Adhyaya 18

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये जगत्सर्गवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ अष्टादशो ऽध्यायः स्वायम्भुववंशवर्णनम् अग्निर् उवाच प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायम्भुवात् सुतौ अजीजनत्स तां कन्यां शतरूपां तपोन्विताम्

Sa gayon, sa Agni Purāṇa—ang sinaunang Mahāpurāṇa—nagtatapos ang ikalabimpitong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Paglikha ng Daigdig.” Ngayon ay nagsisimula ang ikalabingwalong kabanata, “Paglalarawan ng Lahi ni Svāyambhuva.” Wika ni Agni: Mula kay Svāyambhuva Manu ay isinilang ang dalawang anak na lalaki, sina Priyavrata at Uttānapāda; at nagkaanak din siya ng isang dalagang si Śatarūpā, na puspos ng tapas (pagpapakasakit/ascetismo).

Verse 2

न् भूतमुच्चावचं प्रजा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः निश्चितमिति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां सद्रूपाञ्च तपोन्वितामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां शतरूपां तपोन्वितामिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः काम्यां कर्दमभार्यातः सम्राट् कुक्षिर्विराट् प्रभुः सुरुच्यामुत्तमो जज्ञे पुत्र उत्तानपादतः

“(Nilikha niya) ang sari-saring nilalang at ang mga supling”—ganyan ang basa ng isang minarkahang manuskrito; ang iba naman ay “tiyak ito.” May isang salin na nagsasabing: “Nagkaanak siya ng isang anak na babae, isang dalagang maganda ang anyo at puspos ng tapas”; at ang isa pang minarkahang pagbasa ay: “Nagkaanak siya ng isang anak na babae, ang dalagang Śatarūpā, puspos ng tapas.” Mula kay Kāmyā, asawa ni Kardama, isinilang sina Samrāṭ, Kukṣi, Virāṭ, at Prabhu. Mula kay Suruci, kay Uttānapāda ay isinilang ang anak na lalaking si Uttama.

Verse 3

सुनीत्यान्तु ध्रुवः पुत्रस्तपस्तेपे स कीर्तये ध्रुवो वर्षसहस्राणि त्रीणि दिव्यानि हे मुने

Ngunit si Dhruva, anak ni Sunīti, ay nagsagawa ng tapas alang-alang sa karangalan; O pantas, si Dhruva ay nagpatuloy nang tatlong libong banal na taon.

Verse 4

तस्मै प्रीतो हरिः प्रादान्मुन्यग्रे स्थानकं स्थिरम् श्लोकं पपाठ ह्य् उशना वृद्धिं दृष्ट्वा स तस्य च

Nalugod sa kanya, si Hari (Viṣṇu) ay nagkaloob—sa harap ng pinakadakilang mga muni—ng isang matatag at di-nagmamaliw na kalagayan. At si Uśanā (Śukrācārya), nang makita ang kanyang pag-unlad, ay bumigkas din ng isang śloka tungkol dito.

Verse 5

अहो ऽस्य तपसो वीर्यमहो श्रुतमहोद्भुतम् यमद्य पुरतः कृत्वा ध्रुवं सप्तर्षयः स्थिताः

Aba! Kamangha-mangha ang lakas ng kanyang tapas—kamangha-mangha rin ang nabalitaan, tunay na kahindik-hindik: sapagkat ngayon ang Pitong Ṛṣi ay nakatayo na inilagay si Dhruva (ang Bituing Polo) sa kanilang harapan.

Verse 6

तस्मात् शिष्टिञ्च भव्यञ्च ध्रुवाच्छम्भुर्व्यजायत शिष्टेराधत्त सुछाया पञ्च पुत्रानकल्मषान्

Kaya mula sa kanya isinilang sina Śiṣṭi at Bhavya; at mula kay Dhruva isinilang si Śambhu. Mula kay Śiṣṭi, si Succhāyā ay nagsilang ng limang anak na lalaki na walang dungis at walang kasalanan.

Verse 7

रिपुं रिपुञ्जयं रिप्रं वृकलं वृकतेजसम् रिपोराधत्त बृहती चाक्षुषं सर्वतेजसम्

Siya ang Kaaway (ng kasamaan), ang Manlulupig ng mga kaaway, ang Dalisay; ang May bandilang-lobo at ang Nagniningning na parang lobo. Itinataboy niya ang kaaway; (siya rin) ang Malawak (Bṛhatī), ang Nakakakita sa lahat (Cākṣuṣa), at ang may pangkalahatang ningning.

