Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

पुरा द्वापरसंधौ च प्रविष्टे तु कलौ युगे । नारदस्तु समागत्य क्षेत्रं प्राभासिकं शुभम् । संचकार तपश्चोग्रं तत्र लिंगसमीपतः

purā dvāparasaṃdhau ca praviṣṭe tu kalau yuge | nāradastu samāgatya kṣetraṃ prābhāsikaṃ śubham | saṃcakāra tapaścograṃ tatra liṃgasamīpataḥ

กาลก่อน ในรอยต่อแห่งทวาปรยุค เมื่อกาลียุคเริ่มเข้าสู่โลก นารทมุนีได้มาถึงเขตศักดิ์สิทธิ์ปราภาสิกะอันเป็นมงคล แล้วบำเพ็ญตบะอันเข้มข้น ณ ใกล้ลึงค์นั้น

पुराformerly, once
पुरा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: formerly/once)
द्वापर-संधौat the Dvāpara junction
द्वापर-संधौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक) + संधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; द्वापरस्य संधौ = at the junction of Dvāpara
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction: and)
प्रविष्टेwhen (it) had entered
प्रविष्टे:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र-विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative absolute with युगे
तुindeed, then
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अनुवादक-अव्यय (particle: but/indeed)
कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
युगेin the age
युगे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तुthen
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअनुवादक-अव्यय (particle: then/indeed)
समागत्यhaving come
समागत्य:
Kriya-viseshana (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-गम् (धातु) → समागत्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive: having come)
क्षेत्रम्the sacred place/field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्राभासिकम्of Prabhāsa
प्राभासिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राभासिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् क्षेत्रम् प्रति
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् क्षेत्रम् प्रति
संचकारperformed, undertook
संचकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-चर् (धातु) → संचकार
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
उग्रम्fierce, intense
उग्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् तपः प्रति
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
लिङ्ग-समीपतःnear the liṅga
लिङ्ग-समीपतः:
Adhikarana (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त: from/near); लिङ्गस्य समीपतः = near the liṅga

Śiva (deduced ongoing narration within the same passage)

Tirtha: Prābhāsika-kṣetra (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: Nārada arrives at the auspicious Prabhāsa field at the dawn of Kali, sits near the liṅga in austere posture, matted hair and vīṇā set aside, surrounded by a charged, twilight-like atmosphere of yuga change.

N
Nārada
P
Prabhāsa-kṣetra
K
Kali-yuga
D
Dvāpara-saṃdhi
L
Liṅga

FAQs

Even in the onset of Kali-yuga, sages seek refuge in tīrthas; tapas performed at a sanctified liṅga-bearing site is portrayed as especially potent.

The auspicious Prābhāsika kṣetra—Prabhāsa—near the liṅga (contextually Kalkaleśvara).

Tapas (austerity/penance) performed in proximity to the liṅga is highlighted.