रीहरिवंशवर्णनं अग्निर् उवाच हरिवंशम्प्रवक्ष्यामि विष्णुनाभ्यम्बुजादजः ब्रह्मणोत्रिस्ततः सोमः सोमाज्जातः पुरूरवाः

Kaya nito, sa Agni Purāṇa—sa loob ng Āgneya Rāmāyaṇa—ang ikalabing-isang kabanata ay tinatawag na “Paglalarawan ng Uttara-kāṇḍa.” Ngayon ay nagsisimula ang ikalabindalawang kabanata, “Paglalarawan ng Banal na Harivaṃśa.” Wika ni Agni: “Ipapaliwanag ko ang angkan ni Hari. Mula sa lotus na sumibol sa pusod ni Viṣṇu ay isinilang ang Di-Ipinanganak (Brahmā). Mula kay Brahmā si Atri; mula sa kanya si Soma; at mula kay Soma ay si Purūravas.”

Verse 2

तस्मादायुरभूत्तस्मान् नहुषो ऽतो ययातिकः यदुञ्च तुर्वसुन्तस्माद् देवयानी व्यजायत

Mula sa kanya ay isinilang si Āyu; mula kay Āyu si Nahuṣa; mula kay Nahuṣa si Yayāti. Mula kay Yayāti ay isinilang sina Yadu at Turvasu; at mula rin kay Yayāti ay isinilang si Devayānī.

Verse 3

द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी यदोः कुले यादवाश् च वसुदेवस्तदुत्तमः

Mula sa (kanya) ay isinilang sina Druhyu, Anu, at Puru. Si Śarmiṣṭhā, anak na babae ni Vṛṣaparvan, ay nagkaanak din; at sa angkan ni Yadu ay sumibol ang mga Yādava—na sa kanila, si Vasudeva ang pinakadakila.

Verse 4

भुवो भारावतारार्थं देवक्यां वसुदेवतः हिरण्यकशिपोः पुत्राः षड्गर्भा योगनिद्रया

Upang bumaba sa daigdig at pagaanin ang bigat ng Lupa, ang anim na sanggol sa sinapupunan—mga anak ni Hiraṇyakaśipu—ay (inilagay) kay Devakī sa pamamagitan ni Vasudeva, sa kapangyarihan ng Yog-nidrā (banal na hiwaga ng mahimalang pagtulog).

Verse 5

विष्णुप्रयुक्तया नीता देवकीजठरं पुरा अभूच्च सप्तमो गर्भो देवक्या जठराद् बलः

Noong una, sa pag-uudyok ni Viṣṇu, ang binhi (embriyo) ay inilipat sa sinapupunan ni Devakī; at ang ikapitong pagbubuntis na iyon ay naging Bala (Balarāma), na inilipat mula sa sinapupunan ni Devakī.

Verse 6

सङ्क्रामितो ऽभूद्रोहिण्यां रौहिणेयस्ततो हरिः कृष्णाष्टम्याञ्च नभसि अर्धरात्रे चतुर्भुजः

Pagkaraan, si Hari ay inilipat sa sinapupunan ni Rohiṇī, kaya’t (isinilang bilang) Rauhiṇeya. At sa Kṛṣṇāṣṭamī—ika-walong araw ng madilim na kalahati ng buwan sa buwang Nabhas (Bhādrapada)—sa hatinggabi, Siya’y nagpakita na may apat na bisig.

Verse 7

देवक्या वसुदेवेन स्तुतो बालो द्विबाहुकः वसुदेवः कंसभयाद् यशोदाशयने ऽनयत्

Ang sanggol na may dalawang bisig—na pinuri nina Devakī at Vasudeva—ay, dahil sa takot kay Kaṁsa, binuhat ni Vasudeva at inilagay sa higaan ni Yaśodā.

Verse 8

यशोदाबालिकां गृह्य देवकीशयने ऽनयत् कंसो बालध्वनिं श्रुत्वा ताञ्चिक्षेप शिलातले

Kinuha ang sanggol na babae ni Yaśodā at dinala sa higaan ni Devakī. Si Kaṁsa, nang marinig ang tinig ng bata, ay sinunggaban siya at inihagis sa batong lapida.

