Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

यद्वा तद्वा पूजयित्वा लिंगं क्षेत्रस्य मध्यगम् । श्रीसोमेशमिति ज्ञात्वा सोमेशः पूजितो भवेत्

yadvā tadvā pūjayitvā liṃgaṃ kṣetrasya madhyagam | śrīsomeśamiti jñātvā someśaḥ pūjito bhavet

ผู้ใดบูชาลึงค์ใด ๆ ก็ตามที่ตั้งอยู่กลางเขตศักดิ์สิทธิ์ และรู้ว่าเป็น “ศรีโสมेशะ” ผู้นั้นย่อมได้บูชาโสมेशะเองโดยแท้

यद्whatever
यद्:
Sambandha (correlative option)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यद्वा’ इत्यत्र विकल्पार्थे
वाor
वा:
Sambandha-bodhaka (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्प/alternative particle)
तद्that (one)
तद्:
Sambandha (correlative option)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तद्वा’ इत्यत्र विकल्पार्थे
वाor
वा:
Sambandha-bodhaka (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्प/alternative particle)
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + इत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
क्षेत्रस्यof the sacred field
क्षेत्रस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
मध्यगम्situated in the middle
मध्यगम्:
Karma-vishesana (qualifier of liṅgam)
TypeAdjective
Rootमध्य + ग (धातु) → मध्यग (कृदन्त/क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘मध्यं गतम्’
श्रीŚrī/holy
श्री:
Vishesana (honorific prefix)
TypeAdjective
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formसम्मानसूचक उपपद, समासपूर्वपद
सोमेशम्Someśa
सोमेशम्:
Karma (object of jñātvā: ‘knowing as Someśa’)
TypeNoun
Rootसोम + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः: सोम-ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष)
इतिthus/as
इति:
Vacana-paryavasana (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/quotative)
ज्ञात्वाhaving known/recognizing
ज्ञात्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सोमेशःSomeśa
सोमेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः: सोम-ईशः
पूजितःworshipped
पूजितः:
Predicative (to someśaḥ)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त/क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेयविशेषण
भवेत्would become/should be
भवेत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Śrī Someśa (madhyaga-liṅga of Prabhāsa)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim stands at the heart of Prabhāsa-kṣetra before a simple stone liṅga, offering water and bilva leaves; behind, the aura of Śrī Someśa manifests as a radiant Śiva-presence, indicating identity-through-recognition.

Ś
Śrī Someśa (Someśvara)
Ś
Śiva-liṅga
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Unity-in-worship: honoring a representative sacred form with right understanding connects the devotee to the principal deity.

The central liṅga of Prabhāsa-kṣetra, understood as Śrī Someśa (Someśvara).

Liṅga-pūjā: worship any central liṅga in the kṣetra, with the contemplative identification ‘this is Śrī Someśa.’