Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

माता मे विद्यते चान्या पितान्यो भ्रातरश्च ये । स्वसा स्वजनसम्वन्धं ज्ञात्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

mātā me vidyate cānyā pitānyo bhrātaraśca ye | svasā svajanasamvandhaṃ jñātvā muktimavāpnuyāt

เรามีมารดาอีกหนึ่ง บิดาอีกหนึ่ง และพี่น้องชายอื่น ๆ ด้วย เมื่อรู้ความสัมพันธ์อันแท้จริงของ ‘น้องสาว’ และ ‘วงศ์ญาติของตน’ แล้ว บุคคลย่อมบรรลุโมกษะได้

माताmother
माता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (enclitic)
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (विद्यते) (धातु; ‘to be found/exist’)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
and
:
Discourse connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अन्याanother
अन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Discourse connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
स्वसाsister
स्वसा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वसृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वजनसम्बन्धम्relationship with one’s own people
स्वजनसम्बन्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वजन + सम्बन्ध (प्रातिपदिक; स्व + जन + सम्बन्ध)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: स्वजनस्य सम्बन्धः (षष्ठी-तत्पुरुष)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√ज्ञा (जानाति) (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive): having known
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवाप्नुयात्may attain
अवाप्नुयात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + √आप् (आप्नोति) (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Unspecified (philosophical instruction; speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A sage instructs a pilgrim: behind them, a fading image of a biological family; before them, a luminous diagram-like vision of cosmic relations, suggesting liberation.

M
Mukti (liberation)

FAQs

Liberation arises from recognizing deeper, principled realities behind ordinary identities and relationships.

The discourse is situated in the Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya of Prabhāsa-khaṇḍa.

No ritual is specified; jñāna (discriminative knowledge) is emphasized as the means to mukti.