Adhyaya 93: The Battle of Mahiṣa Daitya and the Gods

Verse 1

श्रीवराह उवाच । ततो महिषदैत्यस्तु कामरूपी महाबलः । मत्तहस्तिनमारुह्य यियासुर्मेरुपर्वतम् ॥

ศรีวราหะตรัสว่า: แล้วมหิษทัยตยะ ผู้แปลงกายได้ตามปรารถนาและมีกำลังยิ่งใหญ่ ได้ขึ้นขี่ช้างที่กำลังเมามัน ตั้งใจจะไปยังเขาพระเมรุ

Verse 2

कालः कृतान्तो रक्ताक्षो हरणो मित्रहाऽनिलः । यज्ञहा ब्रह्महा गोग्घ्नः स्त्रीघ्नः संवर्त्तकस्तथा ॥

กาละ กฤตานตะ รักตากษะ หรณะ มิตรหา อนิล; ยัชญหา พรหมหา โคฆนะ สตรีฆนะ และสํวรรตตกะ—เหล่านี้คือชื่อของหัวหน้าทัยตยะ

Verse 3

इत्येते दश चैकाश्च दैत्येन्द्रा युद्धदुर्मदाः । यथासंख्येन रुद्रांस्तु दुद्रुवुर्भीमविक्रमाः ॥

ดังนั้น หัวหน้าทัยตยะทั้งสิบและอีกหนึ่ง ผู้หลงทะนงด้วยศึก ได้พุ่งเข้าหาพวกพระรุทรตามลำดับ ด้วยเดชานุภาพอันน่าหวาดหวั่น

Verse 4

शेषान् देवान् शेषदैत्या यथायोगमुपाद्रवन् । स्वयं महिषदैत्यस्तु इन्द्रं दुद्राव वेगितः ॥

พวกทัยตยะที่เหลือได้เข้าตีเหล่าเทวะที่เหลือตามความเหมาะสม; ส่วนมหิษทัยตยะเองก็พุ่งเข้าหาพระอินทร์ด้วยความเร็วแรงกล้า

Verse 5

स चापि बलवान् दैत्यो ब्रह्मणो वरदर्पितः । अवध्यः पुरुषेणाजौ यद्यपि स्यात् पिनाकधृक् ॥

อสูรนั้นก็มีกำลังยิ่งนัก อวดดีด้วยพรของพระพรหม; ในสนามรบเขามิอาจถูกสังหารด้วยมนุษย์ แม้พระศิวะผู้ทรงปิณากะจะประทับอยู่ก็ตาม

Verse 6

आदित्यैर्वसुभिः साध्यै रुद्रैश्च निहता भृशम् । असुरा यातुधानाश्च संख्यापूरणकेवलाः ॥

เหล่าอาทิตยะ วสุ สาธยะ และรุทระ ได้สังหารอสูรและยาตุธานะเป็นอันมาก—ประหนึ่งมีไว้เพียงเพื่อเติมจำนวนผู้ตายให้ครบถ้วน

Verse 7

देवानामपि सैन्यानि निहतान्यसुरैर्युधि । एवं भूते तदा भग्ने देवेन्द्रे विद्रुताः सुराः ॥

แม้กองทัพของเหล่าเทวะก็ถูกอสูรสังหารในศึก ครั้นเหตุการณ์เป็นดังนี้ และเทวินทร (อินทรา) พ่ายถอย เหล่าสุระก็พากันหลบหนี

Verse 8

अर्दिता विविधैः शस्त्रैः शूलपट्टिशमुद्गरैः । गतवन्तो ब्रह्मलोकमसुरैरर्दिताः सुराः ॥

เหล่าสุระถูกกระหน่ำด้วยศัสตรานานา—หอก ขวาน และกระบอง—ถูกอสูรรบกวนกดดัน จึงพากันไปยังพรหมโลก

Verse 9

तत्रेन्द्रं पुरमासाद्य देवैः सह शतक्रतुम् । अभिदुद्राव दैत्येन्द्रस्ततो देवाः क्रुधान्विताः ॥

