Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

पुरा देवासुरे युद्धे दानवैर्देवकंटकैः । निर्जिता देवताः सर्वे जग्मुस्ते शरणं हरिम् । क्षीरोदवासिनं देवमस्तुवन्प्रणताः स्थिताः

purā devāsure yuddhe dānavairdevakaṃṭakaiḥ | nirjitā devatāḥ sarve jagmuste śaraṇaṃ harim | kṣīrodavāsinaṃ devamastuvanpraṇatāḥ sthitāḥ

กาลก่อน ในศึกระหว่างเทวะกับอสูร เหล่าทานวะผู้เป็นดั่งหนามยอกอกเทพ ได้ปราบเทวะทั้งปวงให้พ่ายแพ้ ครั้นแล้วเหล่าเทพจึงไปถึงที่พึ่งแห่งพระหริ ผู้สถิตในเกษีรสมุทร (มหาสมุทรน้ำนม) และยืนก้มเศียรสรรเสริญพระองค์

पुराformerly, once
पुरा:
Sambandha (Adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
देवासुरेin the (battle) of gods and demons
देवासुरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव + असुर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; 'देवाः च असुराः' इति
युद्धेin the war
युद्धे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्
दानवैःby the Dānavas
दानवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
देवकण्टकैः(who were) thorns to the gods; tormentors of the gods
देवकण्टकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव + कण्टक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (देवानां कण्टकाः); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
निर्जिताःdefeated
निर्जिताः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + जि (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘निर्जित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्
देवताःthe deities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; विशेषणम्
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
हरिम्Hari (Vishnu)
हरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
क्षीरोदवासिनम्dwelling in the Milk Ocean
क्षीरोदवासिनम्:
Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षीरोद + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्पुरुष (क्षीरोदे वसति इति); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
अस्तुवन्praised
अस्तुवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्
प्रणताःbowed down
प्रणताः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + नम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘प्रणत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्
स्थिताःstanding, remaining
स्थिताः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘स्थित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्

Narrator (contextual, within Prabhāsakṣetra-māhātmya; exact speaker not explicit in the given snippet)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (kathā-context) / Kṣīroda-sāgara (narrative locus)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A dramatic battlefield aftermath: devas humbled, weapons lowered, approaching the radiant Milk Ocean; Hari seated or standing upon the ocean (or on Śeṣa), while the devas bow and chant stuti.

D
Devas
A
Asuras
D
Dānavas
H
Hari (Viṣṇu)
K
Kṣīroda (Ocean of Milk)

FAQs

When Dharma is overwhelmed, even the gods take śaraṇāgati (refuge) in the Supreme; humility and prayer precede restoration.

The setting is within the Prabhāsakṣetra Māhātmya, framing the kṣetra’s glory through accounts of divine intervention.

A model of devotional practice is implied: praṇāma (bowing) and stuti (hymn of praise) offered to the Lord.