Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

इति स्तुतस्तदा देव्या प्रचलच्चन्द्रशेखरः । ततस्तुष्टस्तु भगवानिदं वचनमब्रवीत्

iti stutastadā devyā pracalaccandraśekharaḥ | tatastuṣṭastu bhagavānidaṃ vacanamabravīt

เมื่อพระเทวีสรรเสริญดังนี้ จันทรเศขระ (พระศิวะ) ก็สั่นไหวด้วยความปีติ. ครั้นแล้วพระภควานผู้พอพระทัย ตรัสถ้อยคำนี้ว่า

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
स्तुतःpraised
स्तुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तरि-सम्बन्धः
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
देव्याby the goddess
देव्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
प्रचलत्-चन्द्रशेखरःthe (moving) Chandrashekhara (Śiva)
प्रचलत्-चन्द्रशेखरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रचलत् (कृदन्त) + चन्द्रशेखर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रचलत् = वर्तमानकाले कृदन्त (शतृ) ‘moving/shaking’
ततःthereupon
ततः:
Sambandha (Sequence marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (thereupon/then)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) → तुष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम; ‘वचनम्’ इत्यस्य विशेषणम्
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Narrator (contextual)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Śiva Candraśekhara subtly ‘stirs’—a gentle movement, smile, or brightening aura—signaling satisfaction; Devī remains poised in reverence as the moment turns from hymn to divine speech.

D
Devī
C
Candraśekhara (Śiva)

FAQs

Sincere praise (stuti) evokes divine pleasure, leading to instruction and blessings that guide devotees toward dharma and sacred understanding.

The setting is the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, preparing for teachings that explain the sanctity of Prabhāsa.

None explicitly; it narrates the transition from hymn to divine discourse.