Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

तमृषिं स च संप्रेक्ष्य पदानि दश पंच च । आगच्छन्त्वत्र पूजार्हा भवतो मम मन्दिरम्

tamṛṣiṃ sa ca saṃprekṣya padāni daśa paṃca ca | āgacchantvatra pūjārhā bhavato mama mandiram

ครั้นทอดพระเนตรเห็นฤๅษีนั้น พระองค์ก้าวไปสิบห้าก้าวแล้วตรัสว่า “ข้าแต่ท่านผู้ควรแก่การบูชา เชิญมาที่นี่เถิด—โปรดเสด็จสู่เรือนของเรา”

तम्him/that (person)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम
ऋषिम्sage
ऋषिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
संप्रेक्ष्यhaving looked at/observed
संप्रेक्ष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main action)
TypeVerb
Rootsam+√īkṣ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund), पूर्वकालिकक्रिया
पदानिsteps/footprints/words
पदानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
दशten
दश:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; अव्ययवत् (indeclinable-like) प्रयोगः; 'पदानि' इति विशेष्यस्य संख्या
पञ्चfive
पञ्च:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpañca (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; अव्ययवत् प्रयोगः; 'पदानि' इति विशेष्यस्य संख्या
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
आगच्छन्तुlet (them) come
आगच्छन्तु:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootā+√gam (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
पूजार्हाःworthy of worship
पूजार्हाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpūjā+arha (प्रातिपदिक); components: pūjā (पूजा) + arha (अर्ह)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; 'पूजायाम् अर्हाः' इति षष्ठी-तत्पुरुषः; विशेषणम्
भवतःof you (honorific)
भवतः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootbhavat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; आदरार्थक-सर्वनाम
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
मन्दिरम्house/temple
मन्दिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmandira (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

King Gaja

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: King Gaja steps forward deliberately—fifteen measured steps—hands in añjali, addressing the sages with reverence, inviting them to his residence; attendants stand back respectfully.

G
Gaja
B
Bhadra (ṛṣi) (contextual)

FAQs

Honoring guests and sages is a core dharma; humble reception itself becomes worship and generates great merit.

The episode unfolds in Vastrāpathakṣetra’s māhātmya setting, portraying it as a place where saintly guests are received and honored.

Atithi-satkāra: inviting and honoring the pūjārha sages (hospitality as a dharmic observance).