Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

देवलोके भूमिलोको गतः सर्वोऽपि केशव । यावन्नो विकृतिं याति पूर्ववैरमनुस्मरन् । भ्रष्टराज्यो बलिस्तावत्पातालमधितिष्ठतु

devaloke bhūmiloko gataḥ sarvo'pi keśava | yāvanno vikṛtiṃ yāti pūrvavairamanusmaran | bhraṣṭarājyo balistāvatpātālamadhitiṣṭhatu

โอ้เกศวะ โลกมนุษย์ประหนึ่งได้เข้าสู่แดนเทวโลกแล้ว ตราบใดที่เขายังไม่ระลึกเวรเก่าจนจิตวิปริตเป็นปฏิปักษ์ต่อเรา ขอให้พลีกลายเป็นผู้สิ้นราชย์ พำนักอยู่ในปาตาลเถิด

देवलोकेin the world of the gods
देवलोके:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव + लोक (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां लोकः)
भूमिलोकःthe earthly world
भूमिलोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि + लोक (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः लोकः)
गतःhas gone
गतः:
Kriya (Predicate as participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि (has gone)
सर्वःentire
सर्वः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
केशवO Keśava
केशव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
यावत्as long as / until
यावत्:
Sambandha (Temporal connector)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; काल-परिमाणवाचक (as long as/until)
नःof us / our
नः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
विकृतिम्distortion / ruin
विकृतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यातिgoes / comes to
याति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पूर्ववैरम्former enmity
पूर्ववैरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्व + वैर (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (पूर्वं वैरम्)
अनुस्मरन्remembering
अनुस्मरन्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअनु + स्मृ (धातु) → स्मरन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्ग: अनु
भ्रष्टराज्यःdeprived of kingdom
भ्रष्टराज्यः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभ्रष्ट + राज्य (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (राज्याद् भ्रष्टः)
बलिःBali
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तावत्for that long
तावत्:
Sambandha (Temporal/extent marker)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (so long/that long)
पातालम्Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अधितिष्ठतुlet him dwell/occupy
अधितिष्ठतु:
Kriya (Injunctive/आज्ञार्थ क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + स्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्ग: अधि

Indra (continuing address to Viṣṇu/Keśava)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa ambit)

Type: kshetra

Scene: Indra proposes a measured outcome: earth aligned back to devas, Bali confined to Pātāla, preventing renewed hostility; Viṣṇu listens as cosmic realms are implied.

K
Keśava (Viṣṇu)
B
Bali
P
Pātāla
D
Devaloka
B
Bhūmiloka

FAQs

Stability of the worlds is preserved by restraining destructive rivalry and restoring rightful governance.

The surrounding chapter belongs to Vastrāpathakṣetra Māhātmya; this verse itself is part of the Bali-related discourse.

None; it is a political-cosmic request concerning Bali’s placement in Pātāla.