Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

गज उवाच । भद्रं हि भाषितं भद्र आख्यानममृतोपमम् । पृच्छामि सर्वधर्मज्ञ त्वामहं किंचिदेव हि

gaja uvāca | bhadraṃ hi bhāṣitaṃ bhadra ākhyānamamṛtopamam | pṛcchāmi sarvadharmajña tvāmahaṃ kiṃcideva hi

คชะกล่าวว่า: “โอ้ภัทรา ถ้อยคำที่ท่านกล่าวนั้นเป็นมงคลยิ่ง เรื่องเล่านี้ดุจอมฤต. โอ้ผู้รู้ธรรมทั้งปวง ข้าพเจ้าขอถามท่านอีกประการหนึ่ง”

गजःGaja (the elephant)
गजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भद्रम्good/auspicious (thing)
भद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्मवत्/वाक्य-विशेषणरूपेण
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed)
भाषितम्spoken
भाषितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√भाष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘भद्रम्’ इति पदस्य विशेषणम्
भद्रO good one
भद्र:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
आख्यानम्narrative/account
आख्यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अमृतोपमम्nectar-like
अमृतोपमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत + उपम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अमृतस्य उपमम् (like nectar)
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्रच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वधर्मज्ञO knower of all dharmas
सर्वधर्मज्ञ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootसर्व + धर्म + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—सर्वेषां धर्माणां ज्ञः (knower of all dharmas)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
किंचित्something/a little
किंचित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (something)
एवjust/indeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (just/only)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Emphasis/Reason)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/for)

Gaja

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Bhadra

Scene: Two figures seated in a grove near a sacred precinct: Gaja, attentive and humble, addresses Bhadra, who sits composed like a teacher. Palm-leaf manuscripts and a water-pot indicate pilgrimage learning; the atmosphere is calm and reverent.

G
Gaja
B
Bhadra

FAQs

Reverent listening and sincere questioning are upheld as the proper way to receive dharmic teaching.

The immediate setting is the Vastrāpathakṣetra Māhātmya within Prabhāsa Khaṇḍa, though this verse itself is introductory dialogue.

No specific rite is prescribed here; it establishes the framework of inquiry into dharma and merit.