Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

पंचमोऽभूद्यदा ब्रह्मा सुरज्येष्ठ इति स्मृतः । कृत्तिवासेति देवस्य नाम प्रोक्तं तदाम्बिके

paṃcamo'bhūdyadā brahmā surajyeṣṭha iti smṛtaḥ | kṛttivāseti devasya nāma proktaṃ tadāmbike

ในกัลป์ที่ห้า เมื่อพระพรหมถูกระลึกว่า “สุรชเยษฐะ” โอ้พระแม่อัมพิกา ครานั้นพระนามของพระผู้เป็นเจ้าถูกประกาศว่า “กฤตติวาสะ” ศิวะผู้ทรงหนังสัตว์เป็นวัตรแห่งตบะ

paṃcamaḥthe fifth
paṃcamaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpaṃcama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
abhūtbecame/was
abhūt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन
yadāwhen
yadā:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
surajyeṣṭhaḥSurajyeṣṭha (chief among gods)
surajyeṣṭhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsurajyeṣṭha (प्रातिपदिक: sura + jyeṣṭha)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (surāṇāṃ jyeṣṭhaḥ = chief of the gods)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
smṛtaḥwas remembered/known
smṛtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√smṛ (स्मृ धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण (remembered/known as)
kṛttivāsaKṛttivāsa
kṛttivāsa:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṛttivāsa (प्रातिपदिक: kṛtti + vāsa)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (kṛttau vāsaḥ = one whose garment is skin)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
devasyaof the deity
devasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
nāmaas the name
nāma:
Visheshaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नामनिर्देशे
proktamwas declared
proktam:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु) + pra + ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (was declared)
tadāthen
tadā:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
ambikeO Ambikā
ambike:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootambikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Listener: Ambikā

Scene: The fifth cycle: Brahmā as Surajyeṣṭha; Śiva at Prabhāsa is hailed as Kṛttivāsa—an austere lord, hide-clad, ash-smeared, with matted locks, standing beside the Somnātha liṅga as waves crash in the distance.

Ś
Śiva
P
Pārvatī (Ambikā)
B
Brahmā (Surajyeṣṭha)
K
Kṛttivāsa
S
Somanātha

FAQs

Śiva’s ascetic epithet points to renunciation and inner detachment as a path to purity and power.

Prabhāsa-kṣetra, where the Lord is praised as Kṛttivāsa in this enumerated cycle.

None explicitly; it is a doctrinal listing of names tied to the kṣetra.