Adhyaya 8

Verse 1

देव्युवाच । पुनः कथय देवेश माहात्म्यं लोकशंकर । श्रीसोमेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम् । ब्रह्मविष्ण्वीशदैवत्यं तथात्र त्रितयं वद

พระเทวีตรัสว่า: “ข้าแต่จอมเทพ ผู้เกื้อกูลโลก โปรดเล่ามหาตมยะของพระศรีโสมेशวรเทพอีกครั้ง—ผู้ทำลายบาปทั้งปวง และโปรดอธิบาย ณ ที่นี้ถึงตรีเทพานุภาพ คือ พรหมา วิษณุ และอีศะด้วย”

Verse 2

ईश्वर उवाच । शृणुष्वैकमना भूत्वा मम गोप्यं पुरातनम् । तस्मिंल्लिंगे च यद्वृत्तमाश्चर्यं परमं महत्

พระอีศวรตรัสว่า: “จงฟังด้วยจิตเป็นหนึ่ง ความลับโบราณของเรานี้—เหตุการณ์อันเกิดขึ้น ณ ลึงค์นั้น เป็นอัศจรรย์ยิ่งใหญ่สูงสุด”

Verse 3

षष्टिकोटि सहस्राणि ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे प्रविष्टानि ते घृताहुतिरिवानले

ฤๅษีผู้ทรงอุรธวเรตัสจำนวนหกสิบโกฏิพัน ได้เข้าสู่ลึงค์นั้น ดุจเนยใสที่ถวายเป็นอาหุติหลั่งลงสู่กองไฟ

Verse 4

सिद्धिर्वृद्धिस्तथा तुष्टिरृद्धिः पुष्टिस्तु पंचमी । कीर्तिः शांतिस्तथा लक्ष्मीस्तस्मिंल्लिंगे समुत्थिता

จากลึงค์นั้นเองได้บังเกิด สิทธิ (ความสำเร็จ), วฤทธิ (ความเจริญเพิ่มพูน), ตุษฏิ (ความอิ่มใจ), ฤทธิ (ความรุ่งเรืองมั่งคั่ง) และปุษฏิ (ความหล่อเลี้ยง) เป็นประการที่ห้า; อีกทั้งกีรติ (เกียรติยศ), ศานติ (สันติ) และลักษมี (สิริมงคล) ก็อุบัติขึ้น ณ ที่นั้น

Verse 5

सप्तकोट्यस्तु मंत्राणां सिद्धीनां चैव संभवः । दिव्ययोगरसाश्चान्ये दिव्यौषधिरसायनाः

จากบ่อบุญอันศักดิ์สิทธิ์นั้น บังเกิดผลสำเร็จแห่งมนตร์นับเจ็ดโกฏิ และความเป็นไปได้แห่งสิทธิอันเหนือสามัญทั้งหลาย อีกทั้งยังปรากฏรสโยคะทิพย์นานาประการ และน้ำอมฤตรสายนะที่ปรุงจากสมุนไพรสวรรค์

Verse 6

गारुडं भूततंत्रं च खेचर्यो व्यंतरीस्तथा । ते सर्वे सह योगेन तस्माल्लिंगात्समुत्थिताः

คัมภีร์การุฑะและวิธีปฏิบัติว่าด้วยภูตตนตระ ตลอดจนเหล่าขเษรีและวยันตะรี—ทั้งหมดนี้พร้อมด้วยพลังโยคะ กล่าวกันว่าอุบัติขึ้นจากลึงค์นั้นเอง

Verse 7

अन्याश्चैव तु याः काश्चित्सिद्धयोऽष्टौ प्रकीर्तिताः । ताः सर्वाः सह लिंगेन तस्मात्स्थानात्समुत्थिताः

และสิทธิอื่นใดก็ตามที่กล่าวขาน—โดยเฉพาะสิทธิแปดประการอันเลื่องชื่อ—ทั้งหมดนั้นพร้อมด้วยลึงค์ ได้อุบัติขึ้นจากสถานที่ศักดิ์สิทธิ์นั้น

Verse 8

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासमाहात्म्ये श्रीसोमेश्वरैश्वर्यवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

ดังนี้จบลงเป็นอัธยายที่แปด ชื่อว่า “พรรณนาพระสิริอำนาจอันเป็นใหญ่ของศรีโสเมศวร” ในประภาสขัณฑะ ภายในประภาสมหาตมยะ แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ อันเป็นสังหิตาจำนวนแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก

Verse 9

अन्यद्देवि प्रवक्ष्यामि अत्र सिद्धिं गतास्तु ये । ममांशसंभवाः प्राप्ता अस्मिंल्लिंगे लयं गताः

โอ้เทวี เราจักกล่าวต่อไปว่า ผู้ใดบรรลุสิทธิ์อันสมบูรณ์ ณ ที่นี้—กำเนิดจากส่วนแห่งฤทธิ์ของเรา—ครั้นมาถึงแล้วก็เข้าสู่ความหลอมรวม (ลยะ) ในลึงค์นี้เอง

