Adhyaya 4
บทนี้เป็นคำสอนของพระอีศวรแก่พระเทวี กล่าวถึงการจาริกสั้น ๆ ไปยังสถานศักดิ์สิทธิ์ชื่อ “ดุนนาวิลละ” ซึ่งอยู่ทางตะวันตกจาก “มังคละ-สถิติ” ระยะหนึ่งโยชน์ และทรงสถาปนาความศักดิ์สิทธิ์ของถิ่นนั้นด้วยความทรงจำหลายชั้น มีเรื่องเล่าที่เกี่ยวข้องกับภีมะและนาม “ดุนนกะ” ซึ่งกล่าวว่าเคยถูกกลืนกินแล้วถูกทอดทิ้ง เหตุนี้เป็นที่มาของชื่อเสียงแห่งสถานที่ ต่อมาทรงพรรณนา “ทิพยวิวร” คือช่องเปิดอันเป็นทิพย์ อันนับเป็นเส้นทางใหญ่สู่ปาตาล ทำให้แผนที่แห่งกษेत्रเชื่อมกับภูมิศาสตร์จักรวาล ยังระบุว่าคำบอกเล่าเรื่องปาตาลนี้เคยสอนไว้ก่อนใน “ปาตาล-อุตตระ-สังคฤหะ” แสดงความสืบเนื่องของคัมภีร์ ณ ที่นั้นมีลึงค์มากมายและมี “สิทธสถาน” สิบหกแห่ง จึงเป็นกลุ่มศักดิ์สิทธิ์ฝ่ายไศวะที่หนาแน่น ตอนท้ายกล่าวว่าเดิมเป็นเหมืองทอง และชี้แนะให้ผู้คนไปด้วยความปรารถนาใน “ภูติ” (ความรุ่งเรือง/ความสำเร็จ) ได้ แต่ให้ตั้งอยู่ในครรลองแห่งการจาริกอันศักดิ์สิทธิ์และธรรมะ
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि दुन्नाविल्लेति विश्रुतम् । योजनस्यांतरे देवि पश्चिमे मंगलस्थितेः
พระอีศวรตรัสว่า: โอ้มหาเทวี ต่อจากนั้นพึงไปยังสถานที่เลื่องชื่อว่า “ดุนนาวิลเล” อยู่ห่างหนึ่งโยชน์ ทางทิศตะวันตกของมังคละสถิติ
Verse 2
दुन्नको यत्र भीमेन भुक्त्वा त्यक्तः पुरा प्रिये । तत्रैव विवरं दिव्यं महा पातालमार्गदम्
โอ้ที่รัก ที่นั่นเองคือสถานที่ซึ่งครั้งก่อนภีมะได้กินดุนนกะแล้วทอดทิ้งไว้ และ ณ ที่นั้นมีช่องเปิดอันศักดิ์สิทธิ์ เป็นทางไปสู่มหาปาตาลา (แดนบาดาล)
Verse 3
तस्य कल्पः पुरा प्रोक्तः पातालोत्तरसंग्रहे । तत्र लिंगान्यनेकानि सिद्धस्थानानि षोडश
เรื่องราวศักดิ์สิทธิ์ของสถานที่นั้น เคยถูกกล่าวไว้ก่อนแล้วในคัมภีร์ “ปาตาโลตตระ-สังครหะ” ที่นั่นมีลึงค์มากมาย และมีสถิตสถานของเหล่าสิทธะสิบหกแห่ง
Verse 4
सुवर्णस्याकरः पूर्वं तत्स्थानमभवत्प्रिये । तस्मिन्स्थाने नरैर्देवि गन्तव्यं भूतिलिप्सया
โอ้ที่รัก สถานที่นั้นแต่ก่อนเป็นเหมืองทองคำ โอ้เทวี มนุษย์พึงไปยังที่นั้นด้วยความปรารถนาในภูติ คือความรุ่งเรืองและสิริมงคล