Verse 9

वारितोपि स देवक्या मृत्युर्गर्भोष्टमो मम श्रुत्वाशरीरिणीं वाचं मत्तो गर्भास्तु मारिताः

Bagaman pinigilan siya ni Devakī, siya (si Kaṁsa) ay nag-isip, “Ang aking kamatayan ay ang ikawalong binhi sa sinapupunan ni Devakī”; at nang marinig ang tinig na walang katawan, pinatay niya ang mga binhing nagmula sa kanya.

Verse 10

समर्पितास्तु देवक्या विवाहसमयेरिताः सा क्षिप्ता बालिका कंसम् आकाशस्थाब्रवीदिदम्

Ngunit ang mga sanggol na iniabot ni Devakī sa oras ng kanyang kasal, ayon sa hinihingi, ay inihagis ni Kaṁsa; at saka isang munting dalaga na nanatili sa himpapawid ang nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 11

किं मया क्षिप्तया कंस जातो यस्त्वां बधिष्यति विष्णुनाभ्यब्जादज इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वस्वभूतो देवानां भूभारहरणाय सः

“O Kaṁsa, ano ang napala sa pag-ihagis sa akin? Sapagkat mula sa akin isinilang ang papatay sa iyo.” (Ayon sa isang minarkahang baryante ng manuskrito: “aja, isinilang mula sa lotus sa pusod ni Viṣṇu.”) Siya—ang pinakadiwa ng mga diyos—ay dumating upang alisin ang bigat na pasan ng daigdig.

Verse 12

इत्युक्त्वा सा च शुम्भादीन् हत्वेन्द्रेण च संस्तुता आर्या दुर्गा वेदगर्भा अम्बिका भद्रकाल्यपि

Pagkasabi niya nito, pinaslang niya si Śumbha at ang iba pa; at siya’y pinuri ni Indra—siya ang Marangal na Ginang, si Durgā, ang Sinapupunan/Diwa ng mga Veda, si Ambikā, at gayundin si Bhadrakālī.

Verse 13

भद्रा क्षेम्या क्षेमकरी नैकबाहुर् नमामि ताम् त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नाम सर्वान् कामानवाप्नुयात्

Ako’y yumuyukod sa Kanya—Bhadrā (Mapalad), Kṣemyā (Tagapagkaloob ng kaligtasan), Kṣemakarī (Tagapaglikha ng kagalingan), at Naikabāhuḥ (Maraming bisig). Sinumang bumibigkas ng mga pangalang ito sa tatlong sandhi ng araw ay makakamit ang lahat ng ninanais na layon.

Verse 14

कंसो ऽपि पूतनादींश् च प्रेषयद्बालनाशने यशोदापतिनन्दाय वसुदेवेन चार्पितौ

Si Kaṁsa rin ay nagsugo kay Pūtanā at sa iba pa upang lipulin ang sanggol; at ang dalawang bata ay ipinagkatiwala ni Vasudeva kay Nanda, asawa ni Yaśodā.

Verse 15

रक्षणाय च कंसादेर् भीतेनैव हि गोकुले रामकृष्णौ चेरतुस्तौ गोभिर्गोपालकैः सह

Upang magbigay ng pag-iingat, dahil sa takot kay Kaṁsa at sa mga katulad niya, ang dalawang sina Rāma at Kṛṣṇa ay nanirahan sa Gokula kasama ang mga baka at mga batang pastol ng baka.

Verse 16

सर्वस्य जगतः पालौ गोपालौ तौ बभूवतुः कृष्णश्चोलूखले बद्धो दाम्ना व्यग्रयशोदया

Bagaman sila ang mga tagapangalaga ng buong sansinukob, ang dalawa ay naging tila karaniwang mga pastol; at si Kṛṣṇa—tinalian ni Yaśodā na abala at nababalisa, gamit ang lubid sa isang lusong—ay nanatiling nakagapos doon.

Verse 17

यमलार्जुनमध्ये ऽगाद् भग्नौ च यमलार्जुनौ परिवृत्तश् च शकटः पादक्षेपात् स्तनार्थिना

Ang batang naghahangad ng gatas ay gumapang sa pagitan ng kambal na punong arjuna, at sumipa gamit ang mga paa; kaya nabali ang kambal na arjuna at tumagilid ang kariton.

Verse 18

पूतना स्तनपानेन सा हता हन्तुमुद्यता वृन्दावनगतः कृष्णः कालियं यमुनाह्रदात्

Si Pūtanā—na dumating na may hangaring pumatay—ay napatay sa pamamagitan ng (Kṛṣṇa) sa pagsuso niya sa dibdib nito; at si Kṛṣṇa, pagdating sa Vṛndāvana, ay hinila at pinasuko si Kāliya mula sa lawa ng Yamunā.