Verse 10

विमला दंडिकाश्चैव सप्तैते कुत्सिकाः स्मृताः । अस्मिंल्लिंगे पुरा सिद्धा योगात्पाशुपतान्मम

วิมลาและทัณฑิกา—ทั้งเจ็ดนี้เป็นที่จดจำว่าเป็น “กุตสิกา” กาลก่อนพวกเขาบรรลุความเป็นสิทธะ ณ ลึงค์นี้ ด้วยปาศุปตโยคะของเรา

Verse 11

रुद्रो विप्रस्तथा दानश्चंद्रो मन्थोऽवलोककः । सूर्यावलोकश्चेति गार्गेयाः सप्त कीर्त्तिताः

รุทระ วิปร ดานะ จันทร มันถะ อวโลกกะ และสุริยาวโลกะ—ทั้งเจ็ดนี้ได้รับการสรรเสริญว่าเป็น “คารฺคเยยะ”

Verse 12

सोमेश्वरे च ते सिद्धाः प्रभासे वरवर्णिनि । मूकमन्यः शिवश्चैव प्रकाशः कपिलस्तथा

โอ้ผู้มีผิวพรรณงาม ณ โสมेशวรในปรภาส พวกเขาบรรลุความเป็นสิทธะ มูกะ มันยะ ศิวะ ประกาศะ และกปิละด้วย (อยู่ในหมู่นั้น)

Verse 13

सत्कुलः कर्णिकारश्च पौरुषेयाः प्रकीर्त्तिताः । सोमेश्वरे पुरा सिद्धाः प्रभासे पापनाशने

สัตกุละและกรฺณิการะได้รับการประกาศว่าอยู่ในหมู่ “เปารุษेय” กาลก่อนพวกเขาบรรลุความเป็นสิทธะ ณ โสมेशวรในปรภาส ผู้ทำลายบาป

Verse 14

युगेयुगे पुरा सिद्धास्तस्मिंल्लिंगे प्रिये मम । एते चान्ये च ये विप्रा भविष्यंति कलौ युगे

ในทุกยุคทุกสมัยมาแต่โบราณ โอ้ที่รักของเรา ผู้คนมากมายได้บรรลุสิทธิ ณ ลิงคะนั้น และพราหมณ์เหล่านี้รวมทั้งผู้อื่นใด ที่จักอุบัติขึ้นในกาลียุค ก็จักเกี่ยวเนื่องกับลิงคะนั้นด้วย

Verse 16

दुर्ल्लभं सर्वमर्त्त्यानां प्रभासे तु व्यवस्थितम् । न च कश्चिद्विजानाति अशुभैः कर्मभिर्वृतः

ณ ประภาสะนั้น มีสิ่งอันตั้งมั่นซึ่งยากยิ่งที่ปุถุชนทั้งปวงจะเข้าถึงได้; แต่ผู้ใดถูกห่อหุ้มด้วยกรรมอัปมงคล ย่อมไม่รู้แจ้งสิ่งนั้นโดยแท้

Verse 17

ग्रहदोषास्तु ये केचिद्भूतदोषास्तथा परे । डाकिनीप्रेतवेताला राक्षसा ग्रहपूतनाः

บรรดาโทษจากดาวเคราะห์ใดๆ และโทษจากภูตผีอื่นๆ ทั้งหลาย—ดากินี เปรต เวตาล รากษส และอำนาจที่เข้าครอบงำดังเช่นปูตนา—

Verse 18

पिशाचा यातुधानाश्च मातरो जातहारिकाः । बालग्रहास्तथा चान्ये बुद्धाश्चैव तु ये ग्रहाः

ปิศาจและยาตุธาน ตลอดจน ‘มารดา’ ผู้ลักพาทารกแรกเกิด; พลังจับเด็ก (พาลครหะ) และอื่นๆ อีก ทั้งครหะผู้ครอบงำอย่างพุทธาเป็นต้น—

Verse 19

तत्र सिद्धिं गमिष्यंति दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि । एतत्ते सर्वमाख्यातं तल्लिंगं सिद्धिदं परम्

ที่นั่นเขาทั้งหลายจักบรรลุสิทธิอันแม้เหล่าเทวะก็ยากจะได้มา ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่ท่านครบถ้วนแล้ว; ลิงคะนั้นเป็นปรมัตถ์ ประทานสิทธิอันสูงสุด

Verse 20

दुर्नामकास्तथा चान्ये कुष्ठरोगास्तथा परे । क्षयरोगास्तथा चान्ये वातगुल्मास्तथैव च । अन्ये चैव तु ये केचिद्व्याधयस्तु प्रकीर्त्तिताः

