Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

इति ते कथितं सम्यक्चतुर्दशायतनं प्रिये । विघ्नेश्वरं समारभ्य यावत्केतुप्रतिष्ठितम्

iti te kathitaṃ samyakcaturdaśāyatanaṃ priye | vighneśvaraṃ samārabhya yāvatketupratiṣṭhitam

ดังนี้ โอ้ที่รัก ได้อธิบาย “อายตนะ” ทั้งสิบสี่แก่ท่านโดยถูกต้องแล้ว ตั้งแต่วิฆเนศวรเป็นต้นไป จนถึงสถานที่ซึ่งเกตุได้รับการประดิษฐาน

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणसूचक (indeclinable; quotative/thus)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी/चतुर्थी? एकवचन; यहाँ चतुर्थी एकवचन (to you) (Pronoun; Dative 4th, Singular)
कथितम्told
कथितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘कथितम्’ = ‘has been told’
सम्यक्properly, correctly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
चतुर्दशायतनम्the fourteen abodes/shrines
चतुर्दशायतनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक) + आयतन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (संख्यापूर्वपद); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (accusative singular)
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन; स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (Vocative singular)
विघ्नेश्वरम्Vighneśvara (Lord of obstacles)
विघ्नेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समारभ्यstarting from
समारभ्य:
Apadana/Avadhi (Starting point/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + रभ् (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (gerund); ‘having begun/starting from’
यावत्up to
यावत्:
Avadhi (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिसूचक (up to/as far as)
केतुप्रतिष्ठितम्(ending) with Ketu-established (shrine)
केतुप्रतिष्ठितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेतु (प्रातिपदिक) + प्रतिष्ठित (स्था धातु + प्रति + क्त)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘केतु-प्रतिष्ठित’ = ‘established at/with Ketu’ (qualifying the series/āyatana)

Unknown (narrative voice addressing a Devī as 'priye')

Tirtha: Caturdaśāyatana (Fourteen sanctuaries) of Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A schematic yet sacred ‘map’ of Prabhāsa showing fourteen shrines connected by a pilgrim path; first shrine marked Vighneśvara, last marked Ketu; pilgrims move in an orderly line.

V
Vighneśvara
K
Ketu

FAQs

Pilgrimage is structured: sacred geography is taught as a disciplined sequence of darśanas culminating in graha-śānti.

Prabhāsa Kṣetra, through its caturdaśāyatana (fourteen-shrine) circuit.

Following the shrine-sequence beginning with Vighneśvara and ending at Ketu’s installation.