Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

अथागमंस्ततो विप्रास्तत्र क्षेत्रनिवासिनः । दक्षिणार्थं महदेवि शतशोऽथ सहस्रशः

athāgamaṃstato viprāstatra kṣetranivāsinaḥ | dakṣiṇārthaṃ mahadevi śataśo'tha sahasraśaḥ

แล้วพราหมณ์ผู้พำนักในเขตศักดิ์สิทธิ์นั้นก็มาเฝ้า โอ้มหาเทวี เป็นร้อยเป็นพัน เพื่อรับทักษิณา (บูชาค่าพิธี)

अथthen/now
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक (particle: then/now)
आगमन्(they) came
आगमन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√गम् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘they came’
ततःthereafter/from there
ततः:
Adhikarana (Temporal/स्थान-कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/काल/क्रमसूचक (from there/thereafter)
विप्राःbrahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
क्षेत्रनिवासिनःresidents of the sacred field
क्षेत्रनिवासिनः:
Karta (Subject apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + निवासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘क्षेत्रस्य निवासिनः’)
दक्षिणार्थम्for (receiving) priestly fee/donation
दक्षिणार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootदक्षिणा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (‘दक्षिणायै अर्थः’ = for the fee)
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारयः (‘महती देवी’)
शतशःby hundreds
शतशः:
Vishesana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशतशस् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/संख्या-वाचक (in hundreds)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरनन्तरार्थक (then)
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Vishesana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/संख्या-वाचक (in thousands)

Śiva (deduced; addressing 'mahādevi')

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī / Pārvatī (explicit 'mahādevi')

Scene: After the yajña, streams of brāhmaṇas from the Prabhāsa region arrive in large numbers, hands extended in formal request for dakṣiṇā; the yajña pavilion stands behind them with extinguishing fires and arranged vessels.

B
Brāhmaṇas (viprāḥ)
D
Dakṣiṇā
P
Prabhāsa-kṣetra
M
Mahādevī

FAQs

Yajña is paired with dāna; supporting officiants through dakṣiṇā is treated as an integral limb of ritual dharma.

Prabhāsa-kṣetra, where residents gather around the completed sacrifice.

Giving dakṣiṇā (sacrificial honorarium/charity) to brāhmaṇas after the yajña.