Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

ततः कथावसाने सा भार्या तस्य महीपतेः । अब्रवीदमृतं वाक्यं कृतांजलिपुटा सती

tataḥ kathāvasāne sā bhāryā tasya mahīpateḥ | abravīdamṛtaṃ vākyaṃ kṛtāṃjalipuṭā satī

ครั้นเรื่องราวจบลง พระมเหสีของพระมหากษัตริย์นั้น—สตรีผู้มีศีล—ประนมมือด้วยความเคารพ แล้วกล่าววาจาดุจน้ำอมฤต

ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘ततः’ = ‘तस्मात्/तदनन्तरम्’ (thereafter)
कथा-अवसानेat the end of the story
कथा-अवसाने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक) + अवसान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘कथायाः अवसानम्’ → ‘कथावसानम्’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
भार्याwife
भार्या:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
महीपतेःof the king
महीपतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहीपतिः (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अमृतम्nectar-like, sweet
अमृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (वाक्यम् इति विशेष्यस्य)
वाक्यम्speech, words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कृत-अञ्जलि-पुटाwith hands joined in reverence
कृत-अञ्जलि-पुटा:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः (तत्पुरुष-प्रधानः) ‘कृतः अञ्जलिपुटः यस्याः सा’ (hands folded as a cup)
सतीthe virtuous lady
सती:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootसती (सत्-प्रातिपदिक, स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; गुणवाचक-नाम (virtuous woman)

Narrator (implied Purāṇic narration; framed later by Sūta in this passage)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: The queen stands or sits with hands folded (añjali), face serene; the sage and king listen; the moment is poised—after dharma discourse, before a question is asked.

M
mahīpati (king)
B
bhāryā (queen)
S
satī (virtuous woman)

FAQs

Reverence (añjali) and gentle speech are signs of inner dharma; sincere inquiry after hearing dharma-kathā deepens spiritual understanding.

The narrative sits within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, the sanctified region being praised throughout the section.

No formal rite is stated; the devotional gesture of añjali and respectful speech are highlighted as dharmic observances.