Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

प्रतिष्ठितवती चात्र यस्माल्लिंगं महोदयम् । त्वं सर्वसरितां श्रेष्ठा सर्वपातकनाशिनी । तस्माद्भैरवनामेति लिंगं ख्यातिं गमिष्यति

pratiṣṭhitavatī cātra yasmālliṃgaṃ mahodayam | tvaṃ sarvasaritāṃ śreṣṭhā sarvapātakanāśinī | tasmādbhairavanāmeti liṃgaṃ khyātiṃ gamiṣyati

เพราะท่านได้สถาปนาลึงค์อันเป็นมหามงคลยิ่งนี้ไว้ ณ ที่นี้ ท่านจึงเป็นยอดแห่งสรรพสายน้ำ และเป็นผู้ทำลายบาปทั้งปวง ดังนั้นลึงค์นี้จักเลื่องลือด้วยนามว่า “ไภรวะ”

pratiṣṭhitavatī(you) have established
pratiṣṭhitavatī:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpratiṣṭhita (कृदन्त-प्रातिपदिक) + vatī (प्रत्यय)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्तवत्/क्तवती), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘प्रतिष्ठितवती’ = having established
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (and)
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (here)
yasmātsince/because
yasmāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतु-अर्थे (because/since)
liṅgamthe liṅga
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
mahodayamof great glory/auspicious rise
mahodayam:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + udaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (‘महान् उदयः यस्य’/‘महान् उदयः’)—liṅgam विशेषण
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
sarva-saritāmof all rivers
sarva-saritām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + sarit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; कर्मधारयः (‘सर्वाः सरितः’)
śreṣṭhāthe best
śreṣṭhā:
Pradhāna-viśeṣaṇa (Predicate)
TypeAdjective
Rootśreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
sarva-pātaka-nāśinīdestroyer of all sins
sarva-pātaka-nāśinī:
Pradhāna-viśeṣaṇa (Predicate)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + pātaka (प्रातिपदिक) + nāśinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘सर्वपातकानां नाशिनी’)
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu/Conclusion (Inference)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तस्मात् = therefore
bhairava-nāmathe name ‘Bhairava’
bhairava-nāma:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhairava (प्रातिपदिक) + nāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भैरवस्य नाम’)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक अव्यय (quotative)
liṅgamthe liṅga
liṅgam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
khyātimfame
khyātim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkhyāti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
gamiṣyatiwill attain
gamiṣyati:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम्, धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Bhairava-liṅga (Bhairaveśvara) at Prabhāsa; Sarasvatī tīrtha context

Type: kshetra

Scene: A sacred river is praised as supreme and sin-destroying because it hosted the establishment of an auspicious Bhairava-liṅga; the liṅga’s name and fame are proclaimed.

B
Bhairava
L
Liṅga
R
River (implied: Sarasvatī in this episode)
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Establishing and honoring Śiva’s liṅga at a holy place elevates the worshipper and the tīrtha, leading to purification from sins and lasting sacred renown.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha region) within the Prabhāsa Khaṇḍa’s Prabhāsakṣetra Māhātmya.

The key act implied is liṅga-pratiṣṭhā (establishing a liṅga), presented as a source of great auspiciousness and sin-destruction.