Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

त्र्यक्षं च शूलहस्तं च रक्त नेत्रं वरप्रदम् । अजेयं शंकुकर्णं च प्रचण्डं दंडनायकम् । आयस्कदंडिनं चैव हुतवक्त्रं हुतप्रियम्

tryakṣaṃ ca śūlahastaṃ ca rakta netraṃ varapradam | ajeyaṃ śaṃkukarṇaṃ ca pracaṇḍaṃ daṃḍanāyakam | āyaskadaṃḍinaṃ caiva hutavaktraṃ hutapriyam

ผู้มีสามเนตร ถือศูลตรีศูลในพระหัตถ์ เนตรแดง ประทานพร; ผู้มิอาจพิชิต มีกรรณดุจสังข์ ดุดันยิ่ง เป็นนายแห่งทัณฑ์; ทรงคทาเหล็ก มีพักตร์ดุจไฟ และทรงโปรดอาหุติในพิธีโหมะ.

tri-akṣamthree-eyed
tri-akṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (त्रीणाम् अक्ष्णाम् = having three eyes)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
śūla-hastamtrident-in-hand
śūla-hastam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśūla (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शूलः हस्ते यस्य = having a trident in hand)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
rakta-netramred-eyed
rakta-netram:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootrakta (प्रातिपदिक) + netra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय (रक्तं नेत्रं यस्य = red-eyed)
vara-pradamboon-giving
vara-pradam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक) + prada (प्रातिपदिक; √dā (धातु) + pra उपसर्ग, कृदन्त-प्रद)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वरं प्रददाति = giver of boons)
ajeyamunconquerable
ajeyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roota- (निषेध) + jeya (प्रातिपदिक; √ji (धातु) से भाव्य/योग्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-समासार्थ (unconquerable)
śaṃku-karṇamcone-eared
śaṃku-karṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśaṃku (प्रातिपदिक) + karṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय (शंकुवत् कर्णौ यस्य = having cone-like ears)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
pracaṇḍamvery fierce
pracaṇḍam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootpra- (उपसर्ग) + caṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
daṇḍa-nāyakamlord of punishment
daṇḍa-nāyakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक) + nāyaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दण्डस्य नायकः = leader of punishment / wielder of the rod)
āyaska-daṇḍinamiron-staffed
āyaska-daṇḍinam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootāyaska (प्रातिपदिक) + daṇḍin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग-प्रातिपदिक (दण्डिन्), द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (आयसः दण्डः यस्य = having an iron staff)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
huta-vaktramfire-faced
huta-vaktram:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roothuta (प्रातिपदिक; √hu (धातु) क्त) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हुतं वह्निः/हविः; हुतस्य वक्त्रं/वक्त्रवत् = fire-faced / having fire as mouth)
huta-priyamfond of offerings
huta-priyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roothuta (प्रातिपदिक; √hu क्त) + priya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हुतं प्रियं यस्य = fond of oblations)

Deductive (stotra-reciter voice within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha: Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Scene: A fierce, guardian-like Gaṇapati with three eyes and trident, red eyes blazing; he holds an iron staff as daṇḍa-nāyaka; flames of homa rise before him, with offerings and priests; gaṇa warriors stand as attendants.

G
Gaṇapati (by epithets)

FAQs

The remover of obstacles is also a guardian of dharma—both compassionate (boon-giving) and formidable (disciplining), ensuring sacred order.

The praise belongs to the Prabhāsakṣetra Māhātmya stotra context, supporting the sanctity and protection of Prabhāsa.

Indirectly references Vedic-style offerings (huta, oblations), indicating homa/offerings as pleasing to the deity alongside stotra-recitation.