Verse 8

अजीजनत् पुष्करिण्यां वीरिण्यां चाक्षुषो मनुम् मनोरजायन्त दश नड्वलायां सुतोत्तमाः

Si Cākṣuṣa (Manu) ay nagkaanak ng Manu (na tinatawag ding Cākṣuṣa) kay Puṣkariṇī; at kay Vīriṇī ay isinilang ang sampung mahuhusay na anak na lalaki; at kay Naḍvalā rin ay isinilang ang pinakamainam na mga anak na lalaki.

Verse 9

ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक्कविः अग्निष्टुरतिरात्रश् च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः

Ūru, Puru, Śatadyumna, Tapasvī, Satyavāk, Kavi, Agniṣṭu, Atirātra, at gayundin sina Sudyumna at Abhimanyuka—ito ang mga pangalang binanggit na mga inapo sa angkan.

Verse 10

ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडग्नेयी महाप्रभान् अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसङ्गयम्

Mula sa kanyang hita, ang Agneyī (kabiyak/anak na may kaugnayan kay Agni) ay nagsilang ng anim na anak na lalaki na may dakilang ningning: Aṅga, Sumanas, Svāti, Kratu, Maṅgirasa, at Saṅgaya.

Verse 11

अङ्गात् सुनीथापत्यं वै वेणमेकं व्यजायत स्थानमुत्तममिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यदत्र इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तस्मात् श्लिष्टिञ्च इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः श्लिष्टेआराधत्त इति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः उरूरिति ख,ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः अरक्षकः पापरतः स हतो मुनिभिः कुशैः

Mula kay Aṅga ay isinilang ang nag-iisang anak na si Vena, supling ni Sunīthā. Dahil hindi siya tagapangalaga ng bayan at nakatuon sa kasalanan, pinaslang siya ng mga rishi gamit ang talim ng damong kuśa.

Verse 12

प्रजार्थमृषयोथास्य ममन्थुर्दक्षिणं करं वेणस्य मथितो पाणौ सम्बभूव पृथुर् नृपः

Pagkaraan, para sa kapakanan ng mga nasasakupan, “pinagkiskis” ng mga rishi ang kanang kamay ni Vena; mula sa pagkiskis sa kamay ng Haring Vena ay isinilang ang Haring Pṛthu.

Verse 13

तं दृष्ट्वा मुनयः प्राहुरेष वै मुदिताः प्रजाः करिष्यति महातेजा यशश् च प्राप्स्यते महत्

Nang siya’y makita, sinabi ng mga muni: “Tunay, ang dakilang may ningning na ito’y magpapasaya sa mga nasasakupan, at magtatamo ng dakilang karangalan.”

Verse 14

स धन्वी कवची जातस्तेजसा निर्दहन्निव पृथुर्वैण्यः प्रजाः सर्वा ररक्ष क्षेत्रपूर्वजः

Ipinanganak siya na may hawak na pana at may suot na baluti, na wari’y sinusunog ang kasamaan sa kanyang liwanag. Si Pṛthu Vaiṇya, anak ni Vena—mula sa angkan ng Kṣetra—ay nag-ingat at nagprotekta sa lahat ng nasasakupan.

Verse 15

राजसूयाभिषिक्तानामाद्यः स पृथिवीपतिः तस्माच्चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ

Sa mga pinahiran sa Rājasūya, siya ang unang panginoon ng daigdig; at mula sa kanya rin nagmula ang dalawang bihasang tagapaglingkod—ang Sūta at ang Māgadha.

Verse 16

तत्स्तोत्रञ्चक्रतुर्वीरौ राजाभूज्जनरञ्जनात् दुग्धा गौस्तेन शस्यार्थं प्रजानां जीवनाय च

Ang dalawang bayaning iyon ang bumuo ng banal na himno; at sapagkat pinaligaya niya ang mga tao, siya’y naging hari. Sa pamamagitan niya, ginatasan ang baka—para sa kapakinabangan ng mga pananim (at pagkain), at upang mapanatili rin ang buhay ng mga nasasakupan.

