Adhyaya 63: Procedure for the Son-Obtaining Vow (Kṛṣṇāṣṭamī Observance)

Verse 1

अगस्त्य उवाच । अथापरं महाराज पुत्रप्राप्तिव्रतं शुभम् । कथयामि समासेन तन्मे निगदतः शृणु ॥ ६३.१ ॥

อคัสตยะกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช บัดนี้เราจะกล่าวโดยย่อถึงพรตอันเป็นมงคลเพื่อให้ได้บุตร จงฟังถ้อยคำของเราเถิด”

Verse 2

मासे भाद्रपदे या तु कृष्णपक्षे नरेश्वर । अष्टम्यामुपवासेन पुत्रप्राप्तिव्रतं हि तत् ॥ ६३.२ ॥

ข้าแต่องค์ผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ พรตเพื่อให้ได้บุตรนั้น กระทำในเดือนภัทรปท ช่วงกฤษณปักษ์ โดยถืออุโบสถในวันอัษฏมี

Verse 3

षष्ठ्यां चैव तु संकल्प्य सप्तम्यामर्चयेद् हरिम् । देवक्युत्सङ्गगं देवं मातृभिः परिवेष्टितम् ॥ ६३.३ ॥

ครั้นถึงวันษัษฐีให้ตั้งสังกัลปะ แล้วในวันสัปตมีจงบูชาพระหริ—พระผู้ประทับบนตักของเทวคี และทรงแวดล้อมด้วยหมู่มาตฤกา

Verse 4

प्रभाते विमलेऽष्टम्यामर्चयेत् प्रयतो हरिम् । प्राग्विधानॆन गोविन्दमर्चयित्वा विधानतः ॥ ६३.४ ॥

ในยามรุ่งอรุณอันบริสุทธิ์ ณ วันอัษฏมี พึงบูชาพระหริด้วยความสำรวม ครั้นบูชาพระโควินทะตามวิธีที่กล่าวไว้ก่อนแล้ว จึงดำเนินต่อไปตามบทบัญญัติอันถูกต้อง

Verse 5

ततो यवैः कृष्णतिलैः सघृतैर्होमयेद्दधि । ब्राह्मणान् भोजयेद् भक्त्या यथाशक्त्या सदक्षिणान् ॥ ६३.५ ॥

จากนั้นพึงบูชาไฟ (โหมะ) ด้วยข้าวบาร์เลย์และงาดำคลุกเนยใส พร้อมทั้งถวายโยเกิร์ต (ทธี) แล้วด้วยศรัทธาพึงเลี้ยงพราหมณ์ และถวายทักษิณาตามกำลังตน

Verse 6

ततः स्वयं तु भुञ्जीत प्रथमं बिल्वमुत्तमम् । पश्चाद् यथेष्टं भुञ्जीत स्नेहैः सर्वरसैर्युतम् ॥ ६३.६ ॥

ต่อจากนั้นพึงรับประทานด้วยตนเองก่อนเป็นอันดับแรก คือผลมะตูม (บิลวะ) อันประเสริฐ แล้วจึงรับประทานตามปรารถนา โดยมีอาหารที่ชุ่มมันและครบทุกรส

Verse 7

प्रतिमासमानेनैव विधिनोपोष्य मानवः । कृष्णाष्टमीमपुत्रोऽपि लभेत् पुत्रं न संशयः ॥ ६३.७ ॥

ผู้ใดถืออุโบสถตามวิธีที่กำหนดอย่างสม่ำเสมอทุกเดือน เมื่อปฏิบัติพรตกฤษณาษฏมีแล้ว แม้ผู้ไร้บุตรก็จักได้บุตรชาย—ปราศจากข้อสงสัย

Verse 8

श्रूयते च पुरा राजा शूरसेनः प्रतापवान् । स ह्यपुत्रस्तपस्तेपे हिमवत्पर्वतोत्तमे ॥ ६३.८ ॥

มีคำเล่าขานว่า ในกาลก่อนมีพระราชาผู้ทรงเดชชื่อศูรเสนะ ครั้นไร้บุตรจึงบำเพ็ญตบะ ณ หิมวัต อันเป็นยอดแห่งขุนเขา

Verse 9

तस्यैवं कुर्वतो देवो व्रतमेतज्जगाद ह । सोऽप्येतत्कृतवान् राजा पुत्रं चैवोपलभ्धवान् ॥ ६३.९ ॥

เมื่อพระองค์ปฏิบัติอยู่อย่างนั้น เทพเจ้าจึงทรงประกาศพรตนี้ พระราชาพระองค์นั้นก็ได้ปฏิบัติตาม และทรงได้บุตรชายเช่นกัน

Verse 10

वासुदेवं महाभागमनेकक्रतুযाजिनम् । तं लब्ध्वा सोऽपि राजर्षिः परं निर्वाणमापतवान् ॥ ६३.१० ॥

เมื่อได้พบพระวาสุเทวะผู้ทรงมหาภาค ผู้ประกอบยัญพิธีมากมาย ราชฤๅษีนั้นก็ได้บรรลุพระองค์และเข้าถึงนิรวาณอันสูงสุด (โมกษะ)

Verse 11

एवं कृष्णाष्टमी राजन् मया ते परिकीर्तिता । संवत्सरान्ते दातव्यं कृष्णयुग्मं द्विजातये ॥ ६३.११ ॥

ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าได้พรรณนาวรตะกฤษณาษฏมีแก่ท่านแล้ว เมื่อสิ้นปีพึงถวาย “ของเป็นคู่” อันเกี่ยวเนื่องกับพระกฤษณะ แก่ผู้เป็นทวิชะ

Verse 12

एतत् पुत्रव्रतं नाम मया ते परिकीर्तितम् । एतत् कृत्वा नरः पापैः सर्वैर् एव प्रमुच्यते ॥ ६३.१२ ॥

วรตะนี้มีนามว่า “ปุตร-วรตะ” ข้าพเจ้าได้อธิบายแก่ท่านแล้ว ผู้ใดปฏิบัติย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง