Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 44

धनानि संप्राप्य वराटिकां ये द्विजातिमुख्याय विधाय पूजाम् । यच्छंति नो निर्मलचेतना ये नराधमा दैवहता मृतास्ते

dhanāni saṃprāpya varāṭikāṃ ye dvijātimukhyāya vidhāya pūjām | yacchaṃti no nirmalacetanā ye narādhamā daivahatā mṛtāste

แม้ได้ทรัพย์แล้ว ผู้ใดไม่ถวายแม้เหรียญเดียว และไม่บูชาด้วยความเคารพต่อทวิชผู้ประเสริฐ (พราหมณ์); ผู้มีจิตไม่ผ่องใส—ชนชั้นต่ำเหล่านั้นย่อมถูกชะตากรรมเล่นงานจนถึงความตาย

धनानिwealth, riches
धनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
संप्राप्यhaving obtained
संप्राप्य:
Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-√प्राप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया
वराटिकाम्a cowrie/coin (small coin)
वराटिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवराटिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
द्विजातिमुख्यायto the chief among the twice-born
द्विजातिमुख्याय:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्विजातिमुख्य (प्रातिपदिक) = द्विजाति + मुख्य
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजातेः मुख्यः)
विधायhaving performed
विधाय:
Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि-√धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) अव्यय
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यच्छन्तिgive, offer
यच्छन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√यम् (धातु; यच्छति)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नःto us/our
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी) बहुवचन (enclitic); 'our'
निर्मलचेतनाःpure-minded
निर्मलचेतनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्मलचेतन (प्रातिपदिक) = निर्मल + चेतन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (निर्मला चेतना येषाम्/निर्मल-चेतन)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक
नराधमाःworst of men
नराधमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनराधम (प्रातिपदिक) = नर + अधम
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (नरेषु अधमाः)
दैवहताःstruck by fate
दैवहताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदैवहत (कृदन्त/प्रातिपदिक) = दैव + हत (√हन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः तत्पुरुषः (दैवेन हताः)
मृताःdead
मृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √मृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Sūta (deduced)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A wealthy pilgrim stands before a venerable brāhmaṇa; one path shows refusal and darkening fate; the other shows offering a single coin with reverence, brightening the scene with auspicious light.

D
Dvija (twice-born)
D
Dāna (charity)
P
Pūjā (worship)

FAQs

Wealth must be sanctified through charity and honouring the worthy; miserliness and impure intent lead to spiritual and worldly ruin.

In the Vastrāpatha-kṣetra māhātmya setting, tīrtha-visit is paired with dharma—especially dāna and pūjā—as the proper way to receive the place’s grace.

Dāna (giving, even a small coin) and pūjā (reverent worship/honouring) to a worthy dvija are explicitly recommended.