Previous Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 107

उद्देशमात्रं कथितो मया ते श्रीसोमनाथस्य कृतैकदेशः । अब्दैरनेकैर्बहुभिर्युगैर्वा न शक्यमेकेन मुखेन वक्तुम्

uddeśamātraṃ kathito mayā te śrīsomanāthasya kṛtaikadeśaḥ | abdairanekairbahubhiryugairvā na śakyamekena mukhena vaktum

ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่ท่านเพียงเป็นนิมิตเท่านั้น—เป็นเพียงส่วนเล็กน้อยแห่งพระกรณียกิจของพระศรีโสมนาถผู้รุ่งเรือง แม้ด้วยปีมากมาย นับไม่ถ้วน หรือแม้หลายยุค ก็ไม่อาจกล่าวให้ครบถ้วนได้ด้วยปากเพียงหนึ่งเดียว

उद्देशमात्रम्only an outline/indication
उद्देशमात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउद्देश (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘केवल-उद्देशः’ (mere indication)
कथितःhas been told
कथितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (उद्देशमात्रम् इत्यस्य कथनम्)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
श्रीसोमनाथस्यof Śrī Somanātha
श्रीसोमनाथस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्रीसोमनाथ (प्रातिपदिक; श्री + सोमनाथ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कृतैकदेशःa partial portion (only partly covered)
कृतैकदेशः:
Karta (Predicate nominal/प्रथमा-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृत (कृदन्त; कृ + क्त) + एकदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘कृतः एकदेशः’ = a portion that has been done/covered (i.e., partial account)
अब्दैःby years
अब्दैः:
Karana (Means/measure/करण)
TypeNoun
Rootअब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अनेकैःmany
अनेकैः:
Karana (Qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘अब्दैः’)
बहुभिःnumerous
बहुभिः:
Karana (Qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘अब्दैः/युगैः’)
युगैःby ages
युगैः:
Karana (Means/measure/करण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
वाor
वा:
Sambandha (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
शक्यम्possible
शक्यम्:
Kriya (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootशक् (धातु) + यत् (कृदन्त-प्रत्यय; शक्य)
Formकृदन्त (potential/gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘possible’
एकेनwith one
एकेन:
Karana (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of ‘मुखेन’)
मुखेनwith (one) mouth
मुखेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/complement of ‘शक्यम्’)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अव्ययभाव (indeclinable infinitive)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Śrī Somnātha (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: (Implied) the addressed interlocutor in the dialogue

Scene: A narrator-sage gestures humbly toward the towering Somnātha shrine and the endless sea, indicating that the temple’s deeds and glory stretch beyond time—years, yugas—while a listener sits attentive with folded hands.

Ś
Śrī Somanātha (Somnātha)
Y
Yuga

FAQs

The māhātmya of Somnātha is portrayed as immeasurable—human speech can only point toward it, not exhaust it.

Somnātha/Someśvara in Prabhāsa Kṣetra.

None; it is a concluding emphasis on the limitless greatness of the site and deity.