Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

योऽसौ प्राणः शरीरस्थो देहिनां देहसंचरः । ब्रह्मांडमेतद्यस्यांतरेको यश्चाप्यनेकधा

yo'sau prāṇaḥ śarīrastho dehināṃ dehasaṃcaraḥ | brahmāṃḍametadyasyāṃtareko yaścāpyanekadhā

ปราณนั้นเองซึ่งสถิตอยู่ในกาย เคลื่อนไหวไปในกายของสรรพสัตว์ผู้มีชีพ; ภายในท่านมีอยู่ซึ่งจักรวาล-ไข่ทั้งมวล—ท่านเป็นหนึ่งเดียว และก็ปรากฏเป็นนานาประการด้วย

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
असौthat (one)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्राणःvital breath
प्राणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शरीरस्थःsituated in the body
शरीरस्थः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशरीर + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (शरीरे स्थितः)
देहिनाम्of embodied beings
देहिनाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
देहसंचरःmoving within the body
देहसंचरः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेह + संचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (देहे संचरति इति)
ब्रह्माण्डम्the cosmic egg/universe
ब्रह्माण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म + अण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (ब्रह्मणः अण्डम्)
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (ब्रह्माण्डम्)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अन्तरwithin
अन्तर:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अन्तरे)
एकःone
एकः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (यः/प्राणः)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्त-सम्बन्ध (relative)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-भावक अव्यय (also/even)
अनेकधाin many ways
अनेकधा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनेकधा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb of manner)

Śiva (Someśvara/Kālāgnirudra) to Devī (Deveśī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A yogic vision: within the subtle prāṇa in a human body, the entire brahmāṇḍa appears—stars, worlds, and beings—while a single luminous presence pervades all forms.

P
Prāṇa
B
Brahmāṇḍa
Ś
Śiva (implied)

FAQs

The tīrtha’s Lord is not only a shrine-deity but the immanent life-force—one reality appearing as many.

The ongoing context is Prabhāsa kṣetra and Śrī Someśvara, now described in a more universal, inner (prāṇa) register.

No explicit ritual; the verse shifts toward contemplative understanding of the divine as prāṇa and cosmos.