Adhyaya 50
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 50

Adhyaya 50

บทที่ 50 แห่งปรภาสขันฑะ เป็นคำสอนเฉพาะสถานที่ที่อีศวรตรัสแก่เทวีถึงศิวลึงค์อันทรงฤทธิ์ ซึ่งราหู (สวภานุ/ไสํหิเกยะ) ได้สถาปนาไว้ สถานศาลเจ้าถูกระบุทิศทางว่าอยู่ทางวายัวยะ (ตะวันตกเฉียงเหนือ) ใกล้มังคลา อยู่เหนืออชาทเทวี และอยู่ใกล้จุดหมายที่ทำเครื่องหมายด้วย “ธนุ” เจ็ดแห่ง ตำนานกำเนิดกล่าวว่า อสูรผู้เกรียงไกรนามสวภานุบำเพ็ญตบะอย่างยาวนานถึงพันปี เพื่อบูชามหาเทวะ ครั้นมหาเทวะทรงพอพระทัย จึงทรงปรากฏ/ทรงรับการสถาปนาเป็นลึงค์ดุจ “ชคัททีปะ” คือประทีปส่องโลก ผลश्रุติย้ำชัดว่า การบูชาด้วยศรัทธาและการได้ทัศนะอย่างถูกต้อง ย่อมลบล้างแม้บาปหนักดุจพรหมหัตยา ผู้บูชาจะพ้นจากตาบอด หูหนวก เป็นใบ้ โรคภัย และความยากจน แล้วได้ความมั่งคั่ง ความงาม ความสำเร็จตามปรารถนา และความสุขเสมอเทวะ ตอนท้ายระบุว่าเป็นบทหนึ่งในสกันทปุราณะ ปรภาสขันฑะ ภาคปรภาสเกษตรมหาตมยะ

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं राहुप्रतिष्ठितम् । शनैश्चरेश्वराद्देवि वायव्ये संप्रतिष्ठितम्

อีศวรตรัสว่า: ต่อจากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังลึงคะที่ราหูได้สถาปนาไว้; โอ้เทวี ลึงคะนั้นตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ใกล้ศไนศจะเรศวร

Verse 2

अजादेव्याश्चोत्तरतो धनुषां सप्तके स्थितम् । मंगलायाः समीपस्थं नातिदूरे व्यवस्थितम्

ลึงคะนั้นตั้งอยู่ทางเหนือของอชาทเทวี ห่างออกไปเจ็ดช่วงคันธนู และตั้งอยู่ใกล้มังคลา มิได้ไกลนัก

Verse 3

लिंगं महाप्रभावं तु सैंहिकेयप्रतिष्ठितम् । तत्र वर्षसहस्रं तु वैप्रचित्तिस्तपोऽकरोत्

ลึงค์นั้นทรงมหาอานุภาพ เป็นที่สถาปนาโดยราหู โอรสแห่งสิงหิกา ณ ที่นั้น ไวปรจิตติได้บำเพ็ญตบะตลอดพันปี

Verse 4

स्वर्भानुः स महावीर्यो वक्त्रयोधी महासुराः । समाराध्य महादेवं दिव्येन तपसा प्रभुम्

สวรภานุ—อสูรมหาวีรผู้เกรียงไกร โด่งดังในศึก—ได้บูชาสมาทานพระมหาเทวะ ผู้เป็นจอมเจ้า ด้วยตบะอันเป็นทิพย์

Verse 5

लिंगेऽवतारयामास जगद्दीपं महेश्वरम् । यश्चैनं पूजयेद्भक्त्या नरः सम्यक्च पश्यति । तस्य पापं क्षयं याति अपि ब्रह्मवधोद्भवम्

เขาได้อัญเชิญพระมหेशวร ผู้เป็นประทีปแห่งโลก ให้ปรากฏในลึงค์ ผู้ใดบูชาด้วยภักติและได้เห็นโดยชอบ ผู้นั้นบาปย่อมสิ้นไป แม้บาปอันเกิดจากพราหมณ์หัตยาก็ตาม

Verse 6

नांधो न बधिरो मूको न रोगी न च निर्द्धनः । कदाचिज्जायते मर्त्यस्तेन दृष्टेन भूतले

ในแผ่นดินนี้ มนุษย์ผู้ได้เห็นลึงค์นั้น ย่อมไม่เกิดมาเป็นคนตาบอด ไม่หูหนวก ไม่เป็นใบ้ ไม่เจ็บป่วย และไม่ยากจน

Verse 7

सुखसौभाग्यसंपन्नस्तदा भवति रूपवान् । सर्वकामसमृद्धात्मा मोदते दिवि देववत्

แล้วผู้นั้นย่อมเพียบพร้อมด้วยสุขและสิริมงคล มีรูปงาม สมบูรณ์ด้วยความปรารถนาทั้งปวง และรื่นรมย์ในสวรรค์ดุจเทพเจ้า

Verse 8

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं राहुदैवतम् । श्रुत्वा तु मोहनिर्यातो नरो निष्कल्मषो भवेत्

ดังนี้แล โอ้เทวี ข้าพเจ้าได้กล่าวมหิมาแห่งเทวะราหูแก่ท่านแล้ว เมื่อได้สดับ บุรุษย่อมพ้นจากความหลง และเป็นผู้บริสุทธิ์ไร้มลทินบาป

Verse 50

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये राह्वीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचाशोऽध्यायः

ดังนี้ จบลงแล้วเป็นอธยายที่ห้าสิบ ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งราหวีศวร” ในภาคแรก ‘ประภาสเกษตรมหาตมยะ’ แห่งประภาสขันธ์ที่เจ็ด ภายในศรีสกันทมหาปุราณะ อันมีแปดหมื่นหนึ่งพันศลก