Verse 19

जित्वा निःसार्य चाब्धिस्थञ् चकार बलसंस्तुतः क्षेमं तालवनं चक्रे हत्वा धेनुकगर्दभं

Matapos daigin at palayasin ang mga naninirahan sa tubig, at mapuri ni Balarāma, ginawa niyang ligtas ang Tālavana sa pagpatay sa asurang asno na si Dhenuka.

Verse 20

अरिष्टवृषभं हत्वा केशिनं हयरूपिणम् शक्रोत्सवं परित्यज्य कारितो गोत्रयज्ञकः

Matapos mapatay si Ariṣṭa, ang demonyong toro, at si Keśin na nag-anyong kabayo, at isantabi ang pagdiriwang para kay Śakra (Indra), ipinagawa niya ang ‘gotra-yajña’, ang handog-pagsamba sa Govardhana at sa angkan ng mga ninuno.

Verse 21

पर्वतं धारयित्वा च शक्राद्वृष्टिर् निवारिता नमस्कृतो महेन्द्रेण गोविन्दो ऽथार्जुनोर्पितः

Nang buhatin niya ang bundok, napigil ang ulang ipinadala ni Śakra (Indra); saka yumukod si Mahendra kay Govinda, at pagkaraan ay inihandog sa kanya si Arjuna.

Verse 22

इन्द्रोत्सवस्तु तुष्टेन भूयः कृष्णेन कारितः रथस्थो मथुराञ्चागात् कंसोक्ताक्रूरसंस्तुतः

Ngunit si Kṛṣṇa, nang siya’y nalugod, ay muling ipinagawa ang pagdiriwang na Indra-utsava; pagkaraan, sakay ng karwahe, nagtungo siya sa Mathurā sa utos ni Kaṁsa, kasama si Akrūra na pumupuri sa kanya.

Verse 23

गोपीभिरनुरक्ताभिः क्रीडिताभिर् निरीक्षितः रजकं चाप्रयच्छन्तं हत्वा वस्त्राणि चाग्रहीत्

Habang pinagmamasdan ng mga gopī na may pag-ibig at nakikipaglaro, pinatay niya ang labandero na tumangging magbigay ng kasuotan, at kinuha niya ang mga damit.

Verse 24

सह रामेण मालाभृन् मालाकारे वरन्ददौ दत्तानुलेपनां कुब्जाम् ऋजुं चक्रे ऽहनद् गजं

Kasama si Rāma, ang tagapagdala ng kuwintas ng bulaklak ay nagkaloob ng biyaya sa gumagawa ng kuwintas. Ginawa rin niyang tuwid at maayos si Kubjā na naghandog ng pahid na pabango, at pinatay niya ang isang elepante.

Verse 25

मत्तं कुवलयापीडं द्वारि रङ्गं प्रविश्य च कंसादीनां पश्यतां च मञ्चस्थानां नियुद्धकं

Sa mismong pasukan ng arena, pumasok siya sa tanghalan at nakipaglaban sa elepanteng Kuvalayāpīḍa na baliw sa pagkalasing ng init; habang si Kaṃsa at ang iba pa, nakaupo sa mataas na entablado, ay nanonood.

Verse 26

चक्रे चाणूरमल्लेन मुष्टिकेन बलो ऽकरोत् चाणूरमुष्टिकौ ताभ्यां हतौ मल्लौ तथापरे

Si Bala (Balarāma) ay nakipagbuno kay Cāṇūra, at si (Kṛṣṇa) naman ay humarap kay Muṣṭika; sa kamay ng dalawang iyon, napatay sina Cāṇūra at Muṣṭika, gayundin ang iba pang mga mandirigmang mambubuno.

Verse 27

मथुराधिपतिं कंसं हत्वा तत्पितरं हरिः चक्रे यादवराजानम् अस्तिप्राप्ती च कंसगे

Matapos patayin ni Hari (Kṛṣṇa) si Kaṃsa, ang pinuno ng Mathurā, itinalaga niya ang ama ni Kaṃsa bilang hari ng mga Yādava; at sa usaping kaugnay ni Kaṃsa, naganap din ang pagbawi ng mga buto (ng mga napatay).