Verse 17

सह देवैर् मुनिगणैर् गन्धर्वैः साप्सरोगणैः पितृभिर्दानवैः सर्पैर् वीरुद्भिः पर्वतैर् जनैः

Kasama ang mga diyos, ang mga pangkat ng mga muni, ang mga Gandharva at ang mga pulutong ng Apsaras; kasama ang mga Pitṛ, ang mga Dānava, ang mga ahas; kasama ang mga baging at halaman, ang mga bundok, at ang mga tao.

Verse 18

तेषु तेषु च पात्रेषु दुह्यमाना वसुन्धरा प्रादाद्यथेप्सितं क्षीरन्तेन प्राणानधारयत्

Habang ginagatasan si Vasundharā (ang Daigdig) sa bawat kani-kaniyang sisidlan, nagbigay siya ng gatas ayon sa ninanais; sa gatas na iyon nila iningatan at itinaguyod ang kanilang buhay.

Verse 19

पृथोः पुत्रौ तु धर्मज्ञौ जज्ञाते ऽन्तर्द्विपालिनौ शिखण्डी हविर्धानमन्तर्धानात् व्यजायत

Mula kay Pṛthu ay isinilang ang dalawang anak na lalaki na batid ang Dharma: sina Antardvi at Pālin. Mula kay Antardhāna, si Śikhaṇḍī ay nagkaanak kay Havirdhāna.

Verse 20

हविर्धानात् षडाग्नेयी धीषणाजनयत् सुतान् प्राचीनवर्हिषं शुक्रं गयं कृष्णं व्रजाजिनौ

Mula kay Havirdhāna, si Ṣaḍāgneyī (Dhīṣaṇā) ay nagsilang ng mga anak na lalaki—sina Prācīnabarhis, Śukra, Gaya, Kṛṣṇa, Vraja, at Ajina.

Verse 21

प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य पृथिव्यां यजतो यतः प्राचीनवर्हिर्भगवान् महानासीत्प्रजापतिः

Sapagkat nagsagawa siya ng paghahandog sa ibabaw ng lupa gamit ang damong kuśa na ang mga dulo ay nakaharap sa silangan, ang kagalang-galang na Prajāpati na iyon ay nakilala bilang ang dakilang tinatawag na Prācīnavarhis.

Verse 22

सवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनवर्हिषः राजसूयाभिव्यक्तानामाद्य इति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः शुभ्रमिति ग,चिह्नितपुस्तकपाठः सुवर्णाधत्त इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः

Si Savarṇādhatta, si Sāmudrī, at ang sampung (anak) ni Prācīna-barhis—sa ilang minarkahang manuskrito ay binabasa bilang “ang una sa mga nahayag sa pamamagitan ng Rājasūya”; sa iba naman ay “Śubhra”; at sa iba pa ay “Suvarṇādhatta”—silang lahat, na kilala bilang mga Pracetases, ay mga dalubhasang ganap na nakatawid (nakapagsanay nang lubos) sa Dhanurveda, ang agham ng pana at sandata.

Verse 23

अपृथग्धर्मचरणास् ते तप्यन्त महत्तपः दशवर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः

Yaong mga nagsasagawa ng dharma nang walang paglihis ay nagsagawa ng dakilang pag-aayuno at pagninilay, na nakahimlay sa mga tubig ng karagatan sa loob ng sampung libong taon.

Verse 24

प्रजापतित्वं सम्प्राप्य तुष्टा विष्णोश् च निर्गताः भूः खं व्याप्तं हि तरुभिस्तांस्तरूनदहंश् च ते

Nang makamtan nila ang katayuang Prajāpati, sila’y nasiyahan at lumitaw mula kay Viṣṇu. Tunay ngang ang lupa at langit ay napuno ng mga puno; at sinunog nila ang mismong mga punong iyon.

Verse 25

मुखजाग्निमरुद्भ्यां च दृष्ट्वा चाथ द्रुमक्षयम् उपगम्याब्रवीदेतान् राजा सोमः प्रजापतीन्

At pagkatapos, nang makita ang apoy na lumalabas mula sa bibig at ang mga hangin, at masaksihan ang pagkalipol ng mga puno, lumapit si Haring Soma sa mga Prajāpati at nagsalita sa kanila.