ครั้นไปถึงนครของอินทราแล้ว จอมแห่งไทตยะก็พุ่งเข้าจู่โจมศตกรตุ (อินทรา) ผู้ประทับพร้อมเหล่าเทวะ; แล้วเหล่าเทวะก็เดือดดาลด้วยโทสะ

Verse 10

आदाय स्वानि शस्त्राणि वाहनानि विशेषतः । अधिष्ठायासुरानाजौ दुद्रुवुर्मुदिता भृशम् ॥

เหล่าอสูรหยิบอาวุธของตนขึ้น และโดยเฉพาะขึ้นประทับบนพาหนะของตน แล้วพากันพุ่งเข้าสู่สนามรบด้วยความยินดีอย่างยิ่ง

Verse 11

तेषां प्रववृत्ते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । घोरं प्रचण्डयोधानामन्योन्यमभिगर्जताम् ॥

เมื่อพวกเขาเข้าประจัญบาน ก็เกิดศึกอันอื้ออึง น่าขนลุก และน่าสะพรึงกลัว เหล่านักรบผู้ดุเดือดต่างคำรามใส่กันและกัน

Verse 12

तत्राञ्जनो नीलकुक्षिर्मेघवर्णो बलाहकः । उदराक्षो ललाटाक्षः सुभीमो भीमविक्रमः । स्वर्भानुश्चेति दैत्याष्टौ वसून् दुद्रुवुराहवे ॥

ณ ที่นั้น อัญชนะ นีลกุกษิ เมฆวรรณะ พละหกะ อุทรากษะ ลลาฏากษะ สุภีม ภีมวิกรม และสวรภานุ—อสูรไทตยะทั้งแปดนี้—พุ่งเข้าประจัญบานกับเหล่าวสุในศึก

Verse 13

यथासंख्येन तद्वच्च दैत्याः द्वादश चापरे । आदित्यान् दैत्यवर्यास्तु तेषां प्राधान्यतः शृणु ॥

ฉันนั้นแล ตามลำดับยังมีไทตยะอื่นอีกสิบสองตน เหล่าไทตยะผู้เป็นใหญ่ได้กรูกันเข้าต่อสู้กับเหล่าอาทิตยะ—จงฟังนามของพวกเขาตามความสำคัญ

Verse 14

भीमो ध्वङ्क्षो ध्वस्तकर्णः शङ्कुकर्णस्तथैव च । वज्रकायोऽतिवीर्यश्च विद्युन्माली तथैव च ॥

ภีมะ ธวังคษะ ธวัสตกัรณะ ศังกุกัรณะ วัชรกายะ อติวีรยะ และวิทยุนมาลี—เหล่านี้ก็เป็นส่วนหนึ่งในหมู่พวกนั้น

Verse 15

रक्ताक्षो भीमदंष्ट्रस्तु विद्युज्जिह्वस्तथैव च । अतिकायो महाकायो दीर्घबाहुः कृतान्तकः ॥

รัคตากษะ ภีมทังษฏระ วิทยุชฺชิหวะ อติกายะ มหากายะ ทีรฆพาหุ และ กฤตานตกะ—เป็นรายนามที่เหลือในบัญชีนี้

Verse 16

एते द्वादश दैत्येन्द्रा आदित्यान् युधि दुद्रुवुः । स्वकं सैन्यमुपादाय तद्वदन्येऽपि दानवाः । रुद्रान् दुद्रुवुरव्यग्रा यथासंख्येन कोपिताः ॥

เหล่าเจ้าแห่งไทตยะทั้งสิบสองนี้พุ่งเข้าหาเหล่าอาทิตยะในสนามรบ ครั้นนำกองทัพของตนมาแล้ว ดานวะอื่น ๆ ก็เช่นกัน—ไม่ลังเล—พากันกรูกเข้าหาเหล่ารุทรตามลำดับ ด้วยความพิโรธ