Verse 28

जरासन्धस्य ते पुत्र्यौ जरासन्धस्तदीरितः चक्रे स मथुरारोधं यादवैर् युयुधे शरैः

Ang dalawang anak na babae ni Jarāsandha—sa kanilang pag-uudyok—ay naging dahilan upang kubkubin ni Jarāsandha ang Mathurā at makipagdigma sa mga Yādava sa pamamagitan ng sunod-sunod na ulang-palaso.

Verse 29

रामकृष्णौ च मथुरां त्यक्त्वा गोमन्तमागतौ जरासन्धं विजित्याजौ पौण्ड्रकं वासुदेवकं

Umalis sina Rāma (Balarāma) at Kṛṣṇa sa Mathurā at dumating sa Bundok Gomanta; at matapos talunin si Jarāsandha sa labanan, napasuko rin nila si Pauṇḍraka Vāsudeva.

Verse 30

पुरीं च द्वारकां कृत्वा न्यवसद् यादवैर् वृतः भौमं तु नरकं हत्वा तेनानीताश् च कन्यकाः

Matapos itatag ang lungsod ng Dvārakā, nanirahan siya roon na napalilibutan ng mga Yādava. Pagkatapos patayin si Naraka, anak ni Bhūma, ibinalik din niya ang mga dalagang prinsesa na kanyang dinukot.

Verse 31

देवगन्धर्वयक्षाणां ता उवाच जनार्दनः षोदशस्त्रीसहस्राणि रुक्मिण्याद्यास् तथाष्ट च

Sa mga babaeng kabilang sa mga deva, Gandharva, at Yakṣa, sinabi ni Janārdana: “May labing-anim na libong kababaihan—nangunguna si Rukmiṇī—at mayroon ding walong pangunahing reyna.”

Verse 32

सत्यभामासमायुक्तो गरुडे नरकार्दनः मणिशैलं सरत्रञ्च इन्द्रं जित्वा हरिर्दिवि

Kasama si Satyabhāmā, si Hari—ang pumatay kay Naraka—ay sumakay kay Garuḍa patungong langit; matapos daigin si Indra, dinala niya ang Bundok Maṇi at ang punong Pārijāta.

Verse 33

पारिजातं समानीय सत्यभामागृहे ऽकरोत् सान्दीपनेश् च शस्त्रास्त्रं ज्ञात्वा तद्बालकं ददौ

Nang madala ang punong Pārijāta, inilagay niya ito sa tahanan ni Satyabhāmā. At matapos matutuhan kay Sandīpani ang kaalaman sa mga sandata at astra (banal na sandata), ibinalik niya ang anak ng gurong iyon.

Verse 34

जित्वा पञ्चजनं दैत्यं यमेन च सुपूजितः रजकञ्च प्रजल्पन्तमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अबधीत् कालयवनं मुचुकुन्देन पूजितः

Matapos daigin ang dambuhalang Pañcajana, siya’y pinarangalan at sinamba maging ni Yama. Pinatay din niya si Kālayavana—(ayon sa isang minarkahang pagbasa ng manuskrito: “at pati ang labandero na nagsalita nang mapang-insulto”)—at siya’y iginalang ni Mucukunda.

Verse 35

वसुदेवं देवकीञ्च भक्तविप्रांश् च सोर्च्यत् रेवत्यां बलभद्राच्च यज्ञाते निशठोन्मुकौ

Dapat sambahin si Vasudeva at si Devakī, gayundin ang mga brāhmaṇa na tapat sa debosyon; at sambahin si Balabhadra kasama si Revatī—kaya ang dalawa, sina Niśaṭha at Unmuka, ay dapat makilalang “ipinanganak mula sa yajña” (handog na sakripisyo).

Verse 36

कृष्णात् शाम्बो जाम्बवत्यामन्यास्वन्ये ऽभवन् सुताः

Mula kay Kṛṣṇa, isinilang si Śāmba kay Jāmbavatī; at mula sa iba pa niyang mga asawa, isinilang din ang iba pang mga anak na lalaki.

Verse 37

तं मत्स्यं शम्बरायादान्मायावत्यै च शम्बरः

Ibinigay niya ang isdang iyon kay Śambara; at si Śambara naman ay nagbigay nito kay Māyāvatī.