Verse 26

कोपं यच्छत दास्यन्ति कन्यां वो मारिषां वराम् तपस्विनो मुनेः कण्डोः प्रम्लोचायां ममैव च

Pigilin ninyo ang inyong poot. Ipagkakaloob sa inyo ang dakilang dalagang si Māriṣā—isinilang sa mapag-ascetang muni na si Kaṇḍu at sa apsarang si Pramlocā, kaya’t kamag-anak ko rin siya.

Verse 27

भविष्यं जानता सृष्टा भार्या वो ऽस्तु कुलङ्करी अस्यामुत्पत्स्यते दक्षः प्रजाः संवर्धयिष्यति

Ang Lumikha, na nakaaalam ng hinaharap, ay humubog (sa kanya) at nagsabi: “Maging asawa ninyo siya, palamuti ng angkan. Mula sa kanya isisilang si Dakṣa, at siya’y magpapalago at magpaparami sa mga nilalang.”

Verse 28

प्रचेतसस्तां जगृहुर्दक्षोस्याञ्च ततो ऽभवत् अचरांश् च चरांश् चैव द्विपदोथ चतुष्पदः

Tinanggap ng mga Pracetases ang babae (bilang asawa); at mula sa kanya ay isinilang si Dakṣa. Mula naman kay Dakṣa ay lumitaw ang mga nilalang na di-gumagalaw at gumagalaw—mga may dalawang paa at mga may apat na paa.

Verse 29

स सृष्ट्वा मनसा दक्षः पश्चादसृजत स्त्रियः ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश

Matapos munang lumikha sa pamamagitan ng isip, si Dakṣa ay saka lumikha ng mga babae; ibinigay niya ang sampung (anak na babae) kay Dharma at ang labintatlo kay Kaśyapa.

Verse 30

सप्ताविंशति सोमाय चतस्त्रो ऽरिष्टनेमिने द्वे चैव बहुपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे अदात्

Ibinigay niya ang dalawampu’t pito kay Soma, ang apat kay Ariṣṭanemi, ang dalawa kay Bahuputra, at ang dalawa kay Aṅgiras.

Verse 31

तासु देवाश् च नागाद्या मैथुनान्मनसा पुरा धर्मसर्गम्प्रवक्ष्यामि दशपत्नीषु धर्मतः

Sa kanilang lahat, ang mga deva, ang mga Nāga at iba pa noong unang panahon ay nagluwal ng supling sa pamamagitan ng pag-iisang-loob sa isip. Ngayon ay ipaliliwanag ko nang ayon sa wastong pagkakasunod ang matuwid na paglikha (dharma-sarga) na nagmumula sa sampung asawa, alinsunod sa Dharma.

Verse 32

विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्यान् साध्या व्यजायत मरुत्त्वया मरुत्त्वन्तो वसोस्तु वसवो ऽभवन्

Mula kay Viśvā ay lumitaw ang mga Viśvedevas; mula kay Sādhyā ay isinilang ang mga Sādhyas; mula kay Maruttvatī ay nagmula ang mga Maruts; at mula kay Vasu ay nabuo ang mga Vasus.

Verse 33

भानोस्तु भानवः पुत्रा मुहूर्तास्तु मुहूर्तजाः कण्ठोरिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्णोरिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः स दृष्ट्वा मनसा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वे चैव भाण्डवे तत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सम्बाया धर्मतो घोषो नागवीथी च यामिजा

Ang mga Bhānavas ay mga anak ni Bhānu (ang Araw); at ang mga Muhūrtas ay isinilang mula kay Muhūrta. Bukod dito, sa pagtatalang ito ng mga hati ng panahon at ng kanilang mga pangalang namumuno, kabilang din ang Sambāyā, Dharmataḥ, Ghoṣa, Nāgavīthī, at Yāmijā.

Verse 34

पृथिवीविषयं सर्वमरुन्धत्यां व्यजायत सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्पा इन्दोर् नक्षत्रतः सुताः

Ang lahat ng nauukol sa saklaw ng Daigdig ay iniluwal mula kay Arundhatī. At mula kay Saṅkalpā ay isinilang ang mga Saṅkalpas—mga anak ng Buwan, na nagmula sa lahing Nakṣatra.

