Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

तल्लिंगमिति जानीहि प्रभासे संव्यवस्थितम् । अपवर्गमविज्ञेयं मनोरम्यमनामयम्

talliṃgamiti jānīhi prabhāse saṃvyavasthitam | apavargamavijñeyaṃ manoramyamanāmayam

จงรู้เถิดว่านั่นแลคือศิวลึงค์ อันประดิษฐานมั่น ณ ปรภาสะ เป็นอปวรรคะคือโมกษะเอง เกินกว่าความรู้สามัญ ชวนปีติแก่ดวงใจ และปราศจากทุกข์โรคทั้งปวง

tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
liṅgamliṅga, sign (Śiva-emblem)
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-प्रयोग-अव्यय (quotative particle)
jānīhiknow
jānīhi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√jñā (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
prabhāsein Prabhāsa
prabhāse:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootprabhāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; स्थानवाचक
saṃvyavasthitamwell-established, firmly situated
saṃvyavasthitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam + vi + ava + √sthā (धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘well-established/स्थित’
apavargamliberation (apavarga)
apavargam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootapavarga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
avijñeyamunknowable
avijñeyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roota-vijñeya (√jñā + vi-; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनञ्-पूर्वक; भविष्यत्/योग्यतार्थक कृदन्त (यत्/अनीयर्-भाव), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘not to be known/unknowable’
manoramyamdelightful to the mind
manoramyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmano-ramya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मनसः रम्यम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
anāmayamfree from disease/sorrow
anāmayam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-āmaya (प्रातिपदिक)
Formनञ्-पूर्वक; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-liṅga (Somnātha/Prabhāsa Śiva in the Prabhāsa-kṣetra frame)

Type: kshetra

Scene: A radiant, aniconic liṅga established on the Prabhāsa shore, haloed with calm light; pilgrims in quiet reverence; the sea-breeze and temple lamps suggest ‘anamaya’ (unafflicted) peace.

P
Prabhāsa
L
liṅga
A
Apavarga (mokṣa)
S
Somēśvara (implied)

FAQs

The Prabhāsa Somēśvara liṅga is portrayed as a direct symbol and bestower of apavarga (liberation), transcending ordinary cognition.

Prabhāsa (Prabhāsakṣetra), where the liṅga is said to be firmly established.

No specific rite is detailed; the verse emphasizes recognition (jñāna) of the liṅga’s liberating nature.