Verse 38

मायावती मत्स्यमध्ये दृष्ट्वा स्वं पतिमादरात् पपोष सा तं चोवाच रतिस्ते ऽहं पतिर्मम

Nang makita ni Māyāvatī ang sarili niyang asawa sa loob ng isda, inalagaan niya ito nang may pag-ibig; at sinabi niya: “Ako ang iyong minamahal, at ikaw ang aking asawa.”

Verse 39

कामस्त्वं शम्भुनानङ्गः कृतोहं शम्बरेण च हृता न तस्य पत्नी त्वं मायाज्ञः शम्बरं जहि

Ikaw ay si Kāma—na ginawa ni Śambhu bilang Ananga (walang katawan). Ako man ay dinukot ni Śambara. Hindi ikaw ang asawa niya; ikaw na nakaaalam ng sining ng māyā, patayin mo si Śambara.

Verse 40

तच् छ्रुत्वा शम्बरं हत्वा प्रद्युम्नः सह भार्यया मायावत्या ययौ कृष्णं कृष्णो हृष्टो ऽथ रुक्मिणी

Nang marinig iyon, si Pradyumna—matapos mapatay si Śambara—ay nagtungo kay Kṛṣṇa kasama ang kanyang asawa na si Māyāvatī. Nagalak si Kṛṣṇa, at gayundin si Rukmiṇī.

Verse 41

प्रद्युम्नादनिरुद्धोभूदुषापतिरुदारधीः बाणो बलिसुतस्तस्य सुतोषा शोणितं पुरं

Mula kay Pradyumna ay isinilang si Aniruddha, marangal ang pag-iisip, at asawa ni Uṣā. Mayroon ding si Bāṇa, anak ni Bali; ang kanyang anak na babae ay si Uṣā; at ang Śoṇita ang lungsod ni Bāṇa.

Verse 42

तपसा शिवपुत्रो ऽभूत् मायूरध्वजपातितः युद्धं प्राप्स्यसि वाण त्वं वाणं तुष्टः शिवोभ्यधात्

Sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay), siya’y naging wari’y anak ni Śiva; ngunit siya’y napabagsak ng may bandilang may sagisag na paboreal. Si Śiva, nalugod, ay nagsabi kay Bāṇa: “O Bāṇa, darating ka sa digmaan.”

Verse 43

शिवेन क्रीडतीं गौरीं दृष्ट्वोषा सस्पृहा पतौ तामाह गौरी भर्ता ते निशि सुप्तेति दर्शनात्

Nang makita ni Uṣā si Gaurī na naglalaro kasama si Śiva, napuno siya ng pananabik sa sarili niyang asawa at nagsabi sa kanya: “Gaurī, wari ko’y natutulog ang iyong asawa sa gabi,” batay sa kanyang nakita.

Verse 44

वैशाखमासद्वादश्यां पुंसो भर्ता भविष्यति गौर्युक्ता हर्षिता चोषा गृहे सुप्ता ददर्श तं

Sa Dvādaśī (ikalabindalawang araw ng buwan) ng buwan ng Vaiśākha, siya’y magiging asawa ng isang babae. At si Uṣā—maganda at punô ng galak—habang natutulog sa bahay ay nakita siya (sa panaginip/pangitain).

Verse 45

आत्मना सङ्गतं ज्ञात्वा तत्सख्या चित्रलेखया लिखिताद्वै चित्रपटादनिरुद्धं समानयत्

Nang makilala niya (si Aniruddha) bilang yaong kaisa niya sa sariling puso, sa pamamagitan ng kaibigang si Citralekhā ay ipinadakip at ipinadala niya si Aniruddha, na nakilala mula sa iginuhit na larawan sa telang larawan.

Verse 46

तच् छ्रुत्वा इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कृष्णपौत्रं द्वारकातो दुहिता वाणमन्त्रिणः कुम्भाण्डस्यानिरुद्धोगाद्रराम ह्य् उषया सह

Nang marinig iyon (ayon sa binasang manuskritong may tanda), si Aniruddha—apo ni Kṛṣṇa—ay dumating mula sa Dvārakā at nagpakasaya kasama si Uṣā, anak na babae ng ministro ni Bāṇa (Bāṇāsura), si Kumbhāṇḍa.

Verse 47

वाणध्वजस्य सम्पातै रक्षिभिः स निवेदितः अनिरुद्धस्य वाणेन युद्धमासीत्सदारुणम्

Nang magsugod ang mga bantay, siya (si Aniruddha) ay isinumbong kay Bāṇadhvaja; at pagkaraan ay sumiklab ang isang lubhang mabagsik na labanan laban kay Bāṇa, ang kalaban ni Aniruddha.