ทั้งก้อนร้ายและโรคอื่น ๆ—โรคเรื้อนและโรคทั้งหลาย, โรคซูบผอม (กษยะ) และความเจ็บไข้ที่บั่นทอน, ความผิดปกติแห่งวาตะและก้อนในท้อง, และโรคอื่นใดที่กล่าวถึง—

Verse 21

सोमेश्वरं समासाद्य तस्य लिंगस्य दर्शनात् । सर्व एव विनश्यंति वह्नौ क्षिप्तमिवेन्धनम्

เมื่อเข้าไปเฝ้าโสมेशวร เพียงได้เห็นลิงคะนั้น โรคทั้งปวงย่อมดับสิ้น—ดุจเชื้อเพลิงที่ถูกโยนลงในไฟ

Verse 22

उपसर्गाश्च चान्ये सर्पघोणपवृश्चिकाः । सर्वे तत्र विनश्यंति श्रीसोमेश्वरदर्शनात्

ภัยอื่น ๆ ด้วย—งู โฆณะ และแมงป่อง—ล้วนพินาศ ณ ที่นั้น ด้วยการได้เห็นศรีโสมेशวร

Verse 23

योऽसौ सोमेश्वरो नाम्ना पश्चिमो भैरवः स्मृतः । कालाग्निरुद्रनाथेति पर्यायैर्नामभिः श्रुतः

พระองค์ผู้เป็นที่รู้จักนามว่า โสมेशวร ทรงถูกระลึกว่าเป็นไภรวะฝ่ายทิศตะวันตก และยังได้ยินพระนามพ้องว่า ‘กาลागนิรุทระ’ และ ‘รุทรนาถ’

Verse 24

तस्मिंस्तिष्ठामि देवेशि भक्तानुग्रहकारकः । सर्वं च दुष्कृतं नृणां भक्षयामि न संशयः

โอ้เทวีผู้เป็นเจ้าแห่งเทพทั้งหลาย เราสถิตอยู่ที่นั่นเพื่อประทานพระกรุณาแก่ผู้ภักดี และเราย่อมกลืนกินกรรมชั่วทั้งปวงของมนุษย์—หาใช่มีข้อสงสัยไม่

Verse 25

योऽसौ प्राणः शरीरस्थो देहिनां देहसंचरः । ब्रह्मांडमेतद्यस्यांतरेको यश्चाप्यनेकधा

ปราณนั้นเองซึ่งสถิตอยู่ในกาย เคลื่อนไหวไปในกายของสรรพสัตว์ผู้มีชีพ; ภายในท่านมีอยู่ซึ่งจักรวาล-ไข่ทั้งมวล—ท่านเป็นหนึ่งเดียว และก็ปรากฏเป็นนานาประการด้วย

Verse 26

वेदाः सर्वेऽपि यं देवं प्रशंसंति महर्षयः । परस्य ब्रह्मणो रूपं यस्य द्वारेण लभ्यते

พระเทวะองค์นั้นที่พระเวททั้งปวงสรรเสริญ และมหาฤๅษีทั้งหลายยกย่อง—โดย ‘ประตู’ ของพระองค์ จึงบรรลุรู้รูปแห่งปรหมันสูงสุดได้

Verse 27

सोऽयं देवि महादेवः प्रभासे संव्यवस्थितः । यथा गुप्तं गृहे रत्नं न कश्चिद्विंदते नरः

ข้าแต่เทวี มหาเทวะองค์นี้เองสถิตมั่นอยู่ ณ ประภาสะ ดุจดังรัตนะที่ซ่อนอยู่ในเรือน มิใช่ใครๆ จะพบได้ ฉันใด พระองค์ก็ไม่เป็นที่รู้แจ้งหากไร้การแสวงหาที่ถูกต้องฉันนั้น

Verse 28

प्रभासे तु स्थितं तद्वद्रत्नभूतं गृहे मम । तच्च लिंगं पुरा कल्पे सप्तपातालभेदकम्

ฉันนั้นแล ณ ประภาสะ ภายใน ‘เรือน’ ของเราเอง มีสภาวะดุจรัตนะนั้นตั้งอยู่ ลิงคะนั้นในกัลปะโบราณกล่าวกันว่าแทงทะลุเจ็ดปาตาลได้

Verse 29

कथितं कोटि सूर्यस्य प्रलयानलसंनिभम् । तेनकालाग्निरुद्रेति प्रोक्तं सोमेश्वरः पुरा

ท่านถูกพรรณนาว่าดุจเปลวเพลิงแห่งปรลัย ราวกับดวงอาทิตย์นับโกฏิ ด้วยเหตุนั้น ในกาลโบราณ โสมेशวรจึงถูกขานนามว่า ‘กาลัคนิรุทระ’

Verse 30

इति देवि समासेन कथितं तव पार्वति । सोमेश्वरस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्

ดังนี้แล โอ้เทวีปารวตี เราได้กล่าวโดยย่อถึงมหิมาแห่งโสมेशวร ผู้ทำลายบาปทั้งปวง