Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

मंडपं कारयेत्तत्र नवसप्तकरं तथा । प्रागुदक्प्रवणे देशे पताकाभिरलंकृतम् । योगेश्वर्याः संनिधाने विधिना कारयेद्द्विजः

maṃḍapaṃ kārayettatra navasaptakaraṃ tathā | prāgudakpravaṇe deśe patākābhiralaṃkṛtam | yogeśvaryāḥ saṃnidhāne vidhinā kārayeddvijaḥ

ณ ที่นั้น พราหมณ์ผู้เป็นทวิชะพึงให้สร้างมณฑปตามขนาดที่กำหนด เป็นแบบนว-สัปตกระ บนพื้นดินที่ลาดไปทางทิศตะวันออกและทิศเหนือ ประดับด้วยธงทิว และให้จัดทำตามพิธีในสำนักแห่งโยคีศวรี

मण्डपम्a pavilion
मण्डपम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कारयेत्should have (it) made
कारयेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) (णिच् causative: कारय)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
नव-सप्त-करम्of nine and seven hands (in measure)
नव-सप्त-करम्:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनव (संख्या-प्रातिपदिक) + सप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समास (संख्यापूर्वक)
तथाalso
तथा:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (also/likewise)
प्राक्-उदक्-प्रवणेin a place sloping to the east and north
प्राक्-उदक्-प्रवणे:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राक् (अव्यय) + उदक् (अव्यय) + प्रवण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अव्ययीभाव: प्राक् च उदक् च (पूर्वोत्तर-दिशा) इति, प्रवणः (sloping)
देशेin a place
देशे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
पताकाभिःwith flags/banners
पताकाभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपताका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
अलंकृतम्decorated
अलंकृतम्:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअलम् + √कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
योगेश्वर्याःof Yogēśvarī
योगेश्वर्याः:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोगेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
संनिधानेin the presence
संनिधाने:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंनिधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
विधिनाaccording to rule/ritual
विधिना:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
कारयेत्should have (it) made
कारयेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) (णिच् causative: कारय)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग
द्विजःa Brahmin
द्विजः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Yogeśvarī-sannidhāna at Prabhāsa

Type: temple

Listener: Sureśvarī/Śubhe

Scene: A freshly built pavilion on gently sloping ground, open to the east and north; colorful banners flutter; a brāhmaṇa supervises measurements while the Yogeśvarī shrine stands nearby, sanctifying the construction.

M
Maṇḍapa
Y
Yogeśvarī
P
Patākā

FAQs

Outer order—proper space, direction, and sanctified proximity—supports inner discipline in ritual dharma.

Prabhāsakṣetra, specifically a locale associated with Yogeśvarī within its sacred precinct.

Construct a banner-decorated maṇḍapa on east/north-sloping ground, near Yogeśvarī, following śāstric rule.