Verse 48

श्रुत्वा तु नारदात् कृष्णः प्रद्युम्नबलभद्रवान् गरुडस्थोथ जित्वाग्नीन् ज्वरं माहेश्वरन्तथा

Nang marinig mula kay Nārada, si Kṛṣṇa—kasama sina Pradyumna at Balabhadra—ay sumakay kay Garuḍa; at pagkaraan, matapos madaig ang mga apoy, kanyang pinasuko rin ang lagnat na Māheśvara, na nagmula kay Mahādeva.

Verse 49

हरिशङ्करयोर्युद्धं बभूवाथ शराशरि नन्दिविनायकस्कन्दमुखास्तार्क्षादिभिर्जिताः

Pagkaraan ay naganap ang digmaan sa pagitan nina Hari (Viṣṇu) at Śaṅkara (Śiva), na may salvos ng mga palaso at mga palasong panlaban. Sina Nandin, Vināyaka (Gaṇeśa), Skanda at iba pa ay napasuko ni Tārkṣya (Garuḍa) at ng kanyang mga kapanalig.

Verse 50

जृम्भते शङ्करे नष्टे जृम्भणास्त्रेण विष्णुना छिन्नं सहस्रं बाहूनां रुद्रेणाभयमर्थितम्

Nang si Śaṅkara ay pinangap at pinahina ni Viṣṇu sa pamamagitan ng sandatang Jṛmbhaṇa, naputol ang isang libong bisig (ni Viṣṇu); pagkaraan nito, si Rudra ay humingi sa kanya ng katiyakan ng kaligtasan.

Verse 51

विष्णुना जीवितो वाणो द्विबाहुः प्राब्रवीच्छिवम् त्वया यदभयं दत्तं वाणस्यास्य मया च तत्

Si Bāṇa, na iniligtas ni Viṣṇu ang buhay, ay kinausap ng dalawang-bisig na Śiva si Śiva: “Ang kawalang-takot na ibinigay mo sa Bāṇa na ito—pinagtitibay ko rin ang gayon ding biyaya.”

Verse 52

आवयोर् नास्ति भेदो वै भेदी नरकमाप्नुयात् शिवाद्यैः पूजितो विष्णुः सोनिरुद्ध उषादियुक्

“Tunay na walang pagkakaiba sa pagitan nating dalawa; ang sinumang naghihiwalay (sa atin) ay mapapasa-impiyerno. Si Viṣṇu ay sinasamba ni Śiva at ng iba pang mga diyos; Siya yaong Aniruddha, na kasama si Uṣā at ang iba pa.”

Verse 53

द्वारकान्तु गतो रेमे उग्रसेनादियादवैः अनिरुद्धात्मजो वज्रो मार्कण्डेयात्तु सर्ववित्

Ngunit nang makarating sa Dvārakā, namuhay siya sa ligaya sa piling ng mga Yādava na pinamumunuan ni Ugrasena. At si Vajra, anak ni Aniruddha, ay naging lubos na marunong sa lahat sa pamamagitan ng pagtuturo ni Mārkaṇḍeya.

Verse 54

बलभद्रः प्रलम्बघ्नो यमुनाकर्षणो ऽभवत् द्विविदस्य कपेर्भेत्ता कौरवोन्मादनाशनः

Siya ay naging Balabhadra, ang pumatay kay Pralamba; ang nagpalihis sa Yamunā; ang sumugpo sa unggoy na si Dvivida; at ang nag-alis ng pagkabaliw na kayabangan ng mga Kaurava.

Verse 55

हरी रेमेनेकमूर्तो रुक्मिण्यादिभिरीश्वरः पुत्रानुत्पादयामास त्वसंख्यातान् स यादवान् हरिवंशं पठेत् यः स प्राप्तकामो हरिं व्रजेत्

Si Hari, ang iisang Panginoon na nahayag sa iisang anyo, ay nakipaglaro nang banal kay Rukmiṇī at sa iba pang mga reyna, at nagkaanak ng di-mabilang na mga anak na lalaki—ang mga Yādava. Ang sinumang bumibigkas ng Harivaṃśa, matapos matamo ang katuparan ng mga hangarin, ay makararating (makakamit) si Hari.