Previous Verse
Next Verse

Varaha Purana 106.6: Adhyaya 106, Shloka 6

The Significance and Rite of Donating the ‘Curd-Cow’

Dadhidhenudāna

पादुकोपानहौ छत्रं दत्त्वा मन्त्रिममं पठेत् ॥ दधिक्राव्णेति मन्त्रेण दद्याद्धेनुं सुपूजिताम्

Sanskrit recitationVaraha Purana 106.6

pādukōpānahau chatraṃ dattvā maṃtramimaṃ paṭhet || dadhikrāvṇeti mantreṇa dadyāddhenuṃ supūjitām

เมื่อถวายเกือกไม้และรองเท้า พร้อมทั้งร่มแล้ว พึงสวดมนต์นี้; ด้วยมนต์ ‘dadhikrāvṇa…’ พึงถวายโคที่บูชาอย่างสมบูรณ์

पादुका-उपानहौsandals and shoes
पादुका-उपानहौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपादुका (प्रातिपदिक) + उपानह्/उपानत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), द्विवचन; समासः—द्वन्द्वः (पादुकाः च उपानहौ च)
छत्रम्umbrella
छत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootछत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया
मन्त्रम्mantra
मन्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
इमम्this
इमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (मन्त्रम्)
पठेत्should recite
पठेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
दधि-क्राव्णाwith (the words) “dadhikrāvan”
दधि-क्राव्णा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक) + क्रावन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; मन्त्रपद-रूपेण (मन्त्रस्य आरम्भशब्दः)
इतिthus
इति:
Sambandha/Quotative (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)
मन्त्रेणby the mantra
मन्त्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
धेनुम्the cow
धेनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
सु-पूजिताम्well-honoured
सु-पूजिताम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्गवत्) + पूजित (कृदन्ताधारित प्रातिपदिक)
Formकृदन्त—क्त (PPP) ‘पूज्’; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; उपसर्गवत् ‘सु’ = ‘well’

Varāha (default, not explicitly marked in this fragment)

Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false}

Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":false,"speaker_role":"instructor"}

Mathura Mandala: {"is_mathura_related":false}

Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":true,"topic":"dana","instruction_summary":"पादुका-उपानहौ-छत्र-दानं कृत्वा, ‘दधिक्राव्ण…’ इति वैदिक-मन्त्रेण सुपूजितां धेनुं दद्यात्।","karmic_consequence":"मन्त्र-संयुक्तं दानं यज्ञाङ्गत्वेन फलवृद्धिं करोति; मन्त्र-हीन/अपूजित-दानं न्यूनफलम्।"}

Vrata Mahatmya: {"has_vrata":false}

Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":true,"symbolic_interpretation":"वैदिक-मन्त्र-उच्चारणेन पुराण-दानविधिः श्रुति-समर्थितः; दानं ‘यज्ञ’स्य लघु-प्रतिरूपं—मन्त्रः प्राणः, द्रव्यं शरीरम्।","yajna_varaha_imagery":"‘दधिक्राव्ण’ (ऋग्वेद-प्रसिद्ध) मन्त्र-प्रतिध्वनिः = श्रुति-यज्ञ-सम्बन्धः; धेनु-दानं = दक्षिणा; पूजनं = संस्कार।","vedantic_connection":"शब्द-ब्रह्म (मन्त्र) द्वारा कर्म-शुद्धिः; ईश्वरार्पण-बुद्ध्या दानं ‘सत्त्व-शुद्धि’हेतुः।"}

Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"धर्म-मीमांसा (विधि-समन्वय)","core_concept":"स्मृति-आचारः श्रुति-मन्त्रेण पुष्टः—अनुष्ठानस्य प्रमाण-बलं वर्धते।","practical_application":"दानपूर्वं पूजनं कृत्वा, निर्दिष्ट-मन्त्रं शुद्धोच्चारणेन पठित्वा दानं समर्पयेत्; सहायक-दानानि (पादुका/छत्र) यात्रिक-उपकार-भावेन दद्यात्।"}

Subject Matter: ["Ritual Practice","Vedic Intertext","Ethics"]

Primary Rasa: शान्त

Secondary Rasa: श्रद्धा

Related Themes: Varaha Purana 106.5 (पात्रता/अलङ्कार); Varaha Purana 106.7-106.9 (अनुष्ठान-नियम/फलश्रुति)

Visual Art Cues: {"scene_description":"यजमानः पादुका-उपानहौ-छत्रं दत्त्वा, वेद-मन्त्रं जपन्, पुष्प-धूप-दीपैः सुपूजितां धेनुं दानार्थं अग्रे स्थापयति।","item_prompts":["छत्र","पादुका","उपानहौ","मन्त्र-पाठ (हस्ते जपमाला/पुस्तक)","पूजा-द्रव्य (धूप, दीप, पुष्प)","सुसज्जिता धेनु","ब्राह्मण-पात्र"],"kerala_mural_prompt":"केरल-म्यूरल: मन्त्र-पाठ-क्षणे मुख-भाव गंभीर; छत्र-पादुका अग्रे; धेनुं पुष्पमालाभिः; दीप-प्रकाशः उष्ण-रङ्गेषु।","tanjore_prompt":"तंजावूर: स्वर्ण-प्रभा सहित छत्र-आभरण; धेनु-पूजा में स्वर्ण-हाइलाइट; मन्त्र-पाठक-हस्त-मुद्रा स्पष्ट।","mysore_prompt":"मैसूर: सूक्ष्म-रेखांकन; दान-वस्तूनि (पादुका/छत्र) सूक्ष्म-विवरण; धूप-रेखा, दीप-ज्योति मृदु।","pahari_prompt":"पहाड़ी: सरल-आकृतियाँ; छत्र का प्रमुख सिल्हूट; पुष्प-पूजित धेनु; पृष्ठभूमि में हल्का-प्रकृति-दृश्य।"}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"श्रुति-स्मरणयुक्त, अनुष्ठानिक","suggested_raga":"यमन","pace":"मध्यम","voice_tone":"स्वर-शुद्ध, वैदिक-छन्द-सम्भावनायुक्त"}

P
Purāṇic Literature
V
Vedic Mantra Citation
D
Dāna
R
Ritual Studies

FAQs

It illustrates Purāṇic reuse of Vedic mantra-fragments within later ritual frameworks, suggesting continuity and adaptation of liturgical language.

No location is mentioned; the verse centers on ritual items and mantra-recitation.

Ritual giving is framed as disciplined, respectful practice—pairing material gifts with prescribed recitation.

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App