Verse 35

आपो ध्रुवञ्च सोमञ्च धरश् चैवानिलोनलः प्रत्यूषश् च प्रभावश् च वसवोष्टौ च नामतः

Āpa, Dhruva, Soma, Dhara, gayundin sina Anila at Anala; at sina Pratyūṣa at Prabhāva—ito ang walong Vasu ayon sa pangalan.

Verse 36

आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तो मुनिस् तथा ध्रुवस्य कालो लोकान्तो वर्चाः सोमस्य वै सुतः

Si Āpa ay may anak na nagngangalang Vaitaṇḍya; gayundin ay naroon sina Śrama, Śānta, at ang pantas na muni na si Muni. Mula kay Dhruva ay isinilang sina Kāla at Lokānta; at si Varcā ay tunay na anak ni Soma.

Verse 37

धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस् तथा मनोहरायाः शिशिरः प्राणोथ रमणस् तथा

Ang anak ni Dhara ay si Draviṇa; gayundin ay naroon si Hutahavyavaha. At mula kay Manoharā ay isinilang sina Śiśira, Prāṇa, at si Ramaṇa rin.

Verse 38

पुरोजवोनिलस्यासीदविज्ञातो ऽनलस्य च अग्निपुत्रः कुमारश् च शरस्तम्बे व्यजायत

Si Purojava ay isinilang mula kay Vāyu (diyos ng hangin), at hindi rin nakilala ni Anala (Agni). At si Kumāra—anak ni Agni—ay ipinanganak sa isang kumpol ng mga tambo na śara.

Verse 39

तस्य शाखो विशाखश् च नैगमेयश् च पृष्टजः कृत्तिकातः कार्त्तिकेयो यतिः सनत्कुमारकः

Para sa kanya (Skanda/Kārttikeya) ay narito ang mga pangalang ito: Śākha, Viśākha, Naigameya, Pṛṣṭaja, Kṛttikāta, Kārttikeya, Yati, at Sanatkumāraka.

Verse 40

प्रत्यूषाद्देवलो जज्ञे विश्वकर्मा प्रभावतः कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानाञ्च वर्धकिः

Mula kay Pratyūṣa ay isinilang si Devala; at mula kay Prabhāva ay isinilang si Viśvakarmā—ang lumikha ng libu-libong sining at ang punong tagapagtayo (arkitekto/karpintero) ng mga diyos.

Verse 41

मनुष्याश्चोप्जीवन्ति शिल्पं वै भूषणादिकं सुरभी कश्यपाद्रुद्रानेकादश विजज्ञुषी

Ang mga tao ay tunay na nabubuhay sa pamamagitan ng mga sining at gawain—gaya ng paggawa ng mga palamuti at iba pa. Si Surabhī, mula kay Kaśyapa, ay nagsilang ng labing-isang Rudra.

Verse 42

महादेवप्रसादेन तपसा भाविता सती स्तकपाठः धर्मश् चैवानिलोनल इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः धरिष इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मरणस्तथेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः जातः सनत्कुमारत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः युवती इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजैकपादहिर्ब्रघ्नस्त्वष्टा रुद्राश् च सत्तम

Sa biyaya ni Mahādeva at sa ganap na lakas ng tapas (pagpapakasakit), ang banal na si Satī ay nagpausbong ng mga pangkat ng mga diyos; O pinakadakila, nahayag sina Ajaikapāda, Ahirbudhnya, Tvaṣṭṛ, at ang mga Rudra.

Verse 43

त्वष्टुश् चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः हरश् च बहुरूपश् च त्र्यम्बकश्चापराजितः

Siya rin ang maringal na anak ni Tvaṣṭṛ—si Viśvarūpa na dakila ang katanyagan; at Siya ay si Hara na maraming anyo; si Tryambaka (Tatlong-Mata), at ang Hindi Madadaig.

Verse 44

वृषाकपिश् च शम्भुश् च कपर्दी रैवतस् तथा मृगव्याधस्य सर्पश् च कपाली दश चैककः रुद्राणां च शतं लक्षं यैर् व्याप्तं सचराचरं

Sina Vṛṣākapi at Śambhu, Kapardī at gayundin si Raivata; Mṛgavyādha, Sarpa, Kapālī, Daśa, at Ekaka—sa pamamagitan ng mga pangalang/anyo na ito, isang daang libong Rudra ang lumalaganap sa buong sansinukob, kapwa ang gumagalaw at di-gumagalaw.