Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 98

कुटुंबं भण्यते कस्माद्यश्च नायाति याति च । बंधनं च कुटुम्बस्य जायते नरकाय नः

kuṭuṃbaṃ bhaṇyate kasmādyaśca nāyāti yāti ca | baṃdhanaṃ ca kuṭumbasya jāyate narakāya naḥ

เหตุใดจึงเรียกว่า ‘กุฏุมพะ’—สิ่งที่แท้จริงแล้วไม่มาถึงและไม่จากไป? แท้จริงความยึดติดในครอบครัวกลับเป็นเครื่องพันธนาการ นำเราไปสู่ทุกข์ดุจนรก

कुटुम्बम्family/household
कुटुम्बम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुटुम्ब (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: प्रथमा as subject)
भण्यतेis called
भण्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भण् (भणति) (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (is called/said)
कस्मात्from what reason/why
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; प्रश्नार्थक
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
and
:
Discourse connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
not
:
Modifier (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
आयातिcomes
आयाति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (याति) (धातु) + आ-
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यातिgoes
याति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (याति) (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Discourse connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
बन्धनम्bondage/binding
बन्धनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Discourse connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
कुटुम्बस्यof the family
कुटुम्बस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुटुम्ब (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
जायतेarises/is born
जायते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (जायते) (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
नरकायfor hell
नरकाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
नःof us/our
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic)

Unspecified (didactic voice within the māhātmya; speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A contemplative pilgrim at a coastal tīrtha, watching families come and go like waves; a subtle vision of chains around the heart dissolving into mist.

K
Kuṭumba (family)
N
Naraka

FAQs

Unexamined attachment turns relationships into bondage; dharma requires discerning love without possessiveness.

The setting remains Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa-khaṇḍa, where pilgrimage is paired with inner renunciation.

No direct ritual; the verse teaches vairāgya (dispassion) and freedom from binding attachment.